Η ελληνουτουρκική διάσταση στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική
Η ελληνουρκική διάσταση αναδεικνύεται ως μια κρίσιμη παράμετρος στη διαδικασία επανασχεδιασμού της αμυντικής δομής της Ευρώπης. Σε αυτό το πλαίσιο, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές προκλήσεις για την κυβέρνηση της Ελλάδας, με διαφορές να προκύπτουν στον τρόπο που ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας προσεγγίζουν το ζήτημα.
Σε πρόσφατη ραδιοφωνική του συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η αναβάθμιση των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας εξαρτάται από την άρση του casus belli από την πλευρά της Άγκυρας. Αυτή η διαδικασία απαιτεί έγκριση από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση και προσθέτει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην επερχόμενη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Ταγίπ Ερντογάν, η οποία είναι προγραμματισμένη για το καλοκαίρι, αν και δεν έχει καθοριστεί ακόμα ημερομηνία.
Διπλωματικές Προκλήσεις για τον Μητσοτάκη
Στις 29 Μαΐου, ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τον κανονισμό SAFE (Security Action for Europe) ως «Κερκόπορτα», εφόσον επιχειρηθεί να εγκριθεί χωρίς τη συναίνεση όλων των κρατών-μελών. Ο συγκεκριμένος κανονισμός αφορά τον επανεξοπλισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τους όρους χρηματοδότησης αυτού του εγχειρήματος.
Ο σημαντικός σταθμός για τη συζήτηση γύρω από τον κανονισμό θα είναι η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 26-27 Ιουνίου. Την προηγούμενη εβδομάδα, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ενέκρινε τον κανονισμό SAFE ενόψει αυτής της Συνόδου Κορυφής. Σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, έχει συμπεριληφθεί μια κρίσιμη δικλίδα ασφαλείας στο άρθρο 16 που δηλώνει: «η συμμετοχή μιας τρίτης χώρας στο SAFE μπορεί να αποκλειστεί αν αυτή θέτει άμεσο κίνδυνο στην ασφάλεια ενός κράτους μέλους». Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων αποσπάστηκε δέσμευση από την Κομισιόν σχετικά με την ενεργοποίηση άρθρων που απαιτούν ομοφωνία στις συμφωνίες οικονομικού περιεχομένου.
Με αυτές τις εξελίξεις στο προσκήνιο και εν αναμονή των αποφάσεων στη Σύνοδο Κορυφής, οι δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Μυστρά (29/5) προκαλούν αίσθηση. Αναφερόμενος στην Αλωση της Κωνσταντινούπολης σχολίασε ότι θα πρότεινε να χαρακτηριστεί ο κανονισμός SAFE ως “Κανονισμός της Κερκόπορτας”, εφόσον κάποιοι εταίροι επιδιώξουν να παρακάμπτουν τις διαδικασίες συναίνεσης.
Στη συνέχεια ανέφερε: «Η πιθανή ερμηνεία ότι ο κανονισμός SAFE παρέχει απεριόριστες δυνατότητες χρηματοδότησης σε χώρες που απειλούν δεν συνιστά ουδετερότητα». Οι επιφυλάξεις αυτές φαίνεται πως αγνοούν τις δικλείδες ασφαλείας που περιλαμβάνονται στον σχετικό νόμο καθώς επίσης τις αναφορές στα άρθρα περί λήψης αποφάσεων με βάση την αρχή της ομοφωνίας. Η δήλωση αυτή δεν αιφνιδίασε πάντως το Μαξίμου σύμφωνα με πληροφορίες.
Mένει τώρα να φανεί αν οι ανησυχίες του υπουργού Αμυνας είναι βάσιμες ή εξυπηρετούν άλλες σκοπιμότητες.
