Οι αρχαιολόγοι έμειναν άναυδοι όταν αποσφράγισαν μια σπηλιά που είχε παραμείνει ανέγγιχτη για 40.000 χρόνια, καθώς, τα ευρήματά τους «άλλαξαν την ανθρώπινη ιστορία», μέσα από αναχρονολόγηση της παρουσίας των Νεάντερταλ . Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Το Σπήλαιο Gorham στο Γιβραλτάρ θεωρείται ένας από τους τελευταίους οικοτόπους των Νεάντερταλ σε όλο τον κόσμο. Η ευρύτερη Ιβηρική Χερσόνησος πιστεύεται ότι χρησίμευσε ως ένα από τα απόλυτα καταφύγια αυτών των «ξαδερφιών» μας όταν ο αριθμός τους μειώθηκε παγκοσμίως. Το Γιβραλτάρ είναι επίσης το μέρος όπου ανακαλύφθηκε το πρώτο κρανίο Νεάντερταλ σε καλή κατάσταση το 1848. Μέχρι σήμερα οι ειδικοί πίστευαν ότι αυτά τα προϊστορικά ανθρωποειδή εξαφανίστηκαν από τη χερσόνησο πριν από περίπου 42.000 χρόνια. Ωστόσο, μετά από μια πρόσφατη εξερεύνηση του σπηλαίου Gorham, αρχίζουν να επανεκτιμούν πόσο καιρό πριν οι Νεάντερταλ κατοικούσαν στην περιοχή, αφού τα ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να υπήρχαν στον Βράχο ακόμη και πριν από 24.000 χρόνια. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτό το διάστημα ως «αρκετά πρόσφατο» και πιστεύουν ότι «αλλάζει την ανθρώπινη ιστορία». Το IFLScience αναφέρει: «Συνήθως υποστηρίζεται ότι αυτοί οι ανθρωπίδες εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 40.000 χρόνια, αλλά τα ευρήματα στο Γιβραλτάρ υποδηλώνουν ότι ορισμένοι πληθυσμοί μπορεί να άντεξαν για πολύ περισσότερο καιρό». Μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς Το 2016, το Σπήλαιο Gorham έλαβε τον τίτλο Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO λόγω της τεράστιας ιστορικής του σημασίας. Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1907 από τον Καπετάνιο Α. Γκόρχαμ του 2ου Τάγματος Βασιλικών Τυφεκιοφόρων Μούνστερ, ο οποίος κατά τη διάρκεια εργασιών. Είναι ένα από τα τέσσερα σπήλαια που βρίσκονται στους απόκρημνους ασβεστολιθικούς βράχους στην ανατολική πλευρά του Γιβραλτάρ. Δίπλα στο σπήλαιο Gorham βρίσκονται το σπήλαιο Vanguard, το σπήλαιο Hyaena και το σπήλαιο Bennett. Πιστεύεται ότι οι Νεάντερταλ ζούσαν στην περιοχή για περίπου 100.000 χρόνια. Η περιγραφή της UNESCO για το Σπήλαιο Gorham αναφέρει: «Αυτή η εξαιρετική μαρτυρία για τις πολιτιστικές παραδόσεις των Νεάντερταλ φαίνεται ιδιαίτερα στα στοιχεία του κυνηγιού πτηνών και θαλάσσιων ζώων για τροφή, της χρήσης φτερών για διακόσμηση και της παρουσίας αφηρημένων βραχογραφιών». Σημειώνει ότι η επιστημονική έρευνα στα σπήλαια «έχει συμβάλει σημαντικά στις συζητήσεις σχετικά με την εξέλιξη των Νεάντερταλ και του ανθρώπου». Οι ανασκαφές στο Σπήλαιο Γκόρχαμ έχουν φέρει στο φως πολλά αρχαία κειμήλια, όπως κάρβουνο, οστά, πέτρινα εργαλεία και απανθρακωμένους σπόρους. EPA/S. FINLAYSON / GIBRALTAR MUSEUM Το βούκινο Εν τω μεταξύ, κάτω από στρώματα 39.000 ετών, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν την «αρχαιότερη αφηρημένη τέχνη στον κόσμο» στο σπήλαιο Gorham κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής του 2012. Το έργο παρουσίαζε ένα μοτίβο διασταυρούμενων γραμμών σκαλισμένων σε ένα βράχο. Βρίσκεται σε βάθος περίπου 100 μέτρων μέσα στο σπήλαιο, σε κάτι που πιστεύεται ότι χρησίμευε ως μέρος ανάπαυσης. Το 2021, οι ερευνητές ανακάλυψαν έναν νέο θάλαμο στο παρακείμενο σπήλαιο Vanguard – το οποίο αποτελεί μέρος του ευρύτερου δικτύου σπηλαίων Gorham – που περιείχε οστά λύγκα, ύαινας και γύπα, μαζί με αυτό που πιστεύουν ότι είναι ένα μεγάλο βούκινο. Ο Κλάιβ Φίνλεϊσον, διευθυντής και επικεφαλής επιστήμονας στο Εθνικό Μουσείο του Γιβραλτάρ, αποκάλυψε στο CNN: «Το βούκινο βρίσκεται στο πίσω μέρος αυτής της σπηλιάς… είναι πιθανώς περίπου 20 μέτρα από την παραλία. Κάποιος πήρε αυτό το βούκινο εκεί μέσα… πριν από 40.000 χρόνια. Αυτό μου έδωσε ήδη μια υπόδειξη ότι άνθρωποι έχουν βρεθεί εκεί μέσα, κάτι που ίσως δεν προκαλεί μεγάλη έκπληξη. Αυτοί οι άνθρωποι, λόγω της ηλικίας τους, μπορεί να είναι μόνο Νεάντερταλ». Και συνέχισε ενθουσιασμένος: «Πόσες φορές στη ζωή σου θα βρεις κάτι που κανείς δεν έχει ασχοληθεί εδώ και 40.000 χρόνια; Νομίζω ότι συμβαίνει μόνο μία φορά στη ζωή σου».
