Νέες Νομοθετικές Πρωτοβουλίες για την Ασφάλιση Επιχειρήσεων και Οχημάτων

Η κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα σε δύο σημαντικές νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων και οχημάτων έναντι φυσικών καταστροφών, με τη δημοσίευση των σχετικών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ). Σκοπός αυτών των μέτρων είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας καθώς και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των επιπτώσεων από ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα, επιδιώκεται ο διαμοιρασμός του οικονομικού βάρους που προκύπτει από τις φυσικές καταστροφές, ώστε να αποφευχθούν κίνδυνοι δημοσιονομικής αστάθειας για το κράτος. Οι νέοι κανονισμοί θα τεθούν σε εφαρμογή από 1η Ιουνίου 2025.

Υποχρεωτική Ασφάλιση Επιχειρήσεων

Σύμφωνα με την πρώτη ΚΥΑ, όλες οι επιχειρήσεις που έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ θα πρέπει να ασφαλίζουν το 70% της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων (όπως ακίνητα, εξοπλισμός, πρώτες ύλες κλπ.) κατά ζημιών από πλημμύρες,πυρκαγιές και σεισμούς. Εξαιρέσεις περιλαμβάνουν:

• Δημόσιες επιχειρήσεις και φορείς του Δημοσίου.
• Aυθαίρετες κατασκευές καθώς και υπόγειες ή υποθαλάσσιες υποδομές.
• Aγροτικές εκμεταλλεύσεις καθώς επίσης νεοσύστατες επιχειρήσεις χωρίς δηλωμένα έσοδα.

Για τις επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με αυτήν τη διάταξη προβλέπεται πρόστιμο ύψους 10.000 ευρώ, το οποίο διπλασιάζεται αν η μη συμμόρφωση συνεχιστεί για πάνω από 30 ημέρες.

Aπαραίτητη Ασφάλιση Οχημάτων

Η δεύτερη ΚΥΑ αφορά όλους τους ιδιοκτήτες οχημάτων που έχουν ως τόπο στάθμευσης την Ελλάδα – ανεξαρτήτως αν τα οχήματα είναι σε ακινησία ή όχι. Η νέα υποχρέωση καλύπτει ζημιές λόγω δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών κι υπολογίζεται βάσει της εμπορικής αξίας του κάθε οχήματος. Αντίστοιχα δεν υπάρχουν διοικητικά πρόστιμα για όσους δεν διαθέτουν αυτήν τη κάλυψη αλλά οι μη ασφαλισμένοι ιδιοκτήτες δεν θα δικαιούνται κρατική αποζημίωση σε περίπτωση ζημιάς.

Η ανάγκη εφαρμογής αυτών των μέτρων καθίσταται εμφανής όταν εξετάσουμε ότι το κόστος ασφάλισης λόγω φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα έχει φτάσει τα 968 εκατ. ευρώ μεταξύ 1993 – 2023, εκ των οποίων τα 700 εκατ. μόνο στην τελευταία δεκαετία. Οι πλημμύρες είναι οι πιο συχνές φυσικές καταστάσεις ενώ οι πυρκαγιές προκαλούν τις μεγαλύτερες μέσο όρο ζημιές ανά αίτηση αποζημίωσης – έως και 46.000 ευρώ ανά περίπτωση.

Eμπόδια στον Τομέα της Ασφαλιστικής Κάλυψης

Tα εμπόδια ωστόσο παραμένουν πολλά καθώς η κλιματική κρίση οδηγεί σε αύξηση κινδύνων που θεωρούνται «μη ασφαλίσιμοι» από τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Νομικά αυτές διατηρούν τη δυνατότητα να αξιολογούν κινδύνους ως μη ασφαλίσιμους σύμφωνα με εσωτερικές πολιτικές αξιολόγησης κινδύνου βάσει διεθνών κανονισμών (π.x., Solvency II).Αυτό σημαίνει ότι εάν ένα ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή υψηλής επικινδυνότητας μπορεί είτε να αρνηθεί κάλυψη είτε να προσφέρει υψηλό ασφάλιστρο ή ακόμα να απαιτήσει εκτενή αντισταθμιστικά μέτρα όπως παρεμβάσεις κατά πλημμυρών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς περίπου τέτοιες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συνεχείς αρνήσεις στις αιτήσεις τους προς τις ασφαλιστικές εταιρείες φτάνοντας περίπου στις 4.000 συνολικά.
Γι’ αυτό τον λόγο η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος πρότεινε μια λύση μέσω συναασφάλισης όπου συμμετέχουν τόσο οι εταιρείες όσο κι το κράτος ώστε να μοιράζεται το κόστος αποζημιώσεων.
Επιπλέον στην ΚΥΑ υπάρχει πρόβλεψη ότι αν μια επιχείρηση λάβει δύο αρνήσεις από διαφορετικούς φορείς τότε αυτό τεκμηριώνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι ασφαλίσιμος στην αγορά κι έτσι εξαιρείται για δύο χρόνια από την υποχρέωση αυτή χωρίς ποινή προστίμου ύψους €10k.