Συζητήσεις για τα μέτρα στη ΔΕΘ

Οι εσωτερικές συζητήσεις στην κυβέρνηση σχετικά με τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού κατά τη διάρκεια της ΔΕΘ έχουν ενταθεί, πάντα υπό το πρίσμα της ανάγκης παρακολούθησης της δημοσιονομικής πορείας των επόμενων μηνών. Αυτό περιλαμβάνει και την πιθανή επίδραση ορισμένων εξωτερικών παραγόντων, όπως οι πρόσφατες εξελίξεις στις αγορές καυσίμων.

Αυτό το τελευταίο είναι μια σημαντική παράμετρος. Το τελικό πακέτο μέτρων που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ θα εξαρτηθεί από την πορεία των δημόσιων εσόδων μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Ένας κρίσιμος παράγοντας για την άντληση εσόδων από το ελληνικό κράτος είναι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ), ο οποίος επιβαρύνει όλους τους πολίτες μέσω της τιμής που πληρώνουν στα πρατήρια καυσίμων, τη στιγμή που η συγκεκριμένη αγορά έχει αρχίσει να παρουσιάζει πτώση.

Το ιδανικό σενάριο υποδεικνύει ότι αν δεν προκύψουν απρόβλεπτες καταστάσεις από εξωτερικούς παράγοντες (όπως οι συνέπειες του εμπορικού πολέμου) και αν η χώρα πετύχει τους στόχους περιορισμού της φοροδιαφυγής,τότε θα έχει στη διάθεσή της έναν γεμάτο «κουμπαρά» για να διαμορφώσει ένα ισχυρό πακέτο μέτρων προς ανακοίνωση στη ΔΕΘ. Εφόσον ενεργοποιηθεί η ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος που προκύπτει μπορεί να φτάσει τα 600 εκατ. ευρώ.

Πηγές από το υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν ότι αν οι στόχοι μείωσης φοροδιαφυγής και τα έσοδα από τον τουρισμό εκπληρωθούν, η κυβέρνηση μπορεί να προσέλθει στη Θεσσαλονίκη με ένα «πορτοφόλι» ύψους περίπου 1,5 έως 2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μεγάλο μέρος θα μπορούσε να διατεθεί σε μέτρα ελάφρυνσης κυρίως υπέρ της μεσαίας τάξης.

Η αβεβαιότητα γύρω από τον ΕΦΚ στα καύσιμα

Παρά τις θετικές ενδείξεις σχετικά με τη μείωση φοροδιαφυγής και την εφαρμογή νέων ψηφιακών εργαλείων, οι διεθνείς εξελίξεις στον τομέα των καυσίμων προκαλούν ανησυχία στο οικονομικό επιτελείο.

Aιτία είναι η πτώση των διεθνών τιμών πετρελαίου και η πρόσφατη απόφαση του ΟΠΕΚ+ για αύξηση παραγωγής που δημιουργεί προσδοκίες περαιτέρω μειώσεων.

Αν και οι μειώσεις στις διεθνείς τιμές δεν αντικατοπτρίζονται άμεσα στις ελληνικές αντλίες βενζίνης, ήδη παρατηρείται μια συνεχής καθοδική πορεία στην τιμή της βενζίνης τις τελευταίες εβδομάδες. Οι αναλυτές προβλέπουν ότι η αμόλυβδη μπορεί να φτάσει ακόμα και στα 1,65 ευρώ ανά λίτρο ενώ το πετρέλαιο κίνησης ίσως μειωθεί στο 1,30 ευρώ ανά λίτρο — όταν πριν λίγους μήνες είχε αγγίξει σχεδόν τα 2 ευρώ.

Τα έσοδα αυτά δεν είναι καθόλου αμελητέα για τον κρατικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με έκθεση της ΑΑΔΕ για την πορεία των ετήσιων φόρων το 2024: ο ΕΦΚ βενζίνης απέφερε περίπου 2,07 δισ. ευρώ ενώ ο ΕΦΚ στο diesel κίνησης ήταν γύρω στα 1,55 δισ. ευρώ και στον diesel θέρμανσης περίπου 264 εκατ. ευρώ.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν:

• “Τα δημόσια έσοδα από τον ΕΦΚ υπολογίζονται βάσει συγκεκριμένων μέσων τιμών καυσίμων.”
• “Μια συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση στις τιμές μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες αποκλίσεις στους αρχικούς υπολογισμούς.”

Aν υπάρξουν “τρύπες” ύψους έως και 500 εκατ. ευρώ:

• “Η κυβέρνηση πρέπει είτε να λάβει πρόσθετα διαρθρωτικά μέτρα κατά της φοροδιαφυγής ώστε να αυξήσει μόνιμα τα δημόσια έσοδα.”
• “Ή αλλιώς πρέπει να κόψει δαπάνες αλλού ώστε αυτές οι οικονομίες να χρησιμοποιηθούν στις παροχές.”

(Δημόσιες δαπάνες)

“Περίπου το 80% των δημόσιων δαπανών θεωρούνται ανελαστικές καθώς σχετίζονται με συντάξεις ή επιδόματα.”

“Το υπόλοιπο κοντά στο20% επίσης δύσκολα μπορεί ν’ αλλάξει λόγω δεσμεύσεων συμμετοχής σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.”