Η υπόθεση ξετυλίγεται αθόρυβα, αλλά οι επιπτώσεις της αγγίζουν τον πυρήνα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Δικαστική έρευνα στις ΗΠΑ φέρνει στο προσκήνιο διαδρομές χρήματος με κεντρικό ρόλο της Τουρκίας οι οποίες παραβίασαν τις κυρώσεις του Τραμπ κατά του Ιράν και αποκαλύπτει πόσο εύθραυστα είναι τα φίλτρα ελέγχου σε ένα παγκοσμιοποιημένο δίκτυο τραπεζών. Οι εξελίξεις ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο την αξιοπιστία των ιδρυμάτων, αλλά και τις ήδη τεταμένες διατλαντικές σχέσεις. Σύμφωνα με τη βρετανική Telegraph, πέντε μεγάλοι διεθνείς τραπεζικοί όμιλοι βρίσκονται στο επίκεντρο έρευνας αμερικανικού δικαστηρίου για πιθανή εμπλοκή σε δίκτυο ξεπλύματος χρήματος που συνδέεται με το Ιράν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι βρετανικές HSBC και Standard Chartered, καθώς και οι αμερικανικές JPMorgan Chase, Citibank και Bank of New York Mellon. Δικαστής στις Ηνωμένες Πολιτείες διέταξε σύμφωνα με την εφημερίδα τα ιδρύματα να παραδώσουν στοιχεία συναλλαγών, στο πλαίσιο της διερεύνησης ενός περίπλοκου σχήματος το οποίο φέρεται να χρησιμοποιούσε ενδιάμεσες εταιρείες για να αποκρύπτει συναλλαγές με την Τεχεράνη. Οι τράπεζες φέρονται να λειτούργησαν ως ενδιάμεσος κρίκος, επεξεργαζόμενες συναλλαγές σε δολάρια για λογαριασμό τρίτων. Κατά την ίδια πηγή που μίλησε στην Telegraph, στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η τουρκική τράπεζα Kuveyt Turk, θυγατρική του Kuwait Finance House, η οποία κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε δίκτυο εταιρειών-βιτρίνα για να αποκρύψει την προέλευση κεφαλαίων. Eγγραφα που κατατέθηκαν στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης αφορούν μια συναλλαγή ύψους 5,7 εκατ. δολαρίων η οποία συνδέεται με την National Iranian Oil Company που τελεί υπό κυρώσεις από ΗΠΑ, ΕΕ και Βρετανία. Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, άλλες πληρωμές σε ευρώ αφορούσαν εξοπλισμό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε πυρηνικά ή βαλλιστικά προγράμματα. Οι σχετικές εταιρείες –η Khatam al-Anbiya Construction και η Arvand Petrochemical Company– συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, τον οργανισμό-κλειδί του ιρανικού καθεστώτος. Τα δικαστικά έγγραφα περιγράφουν αγορές εξοπλισμού όπως βιομηχανικοί ανεμιστήρες και άλλα εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται σε υπόγειες εγκαταστάσεις πυραύλων. Παράλληλα, γίνεται λόγος για παραποίηση των στοιχείων των συναλλαγών με στόχο την απόκρυψη της πραγματικής τους φύσης. Η υπόθεση προέκυψε από δικαστική διαμάχη της ιρανής επιχειρηματία Ντελαράμ Τζαβαρέι με τον χρηματοοικονομικό όμιλο Kuwait Finance House και τις θυγατρικές του. Η ίδια ισχυρίζεται ότι υπήρξε στόχος συντονισμένης εκστρατείας από το ιρανικό κράτος, με οικονομικές και επιχειρηματικές επιπτώσεις για την εταιρεία της στον τομέα της ενέργειας. Οι νομικοί της σύμβουλοι υποστηρίζουν ότι τα εν λόγω τραπεζικά δίκτυα χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ οι εμπλεκόμενοι φορείς φέρονται από την ίδια να ανταμείφθηκαν για τη συμμετοχή τους σε ενέργειες κατά των συμφερόντων της. Η Τζαβαρέι ετοιμάζει νέα αγωγή στο Λονδίνο. Σύμφωνα με την Telegraph, ειδικοί σε θέματα κυρώσεων εκτιμούν ότι οι μεγάλες τράπεζες ενδέχεται να εμπλέκονται άθελά τους. Υπογραμμίζουν ότι τα ιδρύματα αυτά έχουν ήδη πληρώσει υψηλά πρόστιμα στο παρελθόν για παραβιάσεις κυρώσεων και διαθέτουν αυστηρούς μηχανισμούς συμμόρφωσης. Η υπόθεση αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς συμπίπτει με την κλιμάκωση της πίεσης των ΗΠΑ προς το Ιράν. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει προειδοποιήσει ότι είναι έτοιμο να επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε ξένες τράπεζες που διευκολύνουν ιρανικές δραστηριότητες. Στο ίδιο πλαίσιο, η βρετανική εφημερίδα σημειώνει ότι οι αποκαλύψεις ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Οι διαφωνίες μεταξύ τους για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή έχουν, όπως είναι γνωστό, προκαλέσει τριβές, με τον Λευκό Οίκο να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης εμπορικών συμφωνιών με τη Βρετανία. Παρά τις σοβαρές καταγγελίες, τονίζει κλείνοντας η Telegraph, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι τράπεζες ενήργησαν εν γνώσει τους ή συμμετείχαν άμεσα σε παραβίαση των κυρώσεων. Ολες αρνήθηκαν να σχολιάσουν όταν κλήθηκαν από την εφημερίδα πριν τη δημοσίυεση του ρεπορτάζ, ενώ η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη με το δικαστήριο να ζητεί πρόσθετα στοιχεία. Η υπόθεση αναδεικνύει ωστόσο ένα διαχρονικό πρόβλημα: τη δυσκολία εντοπισμού και αποτροπής παράνομων ροών χρήματος σε ένα σύστημα όπου οι συναλλαγές διασχίζουν σύνορα, νομίσματα και κανονιστικά πλαίσια. Οι επόμενες κινήσεις των αρχών θα δείξουν αν πρόκειται για μεμονωμένες αστοχίες ή πρόκειται για μια βαθύτερη δομική αδυναμία του διεθνούς τραπεζικού δικτύου. Ακολουθήστε το Protagon στο Google News TAGS: #DAILY TELEGRAPH • #ΗΠΑ • #ΙΡΑΝ • #ΤΡΑΠΕΖΕΣ
