Παρά τη συμφωνία για δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία , η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες κατέληξε σε πολιτική ήττα για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Το αρχικό σχέδιο αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων εγκαταλείφθηκε, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να καταφεύγει τελικά σε κοινό δανεισμό, έπειτα από έντονες διαφωνίες και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις. Πιο αναλυτικά, όπως γράφει το Politico , οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν κατόρθωσαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τη μεταφορά των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων στην Ουκρανία, ύστερα από μια 16ωρη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, σε μια σημαντική οπισθοδρόμηση για τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. (AP Photo/Geert Vanden Wijngaert Αντ’ αυτού, οι χώρες αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν σε ένα επείγον εναλλακτικό σχέδιο που βασίζεται στον κοινό δανεισμό της ΕΕ, το οποίο προωθούσε επί εβδομάδες ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ και θεωρούνταν απίθανο μέχρι λίγες ώρες πριν από την επίτευξη της συμφωνίας. Σε ένα ακόμη πλήγμα για την ενότητα της ΕΕ, τρεις χώρες η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία δεν θα συμμετάσχουν. «Το συμπέρασμα, μετά τη σημερινή ημέρα, είναι ότι η στήριξή μας προς την Ουκρανία είναι εγγυημένη», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, καθώς η Σύνοδος ολοκληρωνόταν στις 3 τα ξημερώματα. Η συμφωνία προσφέρει κρίσιμη σανίδα σωτηρίας στην οικονομία της Ουκρανίας, που έχει πληγεί από τον πόλεμο, την ώρα που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας επερχόμενης έλλειψης ρευστότητας ήδη από την ερχόμενη άνοιξη, με τη σύγκρουση με τη Ρωσία να εισέρχεται στο τέταρτο έτος. Παρότι η συμφωνία επιτρέπει σε όλους να διεκδικήσουν μια νίκη, δεν ήταν αυτή η λύση που προωθούσαν η Γερμανία και η Κομισιόν ενόψει της Συνόδου. «Φυσικά, σε κάποιους δεν άρεσε… θέλουν να τιμωρήσουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν παίρνοντας τα χρήματά του», είπε ο ντε Βέβερ, αναφερόμενος στο αρχικό σχέδιο αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Όμως «η πολιτική δεν είναι συναισθηματική δουλειά» και «επικράτησε η λογική». Επί εβδομάδες, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ και το Βερολίνο ασκούσαν πιέσεις στα κράτη-μέλη να οριστικοποιήσουν ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο αξιοποίησης έως και 210 δισ. ευρώ από παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Ο ντε Βέβερ διασφάλισε για ακόμη μία φορά ότι αυτό δεν θα συμβεί, αφού είχε ήδη εκτροχιάσει το σχετικό σχέδιο σε προηγούμενη Σύνοδο τον Οκτώβριο. Αντίθετα, οι ηγέτες συμφώνησαν να αντλήσουν από κοινού 90 δισ. ευρώ για τη χορήγηση δανείου προς την Ουκρανία, σε ορίζοντα δύο ετών. Το δάνειο θα εγγυηθεί ο κοινός προϋπολογισμός της ΕΕ. Αν και αυτή η επιλογή άρεσε στις χώρες του Νότου, δεν προτιμήθηκε από τη Γερμανία και τους βόρειους συμμάχους της, που παραδοσιακά αντιτίθενται στην έκδοση ομολόγων για τη στήριξη των υπερχρεωμένων εταίρων τους. Τελικά, όμως, η επείγουσα ανάγκη χρηματοδότησης της Ουκρανίας και η αγωνία των Ευρωπαίων ηγετών να επιδείξουν στήριξη, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αναποφάσιστος και ο Πούτιν μιλά για επικείμενη νίκη, επικράτησαν. Σε παραχώρηση προς τη Γερμανία, οι ηγέτες άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου προς την Ουκρανία. Πρόκειται, ωστόσο, για ζήτημα που θα εξεταστεί στο μέλλον. Οι τακτικές του ντε Βέβερ AP Photo/Geert Vanden Wijngaert Καθώς το Βέλγιο αντιτασσόταν στο σχέδιο αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκε, διπλωμάτες της ΕΕ και χρηματοοικονομικοί εμπειρογνώμονες πέρασαν πολλές άυπνες νύχτες πριν από τη Σύνοδο, τελειοποιώντας νομικές διατυπώσεις και προτείνοντας πρόσθετα χρηματοοικονομικά «μαξιλάρια» για να καθησυχάσουν τον ντε Βέβερ. Το διακύβευμα ήταν εξαιρετικά υψηλό για τον Βέλγο πρωθυπουργό, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη φυλάσσεται από τον χρηματοοικονομικό όμιλο Euroclear, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Βέλγιο. Ο ντε Βέβερ ζήτησε επανειλημμένα, ως αντάλλαγμα για τη στήριξή του στο σχέδιο, τα κράτη-μέλη να δεσμευτούν για απεριόριστη οικονομική στήριξη προς το Βέλγιο, στο απίθανο ενδεχόμενο το Κρεμλίνο να ανακτούσε τα χρήματα. Ωστόσο, αυτό θεωρήθηκε υπερβολικό αίτημα ακόμη και από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ιδέας αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, οι οποίοι χαρακτήρισαν τη βελγική πρόταση ως «λευκή επιταγή». Παρότι οι τακτικές εκτροχιασμού του ντε Βέβερ ήταν δημοφιλείς στο εσωτερικό, τον κατέστησαν «παρία» στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου άλλοι ηγέτες φλέρταραν ακόμη και με την ακραία ιδέα να υπερψηφίσουν το Βέλγιο ως έσχατη λύση για να κλείσει η συμφωνία. Τελικά, κάτι τέτοιο δεν χρειάστηκε. Την ώρα που η Κομισιόν προσπαθούσε απεγνωσμένα να διασώσει το σχέδιο για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, μια ξεχωριστή ομάδα χωρών, με επικεφαλής το Βέλγιο και την Ιταλία, κινούνταν παρασκηνιακά για να επαναφέρουν στο προσκήνιο το εναλλακτικό τους Σχέδιο Β: τον κοινό δανεισμό της ΕΕ. «Αποδείχθηκε η πιο ρεαλιστική και πρακτική λύση», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ AP Photo/Geert Vanden Wijngaert Μια ολόκληρη ημέρα διπλωματικού πυρετού ξεκίνησε με τους ηγέτες της ΕΕ να μεταθέτουν το δύσκολο ζήτημα της χρηματοδότησης της Ουκρανίας χαμηλότερα στην ατζέντα για να επιστρέψουν σε αυτό αργότερα το βράδυ, αφού οι συνεργάτες τους είχαν «προετοιμάσει» μια συμφωνία κεκλεισμένων των θυρών. «Υπάρχει επικάλυψη μεταξύ των τριών θεμάτων της Συνόδου: της Mercosur, των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ», ανέφερε διπλωμάτης της ΕΕ. Από την αρχή ήταν σαφές ότι ο Μερτς ο οποίος αντιμετωπίζει σοβαρή πρόκληση στο εσωτερικό από το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία δεν μπορούσε να επιστρέψει στο Βερολίνο με άδεια χέρια. Πέρα από τη στήριξή του στο σχέδιο για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ο Γερμανός καγκελάριος υποστηρίζει και τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Mercosur με τη Νότια Αμερική, η οποία εκκρεμεί επί δεκαετίες και επρόκειτο να υπογραφεί αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, σύντομα κατέστη σαφές ότι η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι η οποία έχει αποκτήσει φήμη πραγματίστριας στις Βρυξέλλες θα επιχειρούσε να τορπιλίσει και τα δύο «αγαπημένα» σχέδια του Μερτς. Εξασφάλισε την αναβολή της συμφωνίας Mercosur έως τον Ιανουάριο και συνεργάστηκε στενά με τον ντε Βέβερ για να αποδομήσουν, βήμα βήμα, το σχέδιο αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. «Η κοινή λογική επικράτησε», δήλωσε η Μελόνι.
