Συνάντηση Υπουργών Εξωτερικών ΝΑΤΟ στην Αττάλεια
Στην τουρκική πόλη της Αττάλειας, οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών μελών του ΝΑΤΟ συγκεντρώνονται για να συζητήσουν την αύξηση των αμυντικών τους δαπανών. Στόχος τους είναι να πείσουν τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα παρέχει προστασία στους «κακοπληρωτές». Παρά τις προσδοκίες, δεν αναμένονται σημαντικές εξελίξεις στο ζήτημα αυτό, το οποίο θα επανεξεταστεί από τους υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνάντησης πριν από τη σύνοδο κορυφής στη Χάγη.
Κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου θα εξεταστούν επίσης θέματα που αφορούν την ενίσχυση της υποστήριξης προς την Ουκρανία και η συνεργασία μεταξύ της Συμμαχίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και με εταίρους στον Ινδο-Ειρηνικό. Στις διαπραγματεύσεις συμμετέχει και ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Σύμφωνα με πληροφορίες από την ΕΡΤ, η Ελλάδα προσέρχεται στις συνομιλίες ως χώρα που επενδύει πάνω από 3% του ΑΕΠ στην άμυνα και ως μια δύναμη που παραμένει σταθερή υπέρ της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Όσον αφορά τη συμμετοχή τρίτων χωρών στην αμυντική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ελληνικές θέσεις είναι σαφείς: Οι συμμετέχοντες πρέπει να συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική καθώς και με το Διεθνές Δίκαιο και τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών. Επιπλέον, πρέπει να αποφεύγονται νέες εξαρτήσεις ενώ απαιτείται συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Ο κ. Γεραπετρίτης είχε συνάντηση στην Αττάλεια με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μάρκ Ρούτε για να συζητήσουν τα ζητήματα που απασχολούν τους υπουργούς Εξωτερικών.
📍 #NATO Informal #ForMin Mtg in Antalya FM George Gerapetritis’ mtg w/@NATO SG Mark rutte @SecGenNATO At the forefront, burden-sharing, support to #Ukraine & #NATO–#EU cooperation pic.twitter.com/OzFNXgVdrv
Η άτυπη αυτή σύνοδος έχει προγραμματιστεί εδώ και αρκετό διάστημα ώστε να συμπέσει χρονικά με μια πολυαναμενόμενη αλλά μη επιβεβαιωμένη συνάντηση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στην Κωνσταντινούπολη. Οι ΗΠΑ ζητούν από τις 32 χώρες μέλη του ΝΑΤΟ να αφιερώσουν τουλάχιστον το 5% του ΑΕΠ τους στις αμυντικές δαπάνες — μια σημαντική αύξηση που πολλές χώρες θεωρούν δύσκολη προς υλοποίηση.
Μέχρι το τέλος του 2024, 22 κράτη μέλη είχαν επιτύχει τον στόχο του 2% επί του ΑΕΠ όπως είχε συμφωνηθεί το 2014. Ωστόσο πολλές χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία δεν έχουν φθάσει ακόμα σε αυτό το επίπεδο αλλά έχουν δεσμευθεί ότι θα τα καταφέρουν φέτος. «Υπάρχει γενική συναίνεση ότι πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας», δήλωσε διπλωμάτης στο ΝΑΤΟ.
Tο ποσοστό στόχος παραμένει υψηλό για πολλές ευρωπαϊκές χώρες κι έτσι ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε παρουσίασε μια συμβιβαστική πρόταση: διατήρηση στόχου στο 5%, περιλαμβάνοντας όμως όχι μόνο στρατιωτικές δαπάνες αλλά κι άλλες σχετικές ανάγκες όπως υποδομές ή κυβερνοασφάλεια.
“Πρόκειται για κάτι περισσότερο από πυραύλους ή άρματα μάχης,” εξήγησε ο Ρούτε προτείνοντας ένα ποσοστό αυστηρά στρατηγικής κατεύθυνσης στο 3,5% μέχρι το έτος 2032 μαζί μ’ ένα πρόσθετο ποσοστό ύψους 1,5% για άλλες σχετικές δαπάνες όπως υποδομές — κάτι πιο εφικτό κυρίως για χώρες όπως η Ιταλία ή η Ισπανία.
“Για να πείσουμε την Ουάσιγκτον σχετικά μ’ αυτή τη σοβαρότητα,” πρόσθεσε ο Ρούτε πως οι χώρες αυτές μπορούν επίσης ν’ αναλάβουν δεσμεύσεις ώστε οι αυστηρά στρατηγικές δαπάνες ν’ αυξάνονται κατά περίπου 0,2% κάθε χρόνο — αν κι αυτό μπορεί ν’ αποδειχθεί δύσκολο σύμφωνα μ’ έναν άλλο διπλωμάτη στο ΝΑΤΟ.” Είναι “η αρχή μιας συζήτησης”, εκτίμησε ένας άλλος διπλωμάτης πριν απ’ τη σύνοδο στη Χάγη.
