Η Ελλάδα στην τελευταία θέση της Ε.Ε. για την ελευθερία του Τύπου

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, η Ελλάδα κατατάσσεται στον πάτο της λίστας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου, υποχωρώντας από την 88η στην 89η θέση στη διεθνή κατάταξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσαν οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) για το 2025, η χώρα μας βρίσκεται πίσω ακόμα και από κράτη όπως η Ουγγαρία (68η), το Κατάρ (79η), η Βοσνία (86η) και η Αργεντινή υπό τον Χαβιέρ Μιλέι (87η). Αξιοσημείωτο είναι ότι υστερεί ακόμη και σε σχέση με ορισμένες χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.

Οι RSF επισημαίνουν ότι «το μιντιακό τοπίο στην Αλβανία» (80η θέση) «και στην Ελλάδα» καθορίζεται από συγκρούσεις συμφερόντων. Στην Κύπρο, που κατατάσσεται 77η, καθώς και στην Ουγγαρία, αναφέρεται ότι «οι αδιαφανείς διανομές κρατικής διαφήμισης» δημιουργούν επικίνδυνες σχέσεις μεταξύ των ΜΜΕ και των κυβερνώντων.

Απειλές κατά της ελευθερίας του Τύπου

Ο Παγκόσμιος Δείκτης Ελευθερίας του Τύπου βασίζεται σε πέντε κύριους δείκτες: ασφάλεια δημοσιογράφων, κοινωνικό πλαίσιο, νομικό πλαίσιο, πολιτικό περιβάλλον και οικονομική κατάσταση. Φέτος, ο οικονομικός δείκτης ήταν αυτός που επηρεάστηκε περισσότερο αρνητικά.

«Παρόλο που οι σωματικές επιθέσεις κατά δημοσιογράφων είναι οι πιο εμφανείς παραβιάσεις», σημειώνουν οι RSF «οι οικονομικές πιέσεις αποτελούν ένα εξίσου σοβαρό πρόβλημα».Η τρέχουσα κατάσταση χαρακτηρίζεται ως «δύσκολη» για πρώτη φορά σύμφωνα με τον Δείκτη.

Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι αυτή η κατάσταση προκύπτει κυρίως λόγω «της συγκέντρωσης ιδιοκτησίας στα μέσα ενημέρωσης», καθώς επίσης λόγω πίεσης από διαφημιστές και περιορισμένης δημόσιας βοήθειας. Τα δεδομένα δείχνουν πως τα σημερινά μέσα βρίσκονται σε μια δύσκολη ισορροπία μεταξύ ανεξαρτησίας στη σύνταξη ειδήσεων και οικονομικής βιωσιμότητας.

Pαγκόσμια Κατάταξη

Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκονται χώρες όπως η Νορβηγία, η Εσθονία και η Ολλανδία ενώ στο τέλος βρίσκεται η Ερυθραία με την 180η θέση.Άλλες χώρες στις τελευταίες θέσεις περιλαμβάνουν τη Βόρεια Κορέα (179), την Κίνα (178) κλπ., όπου σχεδόν το ένα τρίτο των χωρών παγκοσμίως βλέπει τα μέσα ενημέρωσης να κλείνουν λόγω οικονομικών δυσχερειών.

Οικονομική κρίση στα ΜΜΕ

The RSF κάνουν ειδική αναφορά στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα δημόσια μέσα ενημέρωσης στα Βαλκάνια εξαιτίας περικοπών στους προϋπολογισμούς τους αλλά κι ενός αυξανόμενου πολιτικού ελέγχου. Στη Γαλλία παρατηρείται πτώση τεσσάρων θέσεων φέτος λόγω συγκέντρωσης ιδιοκτησίας στα ΜΜΕ που περιορίζει τη φωνή διαφορετικών εκδοτών.

Eπιπτώσεις από τις ΗΠΑ στον κόσμο των ΜΜΕ

S σύμφωνα με τις έρευνες των RSF σχετικά με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2025 , οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέχουν πρωτεύοντα ρόλο στον οικονομικό στραγγαλισμό των μέσων ενημέρωσης παγκοσμίως . Οι αμερικανικές αρχές έχουν μειώσει σημαντικά τη χρηματοδότηση προς οργανισμούς όπως το Radio free Europe/Radio Liberty , γεγονός που έχει οδηγήσει εκατοντάδες ειδήσεις να βρεθούν σε κρίσιμη κατάσταση .

Kυριαρχία social media

Aυτό έχει εντείνει τις ήδη υπάρχουσες δυσκολίες για τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης καθώς μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό διαφημιστικών εσοδων . Οι δαπάνες μέσω social media ανέρχονται πλέον σε $247 δισεκατομμύρια , σημειώνοντας αύξηση άνω του 14% συγκριτικά με πέρυσι . Αυτές οι διαδικτυακές πλατφόρμες συμβάλλουν επίσης στη διάδοση παραπληροφορημένων πληροφοριών , εντείνοντας έτσι τις απειλές προς την ελευθερία του τύπου .