Εκτίμηση για τον Ελληνικό Κρατικό Προϋπολογισμό και την Οικονομία

Η έκθεση αυτή εξετάζει τις προοπτικές του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού και της οικονομίας, εστιάζοντας στις μακροοικονομικές ανισορροπίες που αντιμετωπίζει η χώρα.

Βασικά Σημεία της Έκθεσης

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Επιτροπής, η ελληνική οικονομία αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, οι ανισορροπίες παραμένουν έντονες.

• Ανάπτυξη: Η ανάπτυξη του ΑΕΠ προβλέπεται να είναι 3% το 2025.
• Δημόσιο Χρέος: Το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί σταδιακά από το 160% στο 145% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2025.
• Ανεργία: Η ανεργία συνεχίζει να μειώνεται αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα γύρω στο 10%.

Συμπεράσματα και Συστάσεις

Aν και υπάρχουν θετικά σημάδια στην ελληνική οικονομία, απαιτείται προσοχή στη διαχείριση των δημοσίων δαπανών και των εσόδων. Συνίσταται η ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε βιώσιμη ανάπτυξη.

Ανάλυση του ΑΕΠ το 2025

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά μέχρι το 2025, κυρίως λόγω της αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ καθώς και των προβλεπόμενων πλεονασμάτων του προϋπολογισμού.

Δαπάνες της γενικής κυβέρνησης

Οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης αναμένονται να χρηματοδοτηθούν από μη επιστρεπτέα στήριξη («επιχορηγήσεις») από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το 2025, σε σύγκριση με το 1% του ΑΕΠ το 2024.

Αμυντικές δαπάνες

Οι αμυντικές δαπάνες της γενικής κυβέρνησης στην Ελλάδα ανήλθαν στο 2,7% του ΑΕΠ το 2021 και αναμένονται να μειωθούν στο 2,4% μέχρι το τέλος του έτους.

Στρατηγικές βελτίωσης

Η στρατηγική βελτίωσης περιλαμβάνει την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών μέσω ψηφιακών μεταρρυθμίσεων που θα διευκολύνουν τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα στη διοίκηση.

Διαβάστε ακόμη περισσότερα για τις οικονομικές προβλέψεις!

Η Σημασία της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνοχής για την Ελλάδα

Η ευρεία ανάληψη ευθυνών είναι κρίσιμη για την επιτυχία του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Ευρωπαϊκά Ταμεία

Στην Ελλάδα, η εφαρμογή των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής, που περιλαμβάνουν υποστήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) και το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ), έχει επιταχυνθεί. Είναι απαραίτητο να συνεχιστούν οι προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί η γρήγορη υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων, μεγιστοποιώντας παράλληλα τον αντίκτυπό τους.

Η χώρα μας έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζει μέτρα στο πλαίσιο των προγραμμάτων της για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις που αφορούν τη βελτίωση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας. Αυτές περιλαμβάνουν τη διαχείριση των υδάτων με επαρκή τρόπο, τη βελτίωση πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή στέγαση όπως οι κοινωνικές κατοικίες, καθώς και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σύμφωνα με το Άρθρο 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η Ελλάδα υποχρεούται – κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης αξιολόγησης των ταμείων πολιτικής συνοχής – να εξετάσει κάθε πρόγραμμα λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συστάσεις που έχουν εκδοθεί για κάθε χώρα το 2024. Οι εγκρίσεις από την Επιτροπή στις 1 Απριλίου 2025 παρατείνουν τις προθεσμία υποβολής αξιολόγησης πέραν του Μαρτίου 2025.

Αυτό παρέχει επίσης ευελιξία ώστε να διευκολυνθεί η υλοποίηση του προγράμματος καθώς και κίνητρα στα κράτη μέλη για κατανομή πόρων σε πέντε στρατηγικούς τομείς.

Plaftorma Στρατηγικών Τεχνολογιών στην ΕΕ

Η Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία επενδύσεων σε βασικές στρατηγικές προτεραιότητες που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα στην ΕΕ. Το STEP χρηματοδοτείται μέσω 11 υπαρχόντων ταμείων της ΕE. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συμμετέχουν στο πρόγραμμα InvestEU που στηρίζει επενδύσεις σε κρίσιμες περιοχές ανάπτυξης τεχνολογίας.

Προκλήσεις στον Τομέα Ανταγωνιστικότητας

Aναφορικά με τις οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ελλάδα μέσω του σχεδίου ανάκαμψης αλλά κι άλλων ταμείων ΕE, υπάρχουν πρόσθετες δυσκολίες όπως ο κανονιστικός φόρτος εργασίας ή οι χρονοβόρες διαδικασίες δικαστικών αποφάσεων σχετικά με δημόσιες συμβάσεις.

Anagki gia Apolytisi Kanonismou

“Όλοι οι θεσμοί στην ΕE πρέπει να συνεργαστούν στενά”, σύμφωνα με τον ορισμό στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή έχει θέσει φιλόδοξους στόχους μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο κατά τουλάχιστον 25% γενικά κι έως 35% ειδικά για μικρές επιχειρήσεις· νέα εργαλεία έχουν δημιουργηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση συμπεριλαμβανομένης μιας συστηματικής δοκιμασίας αντοχής όλων των νομοθετικών κειμένων.»

“Το ποσοστό πολυπλοκότητας στις διαδικασίες διοίκησης αποτελεί πρόβλημα”, σύμφωνα με έρευνα όπου περίπου το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα όταν δραστηριοποιούνται στη χώρα μας. Η περαιτέρω απλούστευση αυτών θα μπορούσε πραγματικά να βοηθήσει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.»

Kainotomia kai Anaptyxi Technologias

“Οι καθαρές τεχνολογίες αποτελούν έναν από τους κύριους στόχους”. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό δημόσιων υπηρεσιών μέσω μεταρρυθμίσεων στο σχέδιο ανάκαμψης», χρειάζεται περισσότερη δουλειά όσον αφορά τη λογοδοσία στη δημόσια διοίκηση.»

Epilogi kai Rythmisi Stin Agora Proionton kai Ypiresion

• Tromoklisis stin Athea:

Η ελλιπής νομολογία γύρω από τις άδειες παραμένει εμπόδιο στις επενδύσεις ενώ απαιτείται αναγκαία αναθεώρηση στους όρους αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας και οι Περιφερειακές Αρχές

Η συνεργασία μεταξύ του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας και των περιφερειακών αρχών έχει υποστεί πολλές αλλαγές,ωστόσο η συντονιστική τους ικανότητα παραμένει περιορισμένη.Η πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις για ερευνητικά έργα αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως υπερβολικές διοικητικές διαδικασίες, αργές αξιολογήσεις και υψηλό επίπεδο γραφειοκρατίας. Στην Ελλάδα, τα επιχειρηματικά κεφάλαια είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Παρά τις κρατικές πρωτοβουλίες που έχουν επιτύχει να κινητοποιήσουν επενδύσεις σε νεοσύστατες επιχειρήσεις, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η χώρα θα χρειαστεί επιπλέον χρηματοδότηση καθώς και μια στρατηγική για την Έρευνα και Καινοτομία (Ε&Κ) ώστε να ενισχύσει τη στήριξη του οικοσυστήματος της.

Δικαιοσύνη

Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στη βελτίωση της αποδοτικότητας του δικαστικού συστήματος μέσω αναθεωρήσεων στον δικαστικό χάρτη τόσο στην αστική όσο και στην ποινική δικαιοσύνη καθώς επίσης με την ψηφιοποίηση διαδικασιών. Παρ’ όλα αυτά, οι χρόνοι εκδίκασης υποθέσεων στα αστικά, ποινικά κι διοικητικά δικαστήρια παραμένουν από τους πιο υψηλούς στην ΕΕ προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις που εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη καθώς επίσης τις επενδύσεις. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο όσον αφορά την προστασία συμβατικών κι ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.

Συνεχιζόμενες προσπάθειες επικεντρώνονται στη βελτίωση των διαδικασιών στις αστικές κι εμπορικές δίκες με στόχο τη θεσμοθέτηση νομοθεσίας που θα ενθαρρύνει τη χρήση εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών ενώ παράλληλα αναζητούνται λύσεις για την οργάνωση των δικαστηρίων.

Ενέργεια

Παρά την αύξηση της συμμετοχής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας είναι ασταθείς κι ανώτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ λόγω της εξάρτησης από το φυσικό αέριο.

Το κεφάλαιο REPowerEU στο σχέδιο ανάκαμψης περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις όπως η αύξηση χωρητικότητας αποθήκευσης με στόχο τη μετάβαση προς μια πιο βιώσιμη ενεργειακή πολιτική. Ωστόσο απαιτούνται περαιτέρω δράσεις ώστε να μειωθεί αυτή η εξάρτηση μέσω τροποποιήσεων στο κανονιστικό πλαίσιο που θα διευκολύνουν τους παρόχους αποθήκευσης μπαταριών να συμμετέχουν πλήρως στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Μεταφορές

The greek transport sector is significantly impacted by the aging vehicle fleet which contributes to high CO2 emissions levels in the country. The recovery adn resilience plan includes investments aimed at promoting electric mobility such as replacing old public transport buses in major cities with electric ones; however other initiatives like transitioning conventional taxis to electric ones have not garnered sufficient market interest and regulations for retiring outdated vehicles are poorly enforced.

A extensive strategy that encompasses an investment plan and reforms is essential for advancing green and digital transitions within the transportation sector while improving accessibility for individuals with disabilities through enhanced public transport systems and integrated electronic ticketing solutions across regional bus services is also necessary.

Σιδηρόδρομοι

The commitment of Greece towards investing in railway infrastructure and safety is evident through its action plan aimed at modernizing the railway system alongside implementing a european Traffic Management System (ERTMS). The recovery plan includes reforms that will enable effective operation of a modern rail network while completing critical safety infrastructure investments.

Κλιματική Αλλαγή

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κατάσταση αυξημένης ευαλωτότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, με την εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων όπως ξηρασίες, πλημμύρες, πυρκαγιές και καύσωνες να είναι ολοένα πιο συχνά. Η εντεινόμενη σοβαρότητα αυτών των φαινομένων απαιτεί σημαντικές δαπάνες για την αποκατάσταση των υποδομών που πλήττονται.

Είναι επιτακτική ανάγκη η χώρα να υιοθετήσει μια οργανωμένη προσέγγιση στη χρηματοδότηση κινδύνων από καταστροφές και να προχωρήσει σε πολιτικές που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή της ιδιωτικής ασφάλισης. Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα παρουσιάζει ένα από τα μεγαλύτερα κενά ασφαλιστικής κάλυψης για φυσικές καταστροφές στην ΕΕ.

Η συνεχής ξηρασία έχει οδηγήσει σε περιορισμό και μόλυνση των υδάτινων πόρων της χώρας, γεγονός που αναμένεται να έχει σοβαρές συνέπειες στο περιβάλλον καθώς και στην οικονομία και την ανθρώπινη υγεία.

Γεωργία

Ο τομέας της γεωργίας αποτελεί τον κύριο χρήστη υδάτινων πόρων στη χώρα. Υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις σχετικά με την επεξεργασία αστικών λυμάτων, καθώς οι μικροί δήμοι δεν διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους ή τις ικανότητες για να εφαρμόσουν αποτελεσματικές λύσεις διαχείρισης νερού σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Ως εκ τούτου, η Ελλάδα θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη δημιουργία ενός στρατηγικού σχεδίου προστασίας κρίσιμων υποδομών από τις επιπτώσεις του κλίματος. Αυτό περιλαμβάνει τη διαχείριση προσφοράς και ζήτησης ύδατος ώστε οι εταιρείες ύδρευσης να γίνουν πιο βιώσιμες μέσω μεταρρυθμίσεων που θα βελτιώσουν τις ικανότητες τους.

Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες

Τα τελευταία χρόνια η απασχόληση στην Ελλάδα παρουσίασε θετικά αποτελέσματα μειώνοντας το χάσμα με τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, η συμμετοχή των γυναικών στον εργασιακό χώρο παραμένει χαμηλή κι έτσι το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι διπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ.

Eπιπλέον, υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό νέων (14,2%) εκτός εργασίας ή εκπαίδευσης ενώ ομάδες όπως άτομα με αναπηρίες ή Ρομά αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Η προώθηση ευέλικτων μορφών εργασίας καθώς επίσης η αύξηση υπηρεσιών φροντίδας παιδιών μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του ποσοστού απασχόλησης ειδικά για γυναίκες και νέους.

Εκπαίδευση

Pέρα από τις οικονομικές προκλήσεις που συνδέονται με τα σχέδια ανάκαμψης της ΕΕ, υπάρχουν πολλές εκπαιδευτικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν στην Ελλάδα. Η συμμετοχή στα προσχολικά εκπαιδευτικά προγράμματα παραμένει χαμηλή: σύμφωνα με στοιχεία του 2019 (Eurostat), η χώρα μας κατέχει την τελευταία θέση μεταξύ κρατών-μελών όσον αφορά τα ποσοστά εγγραφής στα προσχολικά ιδρύματα.

Mε στόχο τον αναθεωρημένο δείκτη Βαρκελώνης του 42% έως το 2030 για παιδιά κάτω των τριών ετών χρειάζεται επειγόντως αύξηση στις εγγραφές αυτής της ηλικιακής ομάδας ώστε οι ωφέλειες από πρώιμη ανάπτυξη δεξιοτήτων να είναι ορατές στο μέλλον.
Σύμφωνα με δεδομένα του ΟΟΣΑ το 2022 ένα μεγάλο ποσοστό μαθητών ηλικίας 15 ετών δεν πετυχαίνει βασικούς δείκτες επάρκειας στις δεξιότητες τους ενώ τα επίπεδα χαμηλής επίδοσης έχουν αυξηθεί σε όλες τις κοινωνικοοικονομικές τάξεις.
Η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων περιορίζει επίσης τις δυνατότητες ανάπτυξης υψηλότερων δεξιοτήτων στους νέους εργαζόμενους.
Με μόλις 16% συμμετοχής ενηλίκων σε εκπαιδεύσεις είναι σαφώς κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ ενώ οι ανεπάρκειες στις δεξιότητες συνεχίζουν ν’ αποτελούν πρόβλημα λόγω περιορισμένων χρηματοδοτήσεων προς εκπαιδευτικά συστήματα.

Λυπάμαι,αλλά δεν μπορώ να σας βοηθήσω με αυτό.