Το προσχέδιο της συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποκαλύπτει το πλαίσιο που αναμένεται να ισχύσει για την κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δύο πλευρών, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την παροχή σημαντικής οικονομικής ανάσας προς την Τεχεράνη και τις δεσμεύσεις γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το Μνημόνιο Κατανόησης 14 σημείων δεν έχει ακόμη δοθεί επίσημα στη δημοσιότητα. Ωστόσο, αντίγραφο του κειμένου εξασφάλισε το CNN από Αμερικανό αξιωματούχο, ενώ το περιεχόμενό του επιβεβαιώθηκε από διπλωμάτη που συμμετείχε στη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία, καθώς και από δύο ακόμη διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στο Ιράν να επανεκκινήσει τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, ενώ η Τεχεράνη θα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα. ► Το μεγάλο «δέλεαρ» της συμφωνίας Τραμπ – Ιράν: Ταμείο 300 δισ. δολαρίων με επενδύσεις από όλο τον κόσμο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο CNN ότι το κείμενο αντανακλά τη συμφωνία που υπεγράφη ψηφιακά την Κυριακή από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ. Παρόλα αυτά, λόγω της μυστικότητας που περιβάλλει τις διαπραγματεύσεις, παραμένει ασαφές εάν το τελικό κείμενο που θα υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή στην Ελβετία θα έχει ακριβώς την ίδια διατύπωση. Αναλυτικά το προσχέδιο: Οι δύο χώρες δεσμεύονται να τερματίσουν άμεσα και οριστικά όλες τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον Λίβανο, και να απέχουν στο εξής από οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια ή απειλή χρήσης βίας η μία εναντίον της άλλης. Παράλληλα, αναγνωρίζουν αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των δύο κρατών και συμφωνούν να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές τους υποθέσεις. Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι εντός 60 ημερών θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης. Κεντρικό στοιχείο του μνημονίου αποτελεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποκαταστήσουν πλήρως τη θαλάσσια κυκλοφορία, ενώ το Ιράν αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μεταξύ Περσικού Κόλπου και Θάλασσας του Ομάν, συμπεριλαμβανομένης της εξουδετέρωσης ναρκών και άλλων τεχνικών εμποδίων. Στο οικονομικό σκέλος, η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να εκδώσει άμεσα εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, όπως τραπεζικές συναλλαγές, ασφάλιση και μεταφορές. Παράλληλα, οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να καταστήσουν διαθέσιμα τα παγωμένα ή δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, επιτρέποντας στην Κεντρική Τράπεζα του Ιράν να τα χρησιμοποιήσει για πληρωμές που θα καθορίσει η ίδια. Επιπλέον, προβλέπεται η δημιουργία ολοκληρωμένου σχεδίου οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράν επαναλαμβάνει ρητά τη δέσμευσή του ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, το προσχέδιο δεν καθορίζει τι θα συμβεί με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει σήμερα η χώρα, παραπέμποντας το ζήτημα στις τελικές διαπραγματεύσεις. Μέχρι τότε, το Ιράν θα διατηρήσει το υφιστάμενο καθεστώς του πυρηνικού του προγράμματος, ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις και να μην ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Η τελική συμφωνία, εφόσον επιτευχθεί, θα συνοδεύεται από σταδιακή κατάργηση όλων των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας και των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων. Το μνημόνιο προβλέπει ακόμη τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας, ενώ η τελική διευθέτηση θα πρέπει να επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η επίσημη υπογραφή του μνημονίου αναμένεται την Παρασκευή στην Ελβετία, ανοίγοντας ένα κρίσιμο παράθυρο 60 ημερών για την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.
