Εάν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ταξιδέψει στην Κίνα όπως έχει προγραμματιστεί τον Μάιο, το βασικό θέμα θα είναι ξεκάθαρα οι αλυσιδωτές οικονομικές επιπτώσεις ενός πολέμου που το Πεκίνο έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρούσε περιττό. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η δήλωση του Αμερικανού Προέδρου ότι είναι πρόθυμος να διατηρήσει τον αποκλεισμό στις ιρανικές θαλάσσιες μεταφορές μέχρι οι Ιρανοί να υποκύψουν στις απαιτήσεις του σχεδόν διασφαλίζει ότι το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι τη στιγμή που θα φτάσει στο Πεκίνο σε δύο εβδομάδες. Αυτό ακριβώς προσπαθούσε να αποφύγει ο Ντόναλντ Τραμπ όταν ανέβαλε το ταξίδι του στην Κίνα πριν από έξι εβδομάδες. Και περιπλέκει σε τεράστιο βαθμό μια κρίσιμη συνάντηση με τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, αναγκάζοντας αξιωματούχους του Λευκού Οίκου να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ αντιμετωπίζει την προσπάθεια για μια προσέγγιση με την Κίνα. Δημόσια και ιδιωτικά, ο Σι έχει απαιτήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες να ανοίξουν τη θαλάσσια δίοδο μέσω της οποίας η Κίνα εισάγει περίπου το ένα τρίτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της. Όταν ο Τραμπ αρχικά οραματιζόταν το ταξίδι ως το πρώτο μιας σειράς προσεκτικά σχεδιασμένων συναντήσεων, η πιθανότητα πολέμου με το Ιράν δεν βρισκόταν στο ραντάρ των περισσότερων αξιωματούχων της κυβέρνησης. Όταν το ανέβαλε στις αρχές Απριλίου, ήταν βέβαιος ότι ο πόλεμος θα τελείωνε γρήγορα. «Αλάνθαστη συνταγή» ο αμερικανικός αποκλεισμός Την εποχή εκείνη, μέλη της ομάδας εθνικής ασφάλειας του Ντόναλντ Τραμπ έλεγαν ότι ήλπιζαν πως η εξαναγκαστική υπογραφή μιας πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν μετά από μια σχετικά σύντομη εκστρατεία βομβαρδισμών θα αποτελούσε επίδειξη αμερικανικής ισχύος και εμβέλειας. Το έβλεπαν επίσης ως προειδοποίηση προς το Πεκίνο, καθώς ο Τραμπ επιδίωκε προσέγγιση με τη χώρα που αποτελεί τον μεγαλύτερο στρατιωτικό, τεχνολογικό και οικονομικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών. Όμως αυτή η υπόθεση, όπως τόσες άλλες σχετικά με την πορεία του πολέμου με το Ιράν, έχει πλέον διαψευστεί. Εάν ο Τραμπ ταξιδέψει στην Κίνα όπως έχει προγραμματιστεί, με μια εντατική διήμερη επίσκεψη που ξεκινά στις 14 Μαΐου, το κύριο θέμα θα είναι ξεκάθαρα οι οικονομικές επιπτώσεις ενός πολέμου που η Κίνα έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί περιττό. Ο Σι προχώρησε πρόσφατα ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας ότι ο κόσμος μπορεί να επιστρέφει στον «νόμο της ζούγκλας», αν και δεν έκανε συγκεκριμένη αναφορά στο Ιράν ή στο στενό εκείνη τη στιγμή. Πάνω από μία εβδομάδα πριν, ο Κινέζος ηγέτης ζήτησε άμεσα την επαναλειτουργία του στενού, λέγοντας στον διάδοχο του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα, ότι «θα πρέπει να παραμείνει ανοικτό στη φυσιολογική ναυσιπλοΐα, κάτι που είναι προς το κοινό συμφέρον των χωρών της περιοχής και της διεθνούς κοινότητας». Ο Τραμπ απέρριψε ξεκάθαρα αυτή τη στρατηγική την Τετάρτη, όταν επανέλαβε την αποφασιστικότητά του να διατηρήσει τον αποκλεισμό στις αποστολές από και προς τα ιρανικά λιμάνια. «Ο αποκλεισμός είναι ιδιοφυής, εντάξει;» είπε σε δημοσιογράφους σε εκδήλωση με τους αστροναύτες της αποστολής Artemis II. «Ο αποκλεισμός είναι 100% αλάνθαστος». Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε τη σαφή διαφορά στρατηγικής όταν ρωτήθηκε για την επίδραση του αποκλεισμού στο επερχόμενο ταξίδι. Η επίσκεψη υποτίθεται ότι θα επικεντρωθεί σε μια εμπορική συμφωνία και, σε μικρότερο βαθμό, σε ζητήματα ασφάλειας όπως η πίεση του Πεκίνου στην Ταϊβάν, οι κινεζικές εδαφικές διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα, η αυξανόμενη κινεζική κυβερνοδραστηριότητα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και το αναπτυσσόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της Κίνας. Εμμονή Τραμπ με την παράδοση του Ιράν Ωστόσο, σε δήλωση, η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, ανέφερε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ έχει θετική σχέση με τον Πρόεδρο Σι και ανυπομονεί να επισκεφθεί την Κίνα αργότερα φέτος. Χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και τις καταστροφικές επιπτώσεις της Επιχείρησης Επική Οργή, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν μέγιστη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στο ιρανικό καθεστώς καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις». Πρόσθεσε: «Ο πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και διατηρεί πάντα όλες τις επιλογές στο τραπέζι.» Ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα απογοήτευση ότι ούτε οι βομβαρδισμοί που πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για 38 ημέρες, ούτε η οικονομική ασφυξία που προσπαθεί να επιβάλει με το ναυτικό να αναχαιτίζει πλοία προς και από ιρανικά λιμάνια, επιτυγχάνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. «Τώρα πρέπει να ζητήσουν έλεος», είπε ο Τραμπ. «Αυτό είναι όλο που πρέπει να κάνουν, απλώς να πουν: “Παραδινόμαστε. Παραδινόμαστε.”» Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει παραλλαγές του «ζητήστε έλεος» τον τελευταίο μήνα, παρά τις προειδοποιήσεις από τις υπηρεσίες πληροφοριών και εξωτερικούς ειδικούς ότι τίποτα στην ιστορία του Ιράν ή στη φύση των ανταγωνιστικών κέντρων εξουσίας του δεν δείχνει ότι η χώρα θα προσέφερε αυτό που ο Τραμπ είχε προηγουμένως αποκαλέσει «άνευ όρων παράδοση». Πιο πιθανό, είπαν, ήταν ότι η Τεχεράνη θα ενίσχυε την αντίστασή της. Στην πραγματικότητα, ακόμη και καθώς ο Τραμπ κινούνταν από επαίνους προς τη νέα ιρανική ηγεσία ως πιο «λογική» από τους προκατόχους της, σε απειλές επανέναρξης των βομβαρδισμών και στη συνέχεια σε αποκλεισμό, η ιρανική στρατηγική φαίνεται να παραμένει σταθερή. Έχει επιβάλει δικό της αποκλεισμό στον Περσικό Κόλπο, εμποδίζοντας αραβικά κράτη να ρισκάρουν να περάσουν τα τάνκερ τους από τα στενά. «Όχι» Τραμπ στην ιρανική πρόταση Ο Αμερικανός Πρόεδρος απέρριψε δημόσια την τελευταία πρόταση του Ιράν την Τετάρτη για επαναλειτουργία του στενού και τερματισμό του πολέμου. Το Ιράν πρότεινε να αναβάλει τις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά ζητήματα, αλλά ο Τραμπ είπε στους συνεργάτες του αυτή την εβδομάδα ότι δεν είναι ικανοποιημένος με αυτή την επιλογή, θεωρώντας ότι ο αποκλεισμός είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο πίεσης που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες εάν ο τελικός στόχος είναι να αναγκάσουν το Ιράν να εξάγει τα 11 τόνους εμπλουτισμένου ουρανίου του από τη χώρα και να σταματήσει κάθε πυρηνική δραστηριότητα για αρκετά χρόνια. «Εν ολίγοις, το πυρηνικό ζήτημα είναι ο λόγος που βρισκόμαστε εδώ εξαρχής», δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο Fox News αυτή την εβδομάδα. «Αν το Ιράν ήταν απλώς μια ριζοσπαστική χώρα που διοικείται από ριζοσπαστικούς ανθρώπους, θα ήταν ήδη πρόβλημα, αλλά είναι επαναστατικοί». Ορισμένοι σύμβουλοι θεώρησαν ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να αποδεχθεί την ιρανική πρόταση για επαναλειτουργία του στενού, πιστεύοντας ότι οι θέσεις του Ιράν έχουν σκληρύνει και βλέποντας ελάχιστες ενδείξεις ότι η ηγεσία της χώρας θα κάνει περαιτέρω παραχωρήσεις. Ο Τραμπ επέμεινε ότι αυτό είναι απαράδεκτο. «Δεν θα υπάρξει ποτέ συμφωνία αν δεν συμφωνήσουν ότι δεν θα υπάρξουν πυρηνικά όπλα», είπε την Τετάρτη. Στην πραγματικότητα, οι Ιρανοί έχουν ήδη συμφωνήσει να μην παράγουν πυρηνικό όπλο — ακόμη και το έχουν δεσμευτεί γραπτώς όταν επικύρωσαν τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων και ξανά στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 με την κυβέρνηση Ομπάμα. Όμως αυτό που δεν δέχονται, μέχρι στιγμής, είναι να εγκαταλείψουν αυτό που αποκαλούν «δικαίωμα» στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς βάσει της συνθήκης. Στον Λευκό Οίκο, οι αξιωματούχοι έχουν προετοιμάσει μια σειρά επιλογών για το μέλλον της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης του αποκλεισμού για μήνες και της επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν. Όμως ο Τραμπ αντιμετωπίζει πολιτικούς περιορισμούς στην ικανότητά του να ξαναρχίσει τον πόλεμο. Η 60ήμερη περίοδος για χρήση βίας χωρίς έγκριση του Κογκρέσου λήγει αυτή την εβδομάδα, και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν θα υποστηρίξουν παράταση. Μέλη του κόμματός του και ορισμένοι συνεργάτες του ανησυχούν για τον πολιτικό αντίκτυπο του πολέμου, ειδικά καθώς οι τιμές της βενζίνης παραμένουν υψηλές. Οι Ρεπουμπλικανοί ήδη αντιμετωπίζουν πολιτικές δυσκολίες ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, και μια παρατεταμένη στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να τις επιδεινώσει. Τις επόμενες δύο εβδομάδες, ο ρόλος της Κίνας στη σύγκρουση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός. Μεταξύ των ασιατικών χωρών, διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου, επομένως οι ελλείψεις δεν αποτελούν ακόμη πρόβλημα. Όμως με το πετρέλαιο να ξεπερνά ξαφνικά τα 110 δολάρια το βαρέλι, από τα υψηλότερα επίπεδα από την αρχή του πολέμου, η οικονομική επίδραση στην κινεζική οικονομία θα είναι τεράστια, πιθανότατα πολύ μεγαλύτερη από τους δασμούς του Τραμπ. Η Κίνα και οι σχέσεις της με το Ιράν Η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν, και οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης στοιχηματίζουν ότι η πίεση από το Πεκίνο θα μπορούσε να αναγκάσει τους Ιρανούς σε παραχωρήσεις. Οι κινεζικές αρχές έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στο να πείσουν το Ιράν να αποδεχθεί την πρώτη δίμηνη κατάπαυση του πυρός αυτόν τον μήνα, μετά την απειλή του Τραμπ ότι θα εξαφανίσει τον ιρανικό πολιτισμό από τον χάρτη. Ζήτησαν από τους Ιρανούς να δείξουν μεγαλύτερη ευελιξία στις διαπραγματεύσεις για το στενό και προειδοποίησαν ότι η κατάπαυση του πυρός μπορεί να είναι η μοναδική ευκαιρία για την Τεχεράνη να αποτρέψει την καταστροφή, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Τώρα που οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να έχουν ξαναφτάσει σε αδιέξοδο, αρκετοί αξιωματούχοι και αναλυτές λένε ότι η Κίνα μπορεί να έχει την ευκαιρία να κατευθυνθεί προς μια διαρκή ειρήνη — ή τουλάχιστον προς έναν δρόμο επαναλειτουργίας της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. Εκτός από τις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών, υπάρχει περιορισμένη στρατιωτική συνεργασία. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκτιμήσει ότι η Κίνα μπορεί να έχει στείλει φορτίο με αντιαεροπορικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς στο Ιράν για τον πόλεμο, αν και ο κ. Τραμπ δήλωσε πριν από δύο εβδομάδες ότι επικοινώνησε με τον Σι για να σταματήσει περαιτέρω βοήθεια. Τουλάχιστον δημόσια, ο Τραμπ υποβάθμισε τη βοήθεια της Κίνας προς το Ιράν. «Εξεπλάγην λίγο επειδή έχω πολύ καλή σχέση και πίστευα ότι είχα μια κατανόηση με τον Πρόεδρο Σι», είπε στο CNBC αυτόν τον μήνα σχετικά με την υποτιθέμενη κινεζική αποστολή στο Ιράν. «Αλλά εντάξει. Έτσι πάει ο πόλεμος».
