Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Βλαντιμίρ Πούτιν στο Πεκίνο, ένα ανοιχτό μικρόφωνο αποκάλυψη μια προσωπική συζήτηση που είχε ο Ρώσος Πρόεδρος με τον Σι Τζινπίνγκ. Οι δύο ηγέτες μιλούσαν για την «κατάκτηση της αθανασίας» ενδεχομένως και μέσω αντικατάστασης οργάνων. Η συζήτησή τους θεωρήθηκε μια εκκεντρική και επιφανειακή ανταλλαγή απόψεων. Ωστόσο τα όσα έλεγε ο Πούτιν φαίνεται πως είχαν περισσότερο βάθος. Στην πραγματικότητα, όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, ο Ρώσος Πρόεδρος περιέγραφε ένα ρωσικό επιστημονικό πρόγραμμα για την μακροζωία, το οποίο έχει την πλήρη υποστήριξη του Κρεμλίνου. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Όπως και δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley, μεταξύ των οποίων οι Τζεφ Μπέζος, Σαμ Άλτμαν και Πίτερ Τιλ, ο Πούτιν εδώ και χρόνια δείχνει έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα κατά της γήρανσης. Στη Ρωσία, όμως, η προσπάθειά του να αναχαιτίσει τη φθορά του χρόνου έχει πλέον μετατραπεί σε κρατική προτεραιότητα, με μεθόδους που εκτείνονται από την εκτύπωση οργάνων και την εκτροφή ειδικών μίνι χοίρων για την αξιοποίηση των οργάνων τους έως την κρυοθεραπεία. Τον περασμένο μήνα, η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επιστήμονες αναπτύσσουν μια γονιδιακή θεραπεία με στόχο την επιβράδυνση της κυτταρικής γήρανσης, στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέες Τεχνολογίες Διατήρησης της Υγείας», της πρωτοβουλίας μακροζωίας ύψους 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων που προωθεί ο Πούτιν. Το συγκεκριμένο φάρμακο «αποτελεί μία από τις πιο ελπιδοφόρες κατευθύνσεις στον αγώνα κατά της γήρανσης», δήλωσε στις 23 Απριλίου ο αναπληρωτής υπουργός Επιστήμης, Ντένις Σεκιρίνσκι. Μια ακόμη πολλά υποσχόμενη προσέγγιση είναι η δημιουργία ανθρώπινων οργάνων σε εργαστήριο για μεταμοσχεύσεις, μία από τις τεχνολογίες παράτασης της ζωής στις οποίες αναφέρθηκε επίσης ο Πούτιν στο Πεκίνο. Όλες αυτές οι προσπάθειες αποτελούν μέρος της εθνικής πρωτοβουλίας μακροζωίας που παρουσίασε το 2024 και η οποία υπόσχεται να σώσει 175.000 ζωές έως το τέλος της δεκαετίας. Στο επίκεντρο έρευνας δύο βασικές τεχνολογίες Οι κρατικοί επιστήμονες που έχουν οριστεί από τον Πούτιν επικεντρώνονται σε δύο βασικές τεχνολογίες: τη βιοεκτύπωση, δηλαδή την τρισδιάστατη εκτύπωση ζωντανού ιστού, και τη ξενομεταμόσχευση, δηλαδή την ανάπτυξη ανθρώπινων οργάνων μέσα σε ειδικά εκτρεφόμενους μίνι χοίρους, μια φυλή που θεωρείται γενετικά συμβατή με τον άνθρωπο. Ρώσοι επιστήμονες που συνεργάζονται με κρατικούς φορείς υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη βιοεκτυπώσει ανθρώπινο χόνδρο και θυρεοειδή αδένα ποντικού, με στόχο την αντικατάσταση ανθρώπινων οργάνων έως το 2030. Αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα έχει τεθεί και για την ανάπτυξη οργάνων μέσα σε χοίρους. «Στη Ρωσική Ομοσπονδία βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών προγραμμάτων σε αυτόν τον τομέα», ανέφερε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου. «Τα έργα αυτά υποστηρίζονται από το κράτος και σε αυτά συμμετέχουν πολυάριθμα ερευνητικά και επιστημονικά ιδρύματα». Οι άνθρωποι του Πούτιν που ηγούνται των επιστημονικών προγραμμάτων Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η πρωτοβουλία μακροζωίας καθοδηγείται από δύο πρόσωπα του στενού κύκλου του Πούτιν: την κόρη του, Μαρία Βοροντσόβα, ενδοκρινολόγο που επιβλέπει κρατικά προγράμματα γενετικής, και τον φυσικό Μιχαήλ Κοβάλτσουκ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, του ιστορικού σοβιετικού κέντρου πυρηνικής έρευνας. Ο Κοβάλτσουκ, αδελφός του στενού συμμάχου του Πούτιν Γιούρι Κοβάλτσουκ, τραπεζίτη και επενδυτή στα μέσα ενημέρωσης, έχει εξελιχθεί στον βασικό ιδεολογικό αρχιτέκτονα της προσπάθειας του Κρεμλίνου για μακροζωία. Υποστηρίζει ότι η επιστήμη σύντομα θα επιτρέψει στους ανθρώπους να επισκευάζουν και να αντικαθιστούν επ’ αόριστον μέρη του σώματός τους. «Είναι δύσκολο να μιλήσουμε για αθανασία, αλλά η δυνατότητα επισκευής του ανθρώπου αναμφίβολα θα αυξηθεί», δήλωσε σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης. Ο Κοβάλτσουκ έχει επίσης συνδέσει την επιστήμη της μακροζωίας με την ευρύτερη κοσμοθεωρία του Κρεμλίνου περί πολιτισμικής σύγκρουσης με τη Δύση. Σε μια διαβόητη ομιλία του το 2015 προειδοποίησε ότι η Δύση κατευθύνεται προς τη δημιουργία «ανθρώπων-υπηρετών», ελεγχόμενων ατόμων με περιορισμένη αυτοσυνείδηση και χειραγωγούμενη αναπαραγωγή. Έχει επίσης υποστηρίξει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν πίσω από την πανδημία της Covid-19. Ο Πούτιν έχει δείξει διαχρονικά κατανόηση προς παρόμοιες ιδέες. Ο Κοβάλτσουκ έχει επαινέσει δημόσια τη σοβιετική ταινία του 1968 «Νεκρή Περίοδος», στην οποία η CIA συνωμοτεί με πρώην ναζί γιατρούς ώστε να ελέγξει την ανθρωπότητα. Ο ίδιος ο Πούτιν έχει δηλώσει ότι η ταινία τον ενέπνευσε να ενταχθεί στην KGB. Μια ακόμη σημαντική επιρροή υπήρξε ο Βλαντίμιρ Χαβίνσον, τον οποίο τα ρωσικά μέσα αποκαλούσαν «γεροντολόγο του Πούτιν». Ο Χαβίνσον προωθούσε αντιγηραντικές θεραπείες βασισμένες σε πεπτίδια που προέρχονταν από ιστούς μοσχαριών. Τα πεπτίδια, δηλαδή σύντομες αλυσίδες αμινοξέων που διαφημίζονται για αποκατάσταση, μυϊκή ανάπτυξη και αντιγήρανση, έχουν γίνει δημοφιλή και στις ΗΠΑ, μεταξύ προσωπικοτήτων όπως ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ και ο Τζο Ρόγκαν, παρά τα περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα που στηρίζουν πολλές από τις υποτιθέμενες ωφέλειές τους. Ο Χαβίνσον, ο οποίος τιμήθηκε από τον Πούτιν με μία από τις υψηλότερες κρατικές διακρίσεις της Ρωσίας για τη συμβολή του στην ιατρική, είχε δηλώσει ότι στόχος του ήταν να παρατείνει τη ζωή ενός ηγέτη του οποίου η αποχώρηση θα βύθιζε τη χώρα σε κρίση. Υποστήριζε επίσης ότι οι άνθρωποι είναι προορισμένοι να ζουν έως τα 120 χρόνια, επικαλούμενος βιβλικά κείμενα. Πέθανε το 2024 σε ηλικία 77 ετών. Παρά τις ανορθόδοξες απόψεις τους, τόσο ο Χαβίνσον όσο και ο Κοβάλτσουκ διαθέτουν ισχυρά επιστημονικά διαπιστευτήρια. Έρευνες στο σκοτάδι – Ελάχιστες οι επιστημονικές δημοσιεύσεις Σε αντίθεση με αντίστοιχα ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούν οι Μπέζος, Άλτμαν ή Τιλ, το έργο που προωθεί ο κύκλος του Πούτιν έχει αποφέρει ελάχιστες δημοσιεύσεις με επιστημονική αξιολόγηση σε μεγάλα διεθνή περιοδικά. «Αν δεν υπάρχουν δημοσιεύσεις, τότε δεν υπάρχουν πραγματικά αποτελέσματα και οι δηλώσεις τους μάλλον πρέπει να θεωρούνται φιλοδοξίες, για να μην πω όνειρα», σχολίασε ο Αλεξάντερ Οστρόφσκι, Ρώσος επιστήμονας που πρωτοστάτησε στη βιοεκτύπωση στη χώρα. Ο Οστρόφσκι εγκατέλειψε τη Ρωσία μετά τη γενικευμένη εισβολή στην Ουκρανία και πούλησε την εταιρεία του, η οποία πλέον συνεργάζεται με την κυβέρνηση. «Είναι αδύνατο να κάνεις επιστήμη σε απομόνωση», είπε, αναφερόμενος στις κυρώσεις που αποσύνδεσαν τη ρωσική έρευνα από τη Δύση. «Πιθανότατα λένε στον Πούτιν αυτά που θέλει να ακούσει για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση». Ο αγέραστος Βλαντιμίρ Πούτιν και η «παράδοση» των Ρώσων ηγετών Ο Πούτιν έχει δείξει ενδιαφέρον και για πολύ λιγότερο τεκμηριωμένες προσεγγίσεις ως προς την αναζήτηση της μακροζωίας. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα της Wall Street Journal, κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Κρεμλίνο το 2018, συμβούλεψε τον τότε καγκελάριο της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς να δοκιμάσει έναν θάλαμο κρυοθεραπείας, ένα είδος «αντίστροφης σάουνας», όπου το σώμα εκτίθεται σε θερμοκρασίες που φτάνουν τους -112 βαθμούς Κελσίου. Ο Κουρτς αργότερα θυμήθηκε την έκπληξή του όταν ο Πούτιν του εξηγούσε με ενθουσιασμό τα οφέλη της τακτικής παραμονής γυμνού μέσα στον παγωμένο θάλαμο. Ο Πούτιν, που σήμερα είναι 73 ετών, έχει περάσει δεκαετίες προβάλλοντας μια εικόνα σωματικής ευρωστίας μέσα από προσεκτικά σκηνοθετημένες επιδείξεις ανδρισμού: κυνηγώντας χωρίς μπλούζα, παίζοντας χόκεϊ ή οδηγώντας μοτοσικλέτες Harley-Davidson με στενά μαύρα ρούχα, δείχνοντας μια εικόνα ενός αγέραστου ισχυρού άνδρα. Πίσω όμως από αυτή τη ζωτικότητα κρύβεται ένας ηγέτης με ασυνήθιστο ενδιαφέρον για την σωματική παρακμή. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας επέβαλε περίπλοκα πρωτόκολλα καραντίνας, με σήραγγες απολύμανσης και μακρές περιόδους απομόνωσης για τους επισκέπτες. Τα περίφημα μακριά τραπέζια του έγιναν σύμβολα τόσο πολιτικής απόστασης όσο και μικροβιοφοβίας. Ρωσικά και δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν επίσης εικάσει ότι έχει υποβληθεί σε αισθητικές επεμβάσεις, καθώς η εμφάνισή του δείχνει αισθητά πιο λεία με το πέρασμα του χρόνου. Η προσπάθεια του Πούτιν να ξεφύγει από τη φθορά του χρόνου και η προθυμία του να εξερευνήσει ανορθόδοξες επιστημονικές προσεγγίσεις εντάσσονται σε μια πολύ παλαιότερη παράδοση των Ρώσων ηγετών. Τη δεκαετία του 1920, τα πειράματα του σοβιετικού πολυμαθούς Αλεξάντερ Μπογκντάνοφ με αναζωογονητικές μεταγγίσεις αίματος τράβηξαν την προσοχή του Κρεμλίνου, πριν ο ίδιος πεθάνει από τις συνέπειες των θεραπειών που εφάρμοζε στον εαυτό του, σε ηλικία 55 ετών. Μια δεκαετία αργότερα, ο γιατρός Ολεξάντρ Μπογκομόλετς διοργάνωσε το πρώτο συνέδριο μακροζωίας στον κόσμο και απέσπασε τα εύσημα του Ιωσήφ Στάλιν για έρευνες που υποστήριζαν ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ζήσουν έως τα 150 χρόνια. Ο Μπογκομόλετς πέθανε στα 65 του.
