Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ στέλνει σαφείς προειδοποιήσεις στο Ιράν, προκαλώντας ανησυχία για πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σύμφωνα με το BBC, όλα ξεκίνησαν νωρίτερα μέσα στον μήνα, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος απηύθυνε μήνυμα προς τους Ιρανούς διαδηλωτές κατά του καθεστώτος, δηλώνοντας πως «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν». Από εκείνη τη στιγμή, καταγράφεται μια σταδιακή αλλά ουσιαστική στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη αποδείξει ότι διαθέτουν την ικανότητα να πλήξουν το Ιράν. Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, η επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Midnight Hammer» στόχευσε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, με περισσότερα από 100 αεροσκάφη να συμμετέχουν στην επιχείρηση. Βομβαρδιστικά stealth B-2 απογειώθηκαν απευθείας από τις ΗΠΑ και χρησιμοποίησαν κατευθυνόμενες βόμβες διάτρησης καταφυγίων («bunker-buster»), χωρίς να υπάρξει καμία απώλεια. Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει το BBC είναι αν οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να προχωρήσουν σε νέο χτύπημα. Η απάντηση παραμένει ανοιχτή, ωστόσο η τελευταία ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύει το σενάριο αυτό, καθώς προειδοποίησε ότι αν το Ιράν δεν συμφωνήσει στον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος, τότε «η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη!». Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε επίσης λόγο για μια «τεράστια αρμάδα» που κατευθύνεται προς το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι είναι «έτοιμη, πρόθυμη και ικανή να φέρει εις πέρας την αποστολή της άμεσα, με ταχύτητα και βία, αν χρειαστεί», όπως είχε συμβεί και στη Βενεζουέλα με την περίπτωση του Νικολάς Μαδούρο. Παράλληλα, κάλεσε την Τεχεράνη σε διαπραγματεύσεις, τονίζοντας ότι ο χρόνος «τελειώνει». Το BBC υπενθυμίζει ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, με έως και 50.000 στρατιώτες. Περίπου 10.000 από αυτούς σταθμεύουν στη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ αμερικανικές βάσεις λειτουργούν επίσης στην Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και το Μπαχρέιν. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες, αναφορές από ανοιχτές πηγές πληροφοριών δείχνουν άφιξη δεκάδων επιπλέον αμερικανικών αεροσκαφών στην περιοχή. Φωτογραφίες από τη βάση Αλ Ουντέιντ – τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στη Μέση Ανατολή – αποκαλύπτουν την κατασκευή νέων υποδομών στην περιφέρειά της. Παρότι το Πεντάγωνο δεν δίνει αναλυτικά στοιχεία για τις μετακινήσεις αυτές, το BBC Verify έχει εντοπίσει την άφιξη μαχητικών F-15, αεροσκαφών ανεφοδιασμού και μεταγωγικών, ενώ δεκάδες φορτηγά αεροσκάφη και ιπτάμενα τάνκερ έχουν καταγραφεί να προσγειώνονται στην περιοχή. Παράλληλα, κατασκοπευτικά αεροσκάφη και drones έχουν εντοπιστεί να επιχειρούν κοντά στον ιρανικό εναέριο χώρο, σύμφωνα με το FlightRadar24. Ορισμένα από τα μεταγωγικά αεροσκάφη εκτιμάται ότι μετέφεραν επιπλέον συστήματα αεράμυνας, ένδειξη ότι οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα σε περίπτωση επίθεσης. Την ίδια στιγμή, και το Ηνωμένο Βασίλειο ενισχύει την παρουσία του, έχοντας αποστείλει μοίρα μαχητικών Typhoon στην περιοχή «για την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας». Μετά τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις πέρυσι, η Τεχεράνη είχε απαντήσει με πυραυλικές επιθέσεις στη βάση Αλ Ουντέιντ. Την περασμένη εβδομάδα, το Λονδίνο ανακοίνωσε την ανάπτυξη μαχητικών στη βάση «με αμυντικό ρόλο», ενώ δορυφορικές εικόνες δείχνουν νέες αντιαεροπορικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ διεξάγει τη μεγάλη άσκηση «Operation Agile Spartan», με στόχο, όπως αναφέρεται, «να επιδείξει τη δυνατότητα ανάπτυξης, διασποράς και διατήρησης αεροπορικής ισχύος μάχης» στην περιοχή ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον αναλυτή Στέφαν Γουότκινς, έχουν επίσης καταγραφεί αφίξεις αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης και κατασκοπευτικών μέσων, όπως RC-135, E-11A BACN και E-3G Sentry – τα ίδια που είχαν χρησιμοποιηθεί και στην επιχείρηση «Midnight Hammer». Όπως επισημαίνει, αυτό «ενδέχεται να υποδηλώνει» ότι τα πλήγματα «έρχονται νωρίτερα παρά αργότερα». Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην άφιξη αμερικανικής ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου. Το USS Abraham Lincoln, που βρισκόταν στον Ινδο-Ειρηνικό, έλαβε εντολή να αλλάξει πορεία προς τον Κόλπο. Αν και η ακριβής του θέση δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ενδείξεις από το FlightRadar24 υποδηλώνουν ότι επιχειρεί κοντά στο Ομάν. Η ομάδα κρούσης περιλαμβάνει περίπου 70 αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων μαχητικά stealth F-35, τρία αντιτορπιλικά εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk και, συνήθως, ένα πυρηνοκίνητο υποβρύχιο. Όλα αυτά προστίθενται στα δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά που βρίσκονται ήδη στην περιοχή. Όπως δήλωσε ο ίδιος ο Τραμπ: «Έχουμε μια μεγάλη ναυτική δύναμη που κατευθύνεται προς την περιοχή και θα δούμε τι θα συμβεί». Πιθανοί στόχοι Σύμφωνα με τον Μάθιου Σάβιλ, διευθυντή στρατιωτικών επιστημών στο RUSI, με τη σημερινή στρατιωτική διάταξη οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν πιθανότατα να πλήξουν σχεδόν οποιοδήποτε σημείο στο Ιράν και σχεδόν οποιονδήποτε στόχο, εκτός από τις πιο βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις», οι οποίες θα απαιτούσαν τη χρήση βομβαρδιστικών B-2. Οι επιλογές, σύμφωνα με τον ίδιο, περιλαμβάνουν πλήγματα στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, «όπως η απειλή από τους βαλλιστικούς πυραύλους ή οι παράκτιες πυραυλικές συστοιχίες», ώστε να περιοριστεί η ικανότητα αντιποίνων. Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς και drones μεγάλης εμβέλειας, γεγονός που ανησυχεί ιδιαίτερα τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν θα στηρίξουν νέα πλήγματα. Μια άλλη επιλογή θα ήταν η άμεση στόχευση του καθεστώτος. Όπως αναφέρει ο Σάβιλ, «θα μπορούσαν να πλήξουν τα κέντρα στρατιωτικής ισχύος, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης και ίσως τις πολιτοφυλακές που καταστέλλουν τους διαδηλωτές». Η εξουδετέρωση της ανώτατης ηγεσίας, ωστόσο, θεωρείται πιο δύσκολη και επικίνδυνη, καθώς το Ιράν εκτιμάται ότι έχει ενισχύσει σημαντικά τα μέτρα ασφαλείας. Ο ίδιος σημειώνει ότι οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν πιθανότατα να εντοπίσουν και να σκοτώσουν ανώτατα στελέχη, αλλά δεν είναι σαφές ποιο θα ήταν το συνολικό αποτέλεσμα», προσθέτοντας ότι «θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε μπροστά στις τελευταίες επιθανάτιες κινήσεις του σημερινού καθεστώτος», μια διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια. Παρά τη σκληρή ρητορική, το BBC υπενθυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δείξει μέχρι σήμερα προτίμηση σε σύντομες και περιορισμένες στρατιωτικές παρεμβάσεις και έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί μια μακροχρόνια σύγκρουση. Την ίδια στιγμή, δεν έχει αποκλείσει μια διπλωματική λύση, εφόσον το Ιράν αποδεχθεί τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος. Όπως καταλήγει ο Σάβιλ, ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται πλέον «να σταθμίσει την επιθυμία να εμφανιστεί αποφασιστικός με τις πιθανότητες να επιτύχει πραγματικά ένα καθοριστικό αποτέλεσμα».
