Το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο το Ιράν και τον αποκλεισμό στα στενά του Ορμούζ, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για την παγκόσμια οικονομία. Οι διεθνείς αγορές ενέργειας προετοιμάζονται για το χειρότερο σενάριο, με τους ειδικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ταχύτατη εξάντληση των στρατηγικών αποθεμάτων μέσα στον επόμενο μήνα. Μια τέτοια εξέλιξη αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης, εκτοξεύοντας την τιμή του μαύρου χρυσού σε δυσθεώρητα ύψη, αγγίζοντας ακόμα και τα 200 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που θα μπορούσε να παρασύρει ολόκληρο τον πλανήτη σε μια βαθιά και επώδυνη ύφεση. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Οριακή κατάσταση στα παγκόσμια αποθέματα Σύμφωνα με τους Financial Times, οι επαγγελματίες του κλάδου υπογραμμίζουν πως βρισκόμαστε μόλις τέσσερις εβδομάδες μακριά από ένα οριακό σημείο, το οποίο θα εκτινάξει το κόστος της ενέργειας. Η αδυναμία ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει ανησυχητική συρρίκνωση στα διαθέσιμα παγκόσμια αποθέματα. Παράλληλα, οι επενδυτές αρχίζουν να ενσωματώνουν στις τιμές το ενδεχόμενο μιας μακρόχρονης πολεμικής σύγκρουσης. Σε αυτό το κλίμα συνέβαλαν και οι τοποθετήσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, απευθυνόμενος σε στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας την Πέμπτη, εκτίμησε πως το αδιέξοδο στην περιοχή ενδέχεται να «διαρκέσει για μήνες». Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν πως μέχρι τα τέλη Μαΐου τα αποθέματα αργού, βενζίνης, καθώς και καυσίμων αερομεταφορών και ντίζελ, θα έχουν μειωθεί σε επικίνδυνα επίπεδα, πυροδοτώντας ένα ράλι τιμών. Εκπροσωπώντας τη Gunvor, μια από τις κορυφαίες εταιρείες εμπορίας πετρελαίου στον κόσμο, ο επικεφαλής ερευνών Φρεντερίκ Λασέρ τόνισε πως ο χρόνος τελειώνει. «Δεν διαθέτουμε μήνες», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος εξέπεμψε σήμα κινδύνου κάνοντας λόγο για «τεράστιος πόνος» σε διεθνές επίπεδο, καθώς τα κράτη θα βρεθούν στη δυσάρεστη θέση να επιβάλουν περιορισμούς στην κατανάλωση ενέργειας. Όπως εξήγησε, οι συνέπειες θα είναι σαρωτικές: «Το ζήτημα υπερβαίνει τη βενζίνη στις αντλίες και φθάνει έως το κλείσιμο βιομηχανιών και την είσοδο σε ύφεση». Αναλύοντας το χρονοδιάγραμμα της κρίσης, ο Λασέρ υπογράμμισε: «Το σημείο καμπής είναι ξεκάθαρα ο Ιούνιος», για να συμπληρώσει πως «Αυτό είναι το σημείο στο οποίο κάποιος θα πρέπει να υποχωρήσει». Σε περίπτωση που οι υψηλές τιμές παγιωθούν, οι βιομηχανικές μονάδες θα βρεθούν μπροστά στο δίλημμα της υπέρογκης επιβάρυνσης ή της αναστολής λειτουργίας τους. Μάλιστα, προειδοποίησε πως αν η παγκόσμια οικονομία βυθιστεί σε ύφεση, θα περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα «προτού μπορεί να αναμένεται εκ νέου θετική οικονομική δυναμική», ανεξάρτητα από το αν θα έχει αποκατασταθεί στο μεταξύ η ομαλή ροή από τα Στενά του Ορμούζ. Αναθεώρηση προβλέψεων και εκτόξευση τιμών Την ίδια ώρα, η ιδρύτρια της Energy Aspects, Αμρίτα Σεν, έδωσε το δικό της στίγμα, υποστηρίζοντας πως μια παράταση των συγκρούσεων μέχρι το τέλος του Ιουνίου θα σήμαινε την πλήρη εξάντληση των διαθέσιμων πόρων. «Ουσιαστικά μπορεί κανείς να επιλέξει οποιοδήποτε επίπεδο τιμής για το πετρέλαιο. Απλώς δεν θα υπάρχουν πλέον αποθέματα ασφαλείας», επεσήμανε. Προβλέποντας ένα εκρηκτικό σκηνικό, τόνισε: «Η ανατιμολόγηση ξεκινά από τώρα. Αναμένουμε σημαντική άνοδο τόσο στο αργό, όσο και στα προϊόντα». Οι δικές της εκτιμήσεις τοποθετούν την τιμή του Brent σε ένα δυσθεώρητο εύρος, μεταξύ 150 και 200 δολαρίων ανά βαρέλι. Ήδη, το συγκεκριμένο συμβόλαιο, που αποτελεί παγκόσμιο δείκτη αναφοράς, κατέγραψε ρεκόρ τετραετίας αυτή την εβδομάδα, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια, εν μέσω ακραίων διακυμάνσεων και της λήξης των συμβολαίων Ιουνίου. Την Παρασκευή, πάντως, η τιμή του συμβολαίου για τον Ιούλιο κατέγραψε διόρθωση, υποχωρώντας κάτω από το ψυχολογικό όριο των 110 δολαρίων. Το αρχικό αφήγημα των αγορών, που βασιζόταν σε μια γρήγορη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης η οποία ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, έχει πλέον ανατραπεί πλήρως. Η επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets, Χελίμα Κροφτ, αποτυπώνει αυτή τη μεταστροφή: «Μπορεί να βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας μεταστροφής του κλίματος, καθώς οι επενδυτές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι το μήνυμα των ΗΠΑ ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα». Εάν το μπλόκο στο Ορμούζ διατηρηθεί τον Μάιο, η Κροφτ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι τιμές να σπάσουν το φράγμα του 2022, αγγίζοντας σχεδόν τα 140 δολάρια. Όπως εξηγεί η ίδια: «Από την αρχή, ο Λευκός Οίκος ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός στο να μεταδίδει το μήνυμα ότι πρόκειται για έναν σύντομο πόλεμο, και τώρα φαίνεται ότι πρόκειται για μια σύγκρουση που μπορεί να παραταθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού». Αδειάζουν οι δεξαμενές ενόψει καλοκαιριού Αρχικά, η αγορά ενέργειας απορρόφησε τους κραδασμούς, χάρη στα ισχυρά αποθέματα αργού που προϋπήρχαν της κρίσης. Παράλληλα, καταγράφηκε μείωση της ζήτησης από ορισμένες χώρες της Ασίας λόγω του αυξημένου κόστους, την ώρα που τα διυλιστήρια επικεντρώθηκαν στην παραγωγή των απολύτως απαραίτητων καυσίμων. Στέλεχος μεγάλης εταιρείας του κλάδου σημείωσε επ’ αυτού: «Είχαμε αυτά τα αποθέματα ασφαλείας για τους πρώτους δύο μήνες». Πρόσθεσε δε ότι «Τα διυλιστήρια μπόρεσαν να προσαρμόσουν την παραγωγή τους ανάλογα με την εποχικότητα. Πραγματικά μεγιστοποίησαν την παραγωγή καυσίμων αεροπορίας και ντίζελ». Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία στοιχεία της αμερικανικής U.S. Energy Information Administration (EIA) κατέγραψαν ραγδαία πτώση, παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέσμευαν 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως από τις στρατηγικές τους εφεδρείες. Τα διαθέσιμα βαρέλια βενζίνης στις ΗΠΑ μειώθηκαν στα 222 εκατομμύρια στις 24 Απριλίου, σημειώνοντας το χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όπως επισημαίνει το ίδιο στέλεχος της αγοράς: «Όταν τα αποθέματα βενζίνης στις ΗΠΑ πέσουν κάτω από τα 210 εκατ. βαρέλια, η κατάσταση γίνεται κρίσιμη». Συμπλήρωσε μάλιστα ότι «Βρισκόμαστε ήδη πολύ κοντά, επομένως θα αρχίσουν να εμφανίζονται σημαντικές πιέσεις σε επιμέρους τμήματα της αγοράς». Αυτή η εικόνα προκαλεί έντονο προβληματισμό ενόψει της θερινής σεζόν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως καταλήγει η Χελίμα Κροφτ: «Βρισκόμασταν σε μια μεταβατική περίοδο και στηριζόμασταν σε αποδεσμεύσεις από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, αλλά τώρα εισερχόμαστε απευθείας στη ζώνη κινδύνου όσον αφορά την περίοδο αιχμής της θερινής ζήτησης».
