Με αντίποινα απείλησε την Ευρώπη η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ , σε περίπτωση που η Ε.Ε ευνοήσει τους εγχώριους κατασκευαστές όπλων έναντι των αμερικανών συναδέλφων τους. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ειδικότερα, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας αντιτάχθηκε σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την πρόσβαση των αμερικανικών κατασκευαστών όπλων στην ευρωπαϊκή αγορά και προειδοποίησε ότι αυτό θα προκαλέσει αμοιβαία αντίδραση. «Οι ΗΠΑ αντιτίθενται έντονα σε οποιαδήποτε αλλαγή της οδηγίας που θα περιορίσει την ικανότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει με άλλο τρόπο στις προμήθειες εθνικής άμυνας των κρατών μελών της ΕΕ», ήταν το μήνυμα του αμερικανικού Πενταγώνου. «Οι προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές που απομακρύνουν με βίαιο τρόπο τις αμερικανικές εταιρείες από την αγορά — ενώ οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες της Ευρώπης συνεχίζουν να επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών — είναι λανθασμένη τακτική», τόνισε. Το παράδοξο στη στάση του Τραμπ έναντι της Ευρώπης Όπως αναφέρει το Politico σε ανάλυσή του, η εν λόγω στάση αποτελεί ένα παράδοξο στην προσέγγιση των ΗΠΑ προς την Ευρώπη: ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει στους Ευρωπαίους ότι θέλει να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας του Γηραιάς Ηπείρου, οι ΗΠΑ δεν θέλουν αυτό να γίνει σε βάρος των αμερικανικών εταιρειών άμυνας. Νωρίτερα τον Δεκέμβριο, το Politico είχε μεταδώσει ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάνταου, σε κλειστή συνάντηση είχε επικρίνει τους ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ για το γεγονός ότι έδωσαν προτεραιότητα στη δική τους αμυντική βιομηχανία έναντι των αμερικανικών προμηθευτών όπλων. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να αυξήσει το μερίδιο των ευρωπαϊκών όπλων στα οπλοστάσια και τις συμβάσεις προμηθειών του μπλοκ, ενώ προετοιμάζεται για πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία. Για δεκαετίες, η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, από μαχητικά αεροσκάφη F-35 έως συστήματα πυροβολικού HIMARS και αμυντικά συστήματα Patriot. Σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων του μπλοκ προμηθεύονται από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η έντονη αντίδραση της κυβέρνησης Τραμπ απειλεί επίσης να περιπλέξει οποιαδήποτε ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση των ευρωπαϊκών προϊόντων, ενώ θα δοκιμάσει τον βαθμό στον οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν για να γίνουν πιο ανεξάρτητες από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν καταστεί όλο και πιο αναξιόπιστος εταίρος στην εποχή του Τραμπ. Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 μια επικαιροποίηση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις του 2009, εν μέσω μιας ευρύτερης προσπάθειας για την υιοθέτηση του κανόνα «αγοράστε ευρωπαϊκά». Δεν είναι ακόμη σαφές εάν το νέο κείμενο θα περιλαμβάνει δεσμευτικούς κανόνες που θα ευνοούν τους εγχώριους κατασκευαστές. Η ΕΕ ευνοεί ήδη τις ευρωπαϊκές εταιρείες σε προγράμματα όπως το SAFE, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, για δάνεια έναντι όπλων, καθώς και για αγορές όπλων που μπορεί να πραγματοποιήσει η Ουκρανία με το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που συμφωνήθηκε πρόσφατα με το Κίεβο. Τα χρήματα της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μόνο εάν τουλάχιστον το 65% της αξίας του εξοπλισμού προέρχεται από την Ευρώπη. Αμερικανικές απειλές για αντίποινα στην Ευρώπη Από την πλευρά του, το Πεντάγωνο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε κίνηση για την ένταξη μιας ισχυρής ρήτρας του τύπου «αγοράστε ευρωπαϊκά» στη μελλοντική νομοθεσία περί προμηθειών θα προκαλέσει αντίποινα από τις ΗΠΑ. «Εάν τα μέτρα ευρωπαϊκής προτίμησης εφαρμοστούν στους εθνικούς νόμους περί προμηθειών των κρατών μελών, οι ΗΠΑ θα επανεξετάσουν πιθανώς όλες τις υφιστάμενες γενικές απαλλαγές και εξαιρέσεις από τους νόμους «Buy American» που προβλέπονται ή έχουν θεσπιστεί σε σχέση με τις [Αμοιβαίες Συμφωνίες Αμυντικών Προμηθειών]», έγραψε το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, εξέλιξη που θα σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα κλείσουν την πρόσβαση στις ευρωπαϊκές εταιρείες. Περίπου 19 από τις 27 πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν υπογράψει τέτοιες συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, οι οποίες επιτρέπουν στις ευρωπαϊκές εταιρείες να ανταγωνίζονται για ορισμένες συμβάσεις του Πενταγώνου. «Στη συνέχεια, τυχόν μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται κατά περίπτωση και μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο για την υποστήριξη των απαιτήσεων διαλειτουργικότητας και τυποποίησης του ΝΑΤΟ», τόνισαν οι ΗΠΑ. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μια ρήτρα «αγοράστε Ευρωπαϊκά» για τις εθνικές προμήθειες θα περιόριζε την ελευθερία των πρωτευουσών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα έθετε σε κίνδυνο την ικανότητα των ευρωπαϊκών χωρών να επιτύχουν τους στόχους ικανότητας της συμμαχίας που συμφωνήθηκαν πέρυσι. Η αμερικανική κυβέρνηση ισχυρίζεται επίσης ότι αυτό θα ήταν αντίθετο με τις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ που υπογράφηκε το περασμένο καλοκαίρι, στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να αγοράσει περισσότερα αμερικανικά όπλα. «Η διατύπωση της ευρωπαϊκής προτίμησης έχει ήδη συμπεριληφθεί σε όλα τα προγράμματα της ΕΕ, αλλά η συμπερίληψή της στην οδηγία θα αποτελέσει σημείο καμπής όσον αφορά τον αντίκτυπο στην κυριαρχία και τους εθνικούς προϋπολογισμούς των επιμέρους κρατών μελών», έγραψε η κυβέρνηση Τραμπ. Το μήνυμα του Πενταγώνου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επαναλήφθηκε από το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο. Αν και ο τόνος είναι πιο ήπιος, ο οργανισμός προειδοποιεί επίσης στη συμβολή του κατά της ευρωπαϊκής προτίμησης.
