Ο επικεφαλής οικονομολόγος της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας απολύθηκε έπειτα από μια σειρά επικριτικών σχολίων για την κατάσταση της οικονομίας, μεταξύ άλλων και προειδοποιήσεων ότι η Μόσχα δεν θα κέρδιζε έναν παρατεταμένο οικονομικό πόλεμο με την Ουκρανία. Ο Αντρέι Κλέπατς, ο οποίος κατείχε τη συγκεκριμένη θέση στην κρατικά ελεγχόμενη αναπτυξιακή τράπεζα VEB από το 2014, απολύθηκε λίγες ημέρες αφότου ρωσικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για μια ιδιαίτερα καυστική ομιλία που είχε εκφωνήσει τον Μάιο ενώπιον συναδέλφων οικονομολόγων. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Στις δηλώσεις του, τις οποίες μετέδωσαν πρώτα οι Moscow Times, ο Κλέπατς είπε ότι η Ρωσία «μένει πίσω» από την Κίνα και τις ΗΠΑ σε οικονομικό επίπεδο και «από ορισμένες απόψεις, και από την Ουκρανία». Ο Κλέπατς δήλωσε ότι οι πιέσεις στη ρωσική οικονομία λόγω του πολέμου θα οδηγούσαν αναπόφευκτα σε μια «κοινωνική κρίση», η οποία θα ξεσπούσε «όταν κανείς δεν θα το περιμένει ιδιαίτερα». Είπε επίσης ότι οι προσδοκίες για μια επικείμενη οικονομική κατάρρευση της Ουκρανίας ήταν εσφαλμένες και ότι μια παρατεταμένη αντιπαράθεση με την Ουκρανία δεν θα οδηγούσε στη νίκη της Ρωσίας. «Δεν θα κερδίσουμε αυτόν τον ανταγωνισμό σε έναν πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία», είπε ο Κλέπατς. «Έχουμε την ψευδαίσθηση ότι εκεί όλα θα καταρρεύσουν. Δεν έχει καταρρεύσει τίποτα και δεν πρόκειται να καταρρεύσει. Το κόστος μας αυξάνεται». Τα σχόλια αυτά αποτέλεσαν μια σπάνια παραδοχή από έναν υψηλόβαθμο Ρώσο οικονομολόγο για τις αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες της χώρας και έρχονταν σε ευθεία αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Βλαντίμιρ Πούτιν ότι η Μόσχα αντιμετώπιζε με επιτυχία τις οικονομικές πιέσεις του πολέμου και ότι η οικονομική εξάντληση της Ουκρανίας ήταν απλώς θέμα χρόνου. Η VEB δεν έδωσε κάποια αιτιολογία για την απόλυση του Κλέπατς. Γνωστός του Κλέπατς δήλωσε στο επιχειρηματικό μέσο Vedomosti ότι η αποχώρησή του από την τράπεζα «συνδέεται με τις προσωπικές, σκληρές εκτιμήσεις του για την οικονομική και πολιτική εξέλιξη της χώρας, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ευθυγραμμιστούν με τη θέση της εταιρείας». Το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο The Bell μετέδωσε, επικαλούμενο πηγές, ότι ο Κλέπατς απολύθηκε κατόπιν εντολής του Κρεμλίνου και ότι η απόλυσή του συνδεόταν άμεσα με την ομιλία του τον Μάιο. Η απόλυση του Κλέπατς αναδεικνύει την αυξανόμενη επιμονή του Κρεμλίνου στην αφοσίωση εντός των ανώτερων κλιμακίων της Ρωσίας, εν μέσω αναφορών ότι ο Πούτιν έχει περιβάλει όλο και περισσότερο τον εαυτό του με αξιωματούχους που διστάζουν να αμφισβητήσουν τις απόψεις του. Η Αλεξάντρα Προκοπένκο, πρώην σύμβουλος της ρωσικής κεντρικής τράπεζας και ερευνήτρια στο Carnegie Russia Eurasia Center, περιέγραψε τον Κλέπατς ως έναν σεβαστό οικονομολόγο, ο οποίος δεν φοβόταν να εκφράσει απόψεις που απέκλιναν από την επίσημη γραμμή. «Η απόλυση του Κλέπατς – ενός από τους καλύτερους μακροοικονομολόγους της Ρωσίας – είναι απίθανο να καθυστερήσει την επικείμενη κρίση για την οποία προειδοποιούσε», δήλωσε η Προκοπένκο. Είπε ότι οι προβλέψεις του Κλέπατς «βασίζονταν σε εκτιμήσεις της πραγματικότητας και όχι στην επιθυμία να ευχαριστήσει κάποιον» και ότι ήταν συχνά πιο απαισιόδοξες από τα επίσημα στοιχεία. Δύσκολη περίοδος για τη ρωσική οικονομία Σύμφωνα με τον Guardian η ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει την πιο δύσκολη περίοδό της από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία το 2022, καθώς επιβαρύνεται από τις τεράστιες πολεμικές δαπάνες, τις δυτικές κυρώσεις και την αυξανόμενη ικανότητα της Ουκρανίας να πλήττει τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της Μόσχας. Μόνο κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026, το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας έφτασε τα 5,87 τρισεκατομμύρια ρούβλια (81 δισ. δολάρια), πολύ πάνω από τον κυβερνητικό στόχο των 3,79 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων για ολόκληρο το έτος. Ορισμένοι από τους στενότερους συμβούλους του Πούτιν τον έχουν προειδοποιήσει ιδιωτικά ότι το σημερινό επίπεδο πολεμικών δαπανών καθίσταται μη βιώσιμο, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις. Πρόσφατα, ουκρανικά πλήγματα έπληξαν δεκάδες αποθήκες που ανήκουν στη Wildberries, τη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, καταστρέφοντας αποθέματα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοοικονομική σταθερότητα της εταιρείας και έχουν καταφέρει σοβαρό πλήγμα σε χιλιάδες ανεξάρτητους πωλητές που εξαρτώνται από την πλατφόρμα για την επιβίωσή τους. Ο Πούτιν δεν έχει δώσει καμία ένδειξη ότι είναι διατεθειμένος να περιορίσει τον πόλεμο ή να συγκρατήσει τις δαπάνες. Αντίθετα, το Κρεμλίνο έχει επιδιώξει πρόσθετα έσοδα αυξάνοντας τους φόρους στις μικρότερες επιχειρήσεις και ασκώντας πιέσεις στους ολιγάρχες να συνεισφέρουν περισσότερο στην πολεμική προσπάθεια. Τα οικονομικά της Ρωσίας έχουν ενισχυθεί από τη φετινή άνοδο των τιμών του πετρελαίου μετά τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν, παρέχοντας στη Μόσχα δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετα έσοδα και συμβάλλοντας στην άμβλυνση ορισμένων από τις αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις.
