Σε κλιμάκωση των πιέσεων προς τους ευρωπαίους συμμάχους του προχώρησε, την Πέμπτη (30/4), ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, απειλώντας με απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ιταλία και την Ισπανία, μία ημέρα αφότου είχε δηλώσει ότι εξετάζει τη μείωση των δυνάμεων που βρίσκονται στη Γερμανία. Η απειλή του Προέδρου των ΗΠΑ προς το Βερολίνο ήρθε αφού ο καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον «εξευτελίζεται» από το Ιράν , ενώ προηγήθηκαν εβδομάδες επικρίσεων εκ μέρους του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ για τη μη συμβολή τους στην επανάνοιξη του Στενού του Ορμούζ. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Guardian , ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, έχει εξαρχής εκφραστεί κατά του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν, ενώ η Ρώμη ακροβατούσε διπλωματικά μέχρι τα τέλη Μαρτίου, οπότε και αρνήθηκε τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από αμερικανικά αεροσκάφη που μετέφεραν οπλισμό για τον πόλεμο. Όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από Ιταλία και Ισπανία, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε: «Πιθανότατα… Κοιτάξτε, γιατί όχι; Η Ιταλία δεν μας έχει βοηθήσει σε τίποτα και η Ισπανία ήταν φρικτή, απολύτως φρικτή». Η αντίδραση της Ρώμης και η σιωπή της Μαδρίτης Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, δήλωσε πως δεν κατανοεί τα κίνητρα του Ντόναλντ Τραμπ για την απειλή απόσυρσης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ιταλία και απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ρώμη δεν έχει βοηθήσει τις ΗΠΑ, ιδίως σε ό,τι αφορά στη ναυτική ασφάλεια. Ακόμα, ο ίδιος αναφέρθηκε στις κατηγορίες του Αμερικανού Προέδρου ότι πλοία με ευρωπαϊκούς δεσμούς είχαν διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ. Μάλιστα, ο ο Γκουίντο Κροζέτο ανέφερε στο ANSA το εξής: «Όπως είναι σαφές σε όλους, αυτό δεν συνέβη ποτέ. Έχουμε, επίσης, δηλώσει διαθέσιμοι για αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας. Αυτό εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους Αμερικανούς στρατιωτικούς». Στην Ιταλία είναι εγκατεστημένοι περίπου 13.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί σε επτά ναυτικές βάσεις. Από την πλευρά της, η Ισπανία δεν έδωσε άμεση επίσημη απάντηση. Η Μαδρίτη έχει αρνηθεί στις ΗΠΑ την άδεια χρήσης των στρατιωτικών βάσεων που λειτουργούν από κοινού στο έδαφός της για επιθέσεις στο Ιράν και αποτελεί τον πιο εμφατικό επικριτή του πολέμου του Ντόναλντ Τραμπ εντός της Ε.Ε. Τον περασμένο μήνα, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε απειλήσει την Ισπανία με πλήρες εμπορικό εμπάργκο . Στη χώρα ήταν εγκατεστημένοι περίπου 3.800 ενεργοί Αμερικανοί στρατιωτικοί, στο τέλος του 2025, σε δύο εγκαταστάσεις κοινής χρήσης, τη ναυτική βάση της Ρότα και την αεροπορική βάση του Μορόν. Το ΝΑΤΟ και η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο δεδομένων στρατιωτικού δυναμικού (Defense Manpower Data Center), στα τέλη του προηγούμενου έτους ο αμερικανικός στρατός είχε 68.000 ενεργούς στρατιωτικούς μόνιμα τοποθετημένους σε υπερπόντιες βάσεις στην Ευρώπη, με τους μισούς και πλέον – περίπου 36.400 – να βρίσκονται στη Γερμανία. Παραμένει αβέβαιο πόση υποστήριξη θα είχε ο Ντόναλντ Τραμπ για μια σημαντική αποχώρηση. Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη έχουν εξελιχθεί σε νευραλγικά κέντρα προώθησης δυνάμεων και υλικοτεχνικούς κόμβους για αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και πιο πρόσφατα στο Ιράν. Αναλυτές, πολιτικοί των Δημοκρατικών αλλά ακόμη και μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ θεωρούν την ισχυρή αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη ως ζωτικό κομμάτι της παγκόσμιας στρατιωτικής εμβέλειας της χώρας. Σημαντικές μειώσεις στρατευμάτων ή κλείσιμο βάσεων, ιδίως στη Γερμανία, εκτιμάται πως θα κόστιζαν δισεκατομμύρια δολάρια και θα περιόριζαν δραστικά την ικανότητα της Ουάσινγκτον να σχεδιάζει επιχειρήσεις σε όλον τον κόσμο. «Οι συνεχείς επιθέσεις στους συμμάχους του ΝΑΤΟ βλάπτουν τους Αμερικανούς», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την Πέμπτη (30/4), ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής, Νταν Μπέικον, τονίζοντας: «Τα δύο μεγάλα αεροδρόμια στη Γερμανία μάς δίνουν εξαιρετική πρόσβαση σε τρεις ηπείρους. Πυροβολούμε τα ίδια μας τα πόδια». Επίσης, στα τέλη του περασμένου έτους, σε προφανή απάντηση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για υποβάθμιση των στρατιωτικών δεσμών με την Ευρώπη, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε αμυντικό νομοσχέδιο που περιορίζει την εξουσία του Αμερικανού Προέδρου να μειώσει τα στρατεύματα, απαγορεύοντας τη μείωσή τους κάτω από 76.000 για διάστημα μεγαλύτερο των 45 ημερών και μπλοκάροντας την απομάκρυνση μεγάλου εξοπλισμού. Η ρήξη με τη Μελόνι Υπενθυμίζεται ότι η αμερικανική ναυτική αεροπορική βάση στη Σικελία βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, καθώς κάτοικοι και πολιτικοί έχουν διαμαρτυρηθεί για την αυξημένη δραστηριότητα στη βάση. Μάλιστα, στα τέλη Μαρτίου, η Ιταλία αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη με προορισμό τη Μέση Ανατολή να περάσουν από τη βάση, επειδή οι ΗΠΑ ζήτησαν άδεια προσγείωσης μόνο όταν τα αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη καθ’ οδόν προς τη Σικελία. Ακόμα, σύμφωνα με συνθήκες που υπεγράφησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, οι αμερικανικές ναυτικές βάσεις μπορούν να χρησιμοποιούνται για υλικοτεχνικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, αλλά όχι ως κόμβοι διέλευσης αεροσκαφών που μεταφέρουν όπλα για πόλεμο, εκτός από περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Οι σχέσεις Ρώμης – Ουάσινγκτον επιδεινώθηκαν περαιτέρω αφότου η Ακροδεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, άσκησε κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ για την επίθεσή του κατά του Πάπα Λέοντα , μετά την καταδίκη του πολέμου εναντίον του Ιράν από τον Ποντίφικα. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ ανταπάντησε κατηγορώντας την Τζόρτζια Μελόνι ότι στερείται θάρρους επειδή δεν συμμετείχε στον πόλεμο. Στην Ισπανία, η ναυτική βάση της Ρότα και η αεροπορική βάση του Μορόν, αμφότερες στην Ανδαλουσία, βρίσκονται υπό ισπανική κυριαρχία και διοικούνται από Ισπανούς αξιωματικούς, λαμβάνουν όμως σημαντική αμερικανική χρηματοδότηση. Η Ρότα αποτελεί νευραλγικό κόμβο για τον 6ο Στόλο του αμερικανικού Ναυτικού, ενώ το Μορόν είναι στρατηγικός σταθμός προώθησης δυνάμεων της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας και του Σώματος Πεζοναυτών για επιχειρήσεις σε Ευρώπη και Αφρική. Η απειλή αποχώρησης από το ΝΑΤΟ Ο Πέδρο Σάντσεθ έχει υποβαθμίσει αναφορές ότι το Πεντάγωνο εξετάζει την τιμωρία «δύσκολων» συμμάχων του ΝΑΤΟ που δείχνουν διστακτικοί να παραχωρήσουν στις ΗΠΑ δικαιώματα πρόσβασης, βάσης και υπερπτήσης για πλήγματα κατά του Ιράν, μέσω της αναστολής της συμμετοχής τους στη Συμμαχία. Η ιδρυτική συνθήκη της διατλαντικής αμυντικής οργάνωσης δεν περιλαμβάνει κανέναν μηχανισμό αποβολής μέλους. Μάλιστα, ο Ισπανός πρωθυπουργός είχε ήδη δυσαρεστήσει, πέρσι, τον Αμερικανό Πρόεδρο, απορρίπτοντας την πρόταση του ΝΑΤΟ τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, χαρακτηρίζοντας την ιδέα «όχι μόνο παράλογη αλλά και αντιπαραγωγική». Σε σύνοδο της Ε.Ε., την περασμένη εβδομάδα, ο Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι ο «παράνομος πόλεμος» του Ντόναλντ Τραμπ καταδεικνύει «την αποτυχία της ωμής δύναμης». Υπενθυμίζεται ότι, την 1η Απριλίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι «αναμφίβολα» εξετάζει την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ εξαιτίας της άρνησης των Ευρωπαίων συμμάχων να συμμετάσχουν στον πόλεμο κατά του Ιράν και να βοηθήσουν στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Μια αμερικανική αποχώρηση θα ήταν καταστροφική για την ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά θεωρείται απίθανη λόγω αμερικανικής νομοθεσίας που εγκρίθηκε το 2024 και απαγορεύει σε Πρόεδρο να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ χωρίς πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία ή πράξη του Κογκρέσου.
