Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Νέα Πρωτοβουλία για την Άμυνα

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, προτείνει τη δημιουργία ενός νέου ταμείου που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δεύτερο Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτό το ταμείο ονομάζεται SAFE, δηλαδή «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» ή αλλιώς «ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας». Στελέχη της ΕΚΤ που μίλησαν στο newsit.gr ερμηνεύουν τις δηλώσεις της Λαγκάρντ από πρόσφατη εκδήλωση στη σχολή Herthie στο Βερολίνο, όπου τόνισε ότι η άμυνα αποτελεί «δημόσιο αγαθό» και απαιτεί «κοινή χρηματοδότηση».

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρόταση της κας Λαγκάρντ περιλαμβάνει τη λειτουργία του ευρωπαϊκού ταμείου άμυνας με βάση το μοντέλο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), το οποίο ιδρύθηκε το 2021 λόγω των επιπτώσεων της πανδημία.

Πιο συγκεκριμένα, η Λαγκάρντ δήλωσε: «Κάθε χώρα πρέπει φυσικά να διασφαλίσει ότι οι εθνικές πολιτικές υποστηρίζουν την ανάπτυξη. Ωστόσο, είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίσουμε τον αυτοκαταστροφικό κατακερματισμό. Όλοι συμφωνούμε ότι είναι απαραίτητο να αναπτύξουμε στρατηγικές βιομηχανίες στην Ευρώπη ώστε να μειωθούν οι υπερβολικές εξαρτήσεις – όπως έχουν επισημανθεί στις πρόσφατες εκθέσεις από τον Μάριο Ντράγκι και τον Ενρίκο Λέτα. Όμως δεν θα πετύχουμε αν έχουμε 27 διαφορετικές πολιτικές για αυτές τις βιομηχανίες.»

Σήμερα υπάρχουν πολλοί πολιτικοί στόχοι που θεωρούνται ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, με κύριο αυτόν της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας. Η άμεση ανάγκη για μια κοινή προσέγγιση είναι προφανής καθώς η άδεια προσφορά αυτού του αγαθού μπορεί να μην καλυφθεί επαρκώς.Επιπλέον, η συνεργασία στη προμήθεια εξοπλισμού και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών μπορεί να οδηγήσει σε οικονομίες κλίμακας καθώς και σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα σε σύγκριση με την απομονωμένη δράση των 27 κρατών-μελών.

Η οικονομική λογική υποδεικνύει ότι τα δημόσια αγαθά πρέπει να χρηματοδοτούνται συλλογικά. Αυτή η κοινή χρηματοδότηση θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει τη βάση για σταδιακή αύξηση των ασφαλών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη.

Ωστόσο, πηγές από το newsit.gr εντός της ΕΚΤ εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις δυνατότητες χρηματοδότησης μιας σημαντικής αύξησης στις αµυντικές δαπάνες μέσω ενεργοποίησης ειδικών ρητρών για αυτές τις δαπάνες – ιδιαίτερα αν το ΝΑΤΟ αποφασίσει σύντομα αύξηση του κατώτατου ορίου αµυντικών δαπανών στο 5% ή έστω στο 3,5%.