Εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων, ηχηρών μποϊκοτάζ και προγραμματισμένων διαδηλώσεων, ο αποψινός μεγάλος τελικός της Eurovision 2026 στη Βιέννη προμηνύεται να είναι ένας από τους πιο τεταμένους στην ιστορία του θεσμού. Ο πόλεμος στη Γάζα και η συνεχιζόμενη συμμετοχή του Ισραήλ έχουν πυροδοτήσει έντονες αντιπαραθέσεις, μετατρέποντας τον φετινό, επετειακό διαγωνισμό σε πολιτικό πεδίο μάχης και οδηγώντας πέντε ευρωπαϊκές χώρες σε αποχή. Απαντώντας στις αυξανόμενες επικρίσεις, ακόμη και από Ευρωπαίους ηγέτες, για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» σε σχέση με τον άμεσο αποκλεισμό της Ρωσίας το 2022, κορυφαία στελέχη της Ευρωπαϊκής Ραδιοφωνικής Ένωσης (EBU) λύνουν τη σιωπή τους στο POLITICO . Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Οι υπεύθυνοι του διαγωνισμού τραγουδιού είναι «προετοιμασμένοι» για περισσότερες αναταραχές κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης το βράδυ του Σαββάτου, δήλωσε ο Ζαν Φιλίπ Ντε Τεντέρ, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της διοργανώτριας αρχής της Eurovision, EBU. Η Eurovision είναι «απολιτική» αλλά αποτελεί «ένα τόσο μεγάλο γεγονός που έχει πολιτικό αντίκτυπο», δήλωσε στο POLITICO κορυφαίος αξιωματούχος της διοργανώτριας αρχής του ετήσιου διαγωνισμού τραγουδιού, προσθέτοντας ότι οι υπεύθυνοι της εκδήλωσης είναι «προετοιμασμένοι» για περισσότερες αναταραχές κατά τη διάρκεια του τελικού το βράδυ του Σαββάτου. Ο μεγάλος τελικός του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, ο οποίος διοργανώνεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Ραδιοφωνική Ένωση (EBU), διεξάγεται αυτή τη φορά εν μέσω κλιμακούμενης έντασης για τη συμμετοχή του Ισραήλ, γεγονός που οδήγησε πέντε χώρες να προχωρήσουν σε ένα ιστορικό μποϊκοτάζ του διαγωνισμού του 2026. «Η EBU δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν είμαστε τα Ηνωμένα Έθνη, επομένως δεν χρειάζεται να λάβουμε πολιτικές αποφάσεις», δήλωσε ο Ζαν Φιλίπ Ντε Τεντέρ, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της EBU, μιας συμμαχίας 113 μέσων δημόσιας υπηρεσίας σε 56 χώρες. Οι χώρες που απέχουν από τον φετινό επετειακό διαγωνισμό για τα 70 χρόνια (Ισπανία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Σλοβενία και Ισλανδία) δηλώνουν ότι η απόφασή τους οφείλεται στον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα — ο οποίος πυροδοτήθηκε από μια βίαιη επίθεση στο Ισραήλ από μαχητές της Χαμάς — και στην επακόλουθη ανθρωπιστική κρίση που έχει προκαλέσει. Ο Ντε Τεντέρ ανέφερε ότι η EBU «συνεργάζεται» και «ακούει» αυτές τις χώρες σε μια προσπάθεια να τις κάνει «να επιστρέψουν την επόμενη χρονιά». Ωστόσο, δήλωσε ότι στο τέλος οι δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς αυτών των χωρών πρέπει να ακούσουν το κοινό τους και να λάβουν τις δικές τους αποφάσεις σχετικά με τη συμμετοχή τους. Όσοι ζητούν τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τον διαγωνισμό τραγουδιού επισημαίνουν το γεγονός ότι η Ρωσία αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό το 2022, αμέσως μετά την εισβολή της στην Ουκρανία. Σε δήλωσή του στο X την Παρασκευή, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά» όσον αφορά τη συμμετοχή της Ρωσίας και του Ισραήλ στον διαγωνισμό τραγουδιού. «Φέτος δεν θα είμαστε στη Eurovision, αλλά θα το πράξουμε με την πεποίθηση ότι βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Για λόγους συνέπειας, υπευθυνότητας και ανθρωπιάς», είπε. «Μπροστά στον παράνομο πόλεμο αλλά και τη γενοκτονία, η σιωπή δεν αποτελεί επιλογή», πρόσθεσε. Ο Ντε Τεντέρ δήλωσε στο POLITICO στη συνέντευξη της Παρασκευής ότι η διαφορά μεταξύ Ρωσίας και Ισραήλ είναι πως ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Ρωσίας δεν θεωρείται ανεξάρτητος από την κυβέρνηση, γι’ αυτό και ανεστάλη η ιδιότητά του ως μέλος της EBU και δεν μπορεί να διαγωνιστεί στη Eurovision. Όταν η EBU ανακοίνωσε τον αποκλεισμό της Ρωσίας από τη Eurovision το 2022, η διοργάνωση ανέφερε ότι στόχος ήταν να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία θα «έπληττε τη φήμη του διαγωνισμού». Σχετικά με το γιατί η απόφαση για την ανεξαρτησία του ρωσικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα συνέπεσε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Ντε Τεντέρ δήλωσε στο POLITICO ότι «τα πράγματα γίνονται πιο ξεκάθαρα όταν μια χώρα εμπλέκεται σε μια σύγκρουση». «Αυτό συμβαίνει όταν βλέπεις πιο ξεκάθαρα αν έχεις ανεξάρτητη ειδησεογραφική κάλυψη ή όχι. Νομίζω ότι ο πόλεμος κατέστησε σαφές πως αυτό δεν ίσχυε [για τον ραδιοτηλεοπτικό φορέα της Ρωσίας]», τόνισε. Η κατάσταση με το Ισραήλ είναι «εντελώς διαφορετική», σημείωσε ο Ντε Τεντέρ, επειδή ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ισραήλ, KAN, είναι επαρκώς ανεξάρτητος και παραμένει πλήρες μέλος της EBU με δικαίωμα συμμετοχής στη Eurovision. Μιλώντας για τα ίδια φερόμενα δύο μέτρα και δύο σταθμά την Τετάρτη, ο Μάρτιν Γκριν, διευθυντής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, δήλωσε ότι «θεωρητικά» θα μπορούσε να επιτραπεί στη Ρωσία να συμμετάσχει ξανά στον διαγωνισμό, εάν ο ραδιοτηλεοπτικός της φορέας πληρούσε τους κανόνες περί ανεξαρτησίας. Η EBU αναμόρφωσε επίσης το σύστημα ψηφοφορίας της Eurovision φέτος, μετά από υποδείξεις ότι η ισραηλινή κυβέρνηση επηρέασε αθέμιτα τα περσινά αποτελέσματα μέσω μιας μαζικής εκστρατείας ψηφοφορίας. Ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ισραήλ, KAN, έχει δηλώσει ότι «δεν συμμετείχε σε καμία απαγορευμένη εκστρατεία με σκοπό τον επηρεασμό των αποτελεσμάτων» της Eurovision, και έχει απορρίψει σθεναρά τις εκκλήσεις να αυτοεξαιρεθεί ή να αποβληθεί από τον διαγωνισμό του 2026. Ο διευθύνων σύμβουλος του KAN, Γκολάν Γιοχπάζ, δήλωσε σε άλλα μέλη της EBU τον Δεκέμβριο ότι ένα «πολιτιστικό μποϊκοτάζ» του Ισραήλ θα μπορούσε να βλάψει «την ελευθερία της δημιουργίας και την ελευθερία της έκφρασης». «Ένα μποϊκοτάζ μπορεί να ξεκινάει σήμερα με το Ισραήλ αλλά κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξει ή ποιον άλλον μπορεί να βλάψει», ανέφερε. Καθώς διαδηλωτές αναμένεται να συγκεντρωθούν στους δρόμους της Βιέννης το Σάββατο για να εναντιωθούν στη συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό, η ασφάλεια θα βρίσκεται επίσης σε ύψιστο συναγερμό μέσα στον χώρο της εκδήλωσης. Κατά τη διάρκεια της εμφάνισης του Ισραήλ στον ημιτελικό της Τρίτης, ένα μέλος του κοινού «εξέφρασε μεγαλόφωνα τις απόψεις του» και απομακρύνθηκε από τον χώρο (μαζί με άλλους τρεις) για «προκλητική συμπεριφορά», επιβεβαίωσαν η EBU και ο αυστριακός ραδιοτηλεοπτικός φορέας ORF σε δήλωσή τους νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Ο Ντε Τεντέρ δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια του τελικού του Σαββάτου η πολιτική σχετικά με τη μετάδοση του θορύβου από το κοινό θα παραμείνει η ίδια. «Δεν θα κρύψουμε [από τη μετάδοση] τυχόν αποδοκιμασίες. … Το επίπεδο του ήχου σε όλη την εκδήλωση και για όλους τους καλλιτέχνες θα παραμείνει το ίδιο». Πρόσθεσε ότι οι υπεύθυνοι είναι «προετοιμασμένοι» σε περίπτωση που συμβεί κάτι παρόμοιο κατά τη διάρκεια της μετάδοσης του Σαββάτου.
