Με την αντικυβερνητική αναταραχή στο Ιράν να εξελίσσεται ραγδαία και την ξένη πίεση να αυξάνεται, το κληρικό καθεστώς φαίνεται, προς το παρόν, αδύναμο να αντιμετωπίσει αυτό που έχει γίνει μια κρίση νομιμοποίησης στον πυρήνα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν στην Τεχεράνη τον προηγούμενο μήνα, έχουν εξαπλωθεί σε όλες τις 31 επαρχίες του Ιράν, αλλά δεν έχουν ακόμη φτάσει στο μέγεθος της αναταραχής του 2022-23 που πυροδοτήθηκε από τον θάνατο της Μαχσά Αμίνι ενώ βρισκόταν υπό κράτηση για φερόμενη παραβίαση των ισλαμικών κωδίκων ένδυσης. Ξεκινώντας στην Τεχεράνη με καταστηματάρχες στην Μεγάλη Αγορά (Grand Bazaar) που εξοργίστηκαν από την απότομη πτώση του νομίσματος ριάλ, οι τελευταίες διαδηλώσεις περιλαμβάνουν πλέον και άλλους — κυρίως νέους άνδρες αντί για τις γυναίκες και τα κορίτσια που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις διαδηλώσεις για την Αμίνι. Το αμερικανικό πρακτορείο Human Rights Activists News Agency (HRANA) ανέφερε τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και τέσσερις αστυνομικούς νεκρούς, καθώς και 2.200 συλλήψεις κατά τη διάρκεια της αναταραχής, η οποία, σύμφωνα με αναλυτές, αναδεικνύει μια βαθύτερη απογοήτευση από το σιιτικό status quo. BREAKING: The Iranian anti-regime protesters have practically taken over Iran’s 2nd-largest city Mashhad. The regime’s security forces have retreated to just a few government buildings and don’t move from there. pic.twitter.com/DEiEvr0kYc — Visegrád 24 (@visegrad24) January 9, 2026 Το Ιράν υπέστη εθνικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο την Πέμπτη, το οποίο, σύμφωνα με την ομάδα παρακολούθησης NetBlocks, επεκτάθηκε και την Παρασκευή. Αυτό συνέπεσε με εκκλήσεις από το εξωτερικό για περισσότερες διαδηλώσεις από τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του τελευταίου Σάχη του Ιράν, που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. «Η κατάρρευση δεν αφορά μόνο το ριάλ, αλλά και την εμπιστοσύνη» , δήλωσε ο Άλεξ Βατάνκα, διευθυντής του Προγράμματος Ιράν στο Middle East Institute στην Ουάσινγκτον. Οι αρχές προσπάθησαν να ακολουθήσουν διπλή προσέγγιση στην αναταραχή, λέγοντας ότι οι διαδηλώσεις για την οικονομία είναι νόμιμες και θα αντιμετωπιστούν με διάλογο, ενώ ορισμένες διαδηλώσεις αντιμετωπίστηκαν με δακρυγόνα σε βίαιες συγκρούσεις στους δρόμους. Σχεδόν πέντε δεκαετίες μετά την Ισλαμική Επανάσταση, οι θρησκευτικοί ηγέτες του Ιράν δυσκολεύονται να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των προτεραιοτήτων τους και των προσδοκιών μιας νεαρής κοινωνίας. «Απλώς θέλω να ζήσω μια ειρηνική, φυσιολογική ζωή… Αντί γι’ αυτό, αυτοί (οι ηγέτες) επιμένουν σε ένα πυρηνικό πρόγραμμα, στη στήριξη ένοπλων ομάδων στην περιοχή και στη διατήρηση εχθρότητας προς τις ΗΠΑ», δήλωσε η Μίνα, 25 ετών, στο Reuters τηλεφωνικά από το Κουχντάστ στη δυτική επαρχία Λορεστάν. «Αυτές οι πολιτικές μπορεί να είχαν νόημα το 1979, αλλά όχι σήμερα. Ο κόσμος έχει αλλάξει», πρόσθεσε η άνεργη απόφοιτη πανεπιστημίου. Διαδηλωτές κατέλαβαν τους δρόμους Σύμφωνα με το Reuters ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος από την μεταρρυθμιστική πτέρυγα του καθεστώτος είπε ότι οι βασικοί ιδεολογικοί πυλώνες της Ισλαμικής Δημοκρατίας — από τους υποχρεωτικούς κώδικες ένδυσης έως τις επιλογές εξωτερικής πολιτικής — δεν βρίσκουν απήχηση σε όσους είναι κάτω των 30 — σχεδόν το μισό του πληθυσμού. «Η νεότερη γενιά δεν πιστεύει πλέον σε επαναστατικά συνθήματα — θέλει να ζήσει ελεύθερα» , είπε. Η χιτζάμπ, ένα σημείο έντασης κατά τις διαδηλώσεις για την Αμίνι, πλέον εφαρμόζεται επιλεκτικά. Πολλές Ιρανές πλέον αρνούνται ανοιχτά να τη φορούν σε δημόσιους χώρους — σπάζοντας μια παράδοση που είχε καθορίσει για καιρό την Ισλαμική Δημοκρατία. Στις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις, πολλοί διαδηλωτές εκφράζουν την οργή τους για τη στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Ούτε Γάζα, ούτε Λίβανος, η ζωή μου για το Ιράν», δείχνοντας την απογοήτευση για τις προτεραιότητες του καθεστώτος. Η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει αποδυναμωθεί από τις επιθέσεις του Ισραήλ στους αντιπροσώπους της — από τη Χαμάς στη Γάζα μέχρι τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη και πολιτοφυλακές στο Ιράκ — καθώς και από την εκδίωξη του στενού συμμάχου του Ιράν, του Σύρου δικτάτορα Μπασάρ αλ-Άσαντ. Σε ένα βίντεο που κοινοποιήθηκε στο X και επαληθεύτηκε από το Reuters, διαδηλωτές στη δεύτερη πολυπληθέστερη πόλη, τη Μασχάντ, στα βορειοανατολικά, εμφανίζονται να κατεβάζουν μια μεγάλη ιρανική σημαία από έναν ιστό και να την σκίζουν. 🇮🇷Protests in Iran are gaining momentum: the national flag was torn down in the second-largest city In the city of Mashhad, protesters lowered and tore down the flag of the Islamic Republic of Iran. pic.twitter.com/Uj5RQfnlzD — Gianl1974 (@Gianl1974) January 9, 2026 Άνθρωποι συγκρούστηκαν με δυνάμεις ασφαλείας στη Μεγάλη Αγορά της Τεχεράνης και διαδηλωτές προχωρούσαν πανηγυρικά στην Αμπντάναν, μια πόλη στη νοτιοδυτική επαρχία Ίλαμ, σύμφωνα με άλλα βίντεο επαληθευμένα από το Reuters αυτήν την εβδομάδα. Σε ένα βίντεο από την βορειοανατολική πόλη Γκονάμπαντ, το οποίο δεν μπόρεσε να επαληθεύσει το Reuters, νεαροί εμφανίζονται να βγαίνουν από ένα τζαμί για να ενωθούν με πλήθος διαδηλωτών που τους χειροκροτά, σε μια προφανή εξέγερση κατά του κλήρου. Δεν υπάρχει εύκολη έξοδος για τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Office of the Iranian Supreme Leader via AP Ο Βατάνκα από το Middle East Institute στην Ουάσινγκτον δήλωσε ότι το ιρανικό κληρικό σύστημα έχει επιβιώσει επανειλημμένων κύκλων διαδηλώσεων μέσω καταστολής και τακτικών παραχωρήσεων, αλλά η στρατηγική αυτή φτάνει στα όριά της. «Η αλλαγή τώρα φαίνεται αναπόφευκτη· η κατάρρευση του καθεστώτος είναι πιθανή αλλά όχι εγγυημένη» , είπε. Σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Συρία, η Λιβύη και το Ιράκ, οι μακροχρόνιοι ηγέτες έπεσαν μόνο μετά από συνδυασμό διαδηλώσεων και στρατιωτικής παρέμβασης. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ίσως έρθει να στηρίξει τους Ιρανούς διαδηλωτές αν οι δυνάμεις ασφαλείας πυροβολήσουν εναντίον τους. «Είμαστε έτοιμοι», ανέφερε στις 2 Ιανουαρίου, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, επτά μήνες μετά τις επιθέσεις Ισραηλινών και Αμερικανών σε ιρανικούς πυρηνικούς χώρους σε έναν 12ήμερο πόλεμο. Ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αντιμετωπίζοντας μια από τις πιο επισφαλείς στιγμές της πολυετούς κυριαρχίας του, απάντησε ορκιζόμενος ότι το Ιράν «δεν θα υποκύψει στον εχθρό». Ο πρώην Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι δεν υπάρχει εύκολη διέξοδος για τον 86χρονο ηγέτη, του οποίου οι πολιτικές δεκαετιών για την οικοδόμηση αντιπροσώπων, την αποφυγή κυρώσεων και την προώθηση πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων φαίνεται να αποσυντίθενται. Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επαίνεσε τις διαδηλώσεις, χαρακτηρίζοντάς τις «μια αποφασιστική στιγμή κατά την οποία ο ιρανικός λαός παίρνει το μέλλον του στα χέρια του». Μέσα στο Ιράν, οι απόψεις διίστανται για το αν η ξένη στρατιωτική παρέμβαση είναι άμεση ή πιθανή, και ακόμη και οι σφοδροί επικριτές της κυβέρνησης αμφισβητούν κατά πόσο είναι επιθυμητή. «Φτάνει πια. Εδώ και 50 χρόνια αυτό το καθεστώς κυβερνά τη χώρα μου. Δείτε το αποτέλεσμα. Είμαστε φτωχοί, απομονωμένοι και απογοητευμένοι» , είπε ένας 31χρονος άνδρας στην κεντρική πόλη Ισφαχάν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Όταν ρωτήθηκε αν υποστηρίζει ξένη παρέμβαση, απάντησε: «Όχι. Δεν θέλω η χώρα μου να υποφέρει ξανά από στρατιωτικά πλήγματα. Ο λαός μας έχει υποφέρει αρκετά. Θέλουμε ειρήνη και φιλία με τον κόσμο — χωρίς την Ισλαμική Δημοκρατία». Οι εξόριστοι αντίπαλοι της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που οι ίδιοι είναι βαθιά διχασμένοι, πιστεύουν ότι η στιγμή τους για να ανατρέψουν το καθεστώς μπορεί να πλησιάζει και έχουν καλέσει σε περισσότερες διαδηλώσεις. Ωστόσο, πόση υποστήριξη απολαμβάνουν μέσα στη χώρα παραμένει αβέβαιο. Μήνυμα στήριξης από Παχλαβί στους Ιρανούς Με δημόσια παρέμβασή του, ο Ρεζά Παχλαβί απηύθυνε κάλεσμα για γενική απεργία και συντονισμένες κινητοποιήσεις σε ολόκληρο το Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης δοκιμάζεται έντονα από τις μαζικές λαϊκές αντιδράσεις. Σε αυτό το κλίμα, ο 65χρονος πλέον Παχλαβί δηλώνει έτοιμος να επιστρέψει στο Ιράν, καλώντας τους πολίτες να εντείνουν τις κινητοποιήσεις τους και να προχωρήσουν σε κινήσεις που θα μπλοκάρουν τη λειτουργία του κράτους. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, το ενδεχόμενο πολιτικής ανατροπής εμφανίζεται, στα μάτια των υποστηρικτών του, ως ρεαλιστικό σενάριο και όχι ως απλή νοσταλγία του παρελθόντος. هممیهنان عزیزم، شما با شجاعت و ایستادگی خود، تحسین جهانیان را برانگیختهاید. حضور دگرباره و پرشکوهتان در خیابانهای سراسر ایران در شامگاه جمعه، پاسخی دندانشکن به تهدیدهای رهبر خائن و جنایتکار جمهوری اسلامی بود. یقین دارم که او این تصاویر را از مخفیگاهش دیده و از وحشت لرزیده… pic.twitter.com/MaQDiwkXRL — Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 10, 2026 Το Ιράν κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για ανάμειξη στις διαδηλώσεις Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για ανάμειξη στις διαδηλώσεις, αποκλείοντας τα σενάρια περί ξένης στρατιωτικής επέμβασης. «Έχω την εντύπωση ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει πως ήταν δυνατό πριν από λίγες εβδομάδες», σχολίασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συμπληρώνοντας πως το Ιράν αντιμετωπίζει «μεγάλα προβλήματα». Τραμπ προς Ιράν: «Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα πυροβολήσουμε και εμείς» «Το Ιράν έχει μεγάλα προβλήματα», δήλωσε την Παρασκευή ο Ντόναλντ Τραμπ αναφερόμενος στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. «Μου φαίνεται ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει ότι ήταν δυνατό πριν ακόμη και από λίγες εβδομάδες. Παρακολουθούμε την κατάσταση από πολύ κοντά», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα πυροβολήσουμε και εμείς», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ απευθυνόμενος στις ιρανικές αρχές. «Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, τότε θα παρέμβουμε», συνέχισε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, προσθέτοντας: «Αυτό δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε χερσαία στρατεύματα, αλλά σημαίνει ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ δυνατά, εκεί που πονάει».
