Νέα Εξελίξεις για τον Φρίντριχ Μερτς

Μετά από μια σειρά αποτυχιών σε κομματικό επίπεδο,ο Φρίντριχ Μερτς βρέθηκε χθες (6.5.25) αντιμέτωπος με μια νέα πρόκληση στο κοινοβούλιο, καθώς εξελέγη καγκελάριος της Γερμανίας από την ομοσπονδιακή βουλή (Bundestag).

Ο Μερτς κατάφερε να ξεπεράσει τις προηγούμενες αποτυχίες του χάρη στην υποστήριξη μιας απελπισμένης βάσης στελεχών του CDU, η οποία είχε υποστεί συνεχείς εκλογικές ήττες. Σημαντική ήταν επίσης η βοήθεια των Πρασίνων στην υπέρβαση των κοινοβουλευτικών εμποδίων, όπως η αρχική αποτυχία ψήφισής ενός πακέτου 1,1 τρισ. ευρώ. Χθες, τελικά εξελέγη καγκελάριος με τη δεύτερη ψηφοφορία και λίγες ψήφους από Χριστιανοδημοκράτες βουλευτές που δεν τον στήριξαν στην πρώτη ψηφοφορία.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Μερτς ανέλαβε την προεδρία του CDU μετά από τρεις εκλογές (2022), αφού είχε χάσει το 2018 και το 2021. Η έγκρισή του για την τροποποίηση του συνταγματικού φρένου χρέους έγινε επίσης με δεύτερη ψηφοφορία στην Bundestag.

Το ερώτημα που προκύπτει τώρα είναι αν θα αντιμετωπίσει ένα νέο φιάσκο σε ευρωπαϊκό επίπεδο – «με τη δεύτερη» όπως έχει γίνει γνωστό το παρατσούκλι του – κάτι που θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο καθώς θα πρέπει να διαχειριστεί τις σχέσεις με τους Ευρωπαίους ομολόγους του.

Η Γερμανία υπό την ηγεσία Σολτς είχε επιβάλει ένα αυστηρό Σύμφωνο Σταθερότητας της ΕΕ που τίθεται σε εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2025 και μόλις τρεις μήνες αργότερα φαίνεται ότι παραβιάζει τους όρους αυτού.

Το πακέτο που παρουσίασε ο Μερτς περιλαμβάνει απεριόριστο δανεισμό για αύξηση αμυντικών δαπανών και επενδύσεις στις υποδομές ύψους 500 δισ. ευρώ, ενώ επιτρέπεται στους ομοσπονδιακούς κρατίδια να δανείζονται μέχρι το 0,35% του ΑΕΠ τους.

Aυτό συνέβη χωρίς τη συναίνεση της ΕΕ και πριν καν δημοσιευθεί η Λευκή Βίβλος της Κομισιόν σχετικά με τις αμυντικές δαπάνες.

Mέχρι στιγμής δεν έχει κατατεθεί αίτημα ενεργοποίησης της σχετικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες από τη Γερμανία όπως έκαναν άλλες χώρες μέλη της ΕΕ.

Ο απερχόμενος καγκελάριος Σολτς είχε δηλώσει ότι η Γερμανία δεν σκοπεύει να ζητήσει χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας λόγω χαμηλότερων επιτοκίων στα εγχώρια δάνεια.

Tώρα ανακύπτει το ερώτημα αν οι Βρυξέλλες θα εγκρίνουν το πακέτο των 1,1 τρισ. ευρώ που πέρασε πρόσφατα στη Bundestag και bundesrat.
Προειδοποιήσεις έχουν ήδη εκφραστεί σχετικά με αυτό το θέμα τόσο από γερμανικά think tanks όσο και από ευρωπαϊκά οικονομικά ιδρύματα όπως το Bruegel.

Aυτές οι προειδοποιήσεις αναφέρουν ότι ειδικά όσον αφορά τις υποδομές μπορεί να οδηγήσουν τη Γερμανία εκτός συμφώνου σταθερότητας αν δεν υπάρξει νέα μεταρρύθμιση στο Σύμφωνο.
Η πρώτη σημαντική δοκιμασία για τον καγκελάριο Μέρτσ είναι στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο τέλος Ιουνίου 2025 ενώ προηγείται μια διεθνής σύνοδο ΝΑΤΟ λίγο νωρίτερα.
Μετά τα χθεσινά γεγονότα στη Bundestag, φαίνεται πως πολιτικά βρίσκεται σε μειονεκτική θέση ενόψει αυτών των συναντήσεων σύμφωνα με δημοσιεύματα.»