Έξι μήνες μετά την έναρξη των επιθέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ο πόλεμος που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αποκαλέσει «μικρή εκδρομή» έχει εξελιχθεί σε ένα βαθιά αντιδημοφιλές αδιέξοδο, το οποίο απειλεί να εκτροχιάσει την προεδρία του. Το Ιράν δεν έχει παραδοθεί, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαταραχές και δεν υπάρχει σαφής δρόμος προς τον τερματισμό της σύγκρουσης, για την οποία ο Τραμπ είχε κάποτε προβλέψει ότι θα τελείωνε μέσα σε τέσσερις εβδομάδες. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Τώρα, σε μια προφανή αναγνώριση ότι περαιτέρω στρατιωτικές επιθέσεις δεν θα αναγκάσουν το Ιράν να κάνει παραχωρήσεις, οι ΗΠΑ επιστρέφουν σε μια εκστρατεία οικονομικής πίεσης, με την ελπίδα να αποδυναμώσουν περαιτέρω την ιρανική κυβέρνηση. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει ενημερώσει συμμάχους ότι είναι απίθανο οι ΗΠΑ να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις «προς το παρόν». Το τι θα συμβεί στη συνέχεια παραμένει ασαφές, όμως πολλές από τις πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες του πολέμου — για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και την παγκόσμια οικονομία — είναι ήδη εμφανείς, γράφει το Reuters. Ακολουθούν έξι από αυτές: 1. Ο Τραμπ πληρώνει πολιτικό τίμημα Ο πόλεμος ήταν αντιδημοφιλής από την αρχή και έχει γίνει ακόμη περισσότερο. Το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ έχει μειωθεί από 40% σε 33% από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, καθώς η άνοδος των τιμών της βενζίνης έχει υπονομεύσει την προεκλογική υπόσχεσή του το 2024 να μειώσει το κόστος για τους Αμερικανούς. Ο Τραμπ, ο οποίος προεκλογικά είχε υποσχεθεί να τερματίσει τους πολέμους, υποστηρίζει ότι η συσσώρευση πυραύλων και οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν απαιτούσαν δράση, όμως δεν έχει πείσει την πλειονότητα των ψηφοφόρων. Μόλις το 31% των Αμερικανών εγκρίνει τη σύγκρουση, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση. Πρόκειται για χαμηλότερο ποσοστό από εκείνο άλλων πρόσφατων αμερικανικών συγκρούσεων σε αντίστοιχο στάδιο, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στο Αφγανιστάν, ο οποίος διατηρούσε ποσοστά αποδοχής άνω του 50% επί χρόνια, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της Gallup. Η οργή των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές αποτελεί πρόβλημα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όταν το κόμμα θα πρέπει να υπερασπιστεί τις οριακές πλειοψηφίες του και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Η σύγκρουση έχει επίσης διευρύνει το ρήγμα μεταξύ των πιο απομονωτιστών Ρεπουμπλικανών, οι οποίοι θέλουν να δουν ένα γρήγορο τέλος, και των Ρεπουμπλικανών νομοθετών που πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα πρέπει να διατηρήσει τη στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη. 2. Ο πόλεμος έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία — αλλά λιγότερο απ’ όσο φοβούνταν πολλοί Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ προκάλεσαν άμεσο συναγερμό, επειδή τα Στενά του Ορμούζ — τα οποία στενεύουν σε περίπου 21 μίλια (34 χλμ.) μεταξύ του Ιράν και του Ομάν — μεταφέρουν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών. Η διαταραχή αυτή προκάλεσε απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και ενίσχυσε τους φόβους για παγκόσμια οικονομική ύφεση. Οι ζημιές είναι σημαντικές, αλλά λιγότερο σοβαρές από ό,τι αρχικά φοβούνταν πολλοί οικονομολόγοι. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει μειώσει δύο φορές την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη από την έναρξη του πολέμου και πλέον αναμένει ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 3,0% φέτος, έναντι πρόβλεψης 3,3% τον Ιανουάριο. Παρόλα αυτά, η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική σε σχέση με την περίοδο των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970. Οι μεγάλες οικονομίες είναι λιγότερο ενεργοβόρες από ό,τι ήταν τότε, ενώ οι ισχυρές καταναλωτικές δαπάνες και επενδύσεις — συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης — έχουν βοηθήσει να μετριαστεί το πλήγμα. 3. Το Ιράν έχει πληγωθεί, αλλά δεν έχει ηττηθεί Ο στρατός και η οικονομία του Ιράν έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, όμως η Τεχεράνη εξακολουθεί να μπορεί να εξαπολύει επιθέσεις και να διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ. Τον Μάιο, ο ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός διοικητής για τη Μέση Ανατολή, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε στο Κογκρέσο ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν καταστρέψει 161 ιρανικά πολεμικά πλοία και είχαν θέσει εκτός λειτουργίας το 82% των συστημάτων αεράμυνας του Ιράν. Είπε ότι η ιρανική πολεμική αεροπορία, η οποία προηγουμένως πραγματοποιούσε έως και 100 εξόδους την ημέρα, δεν εκτελούσε πλέον αποστολές. Ωστόσο, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει drones και πυραύλους και έχει πραγματοποιήσει επιτυχείς επιθέσεις εναντίον πλοίων και αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε ολόκληρη την περιοχή. Τον Μάρτιο, το Reuters ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούσαν να επιβεβαιώσουν με βεβαιότητα ότι είχαν καταστρέψει μόνο περίπου το ένα τρίτο του τεράστιου πυραυλικού οπλοστασίου του Ιράν. Η κατάσταση περίπου ενός ακόμη τρίτου ήταν λιγότερο σαφής, όμως οι βομβαρδισμοί πιθανότατα προκάλεσαν ζημιές, κατέστρεψαν ή έθαψαν αυτούς τους πυραύλους μέσα σε υπόγειες σήραγγες και καταφύγια, ανέφεραν τότε πηγές στο Reuters. Ο πόλεμος έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους και έχει βαθύνει την οικονομική κρίση του Ιράν, επιδεινώνοντας τον πληθωρισμό και διαταράσσοντας το εμπόριο. Τον Ιούλιο, ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων έφτασε το 128% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με το Στατιστικό Κέντρο του Ιράν. Παράλληλα, όμως, ο πόλεμος έχει ωθήσει τις πολιτικές διαιρέσεις στο παρασκήνιο και έχει οδηγήσει σε σκληρότερη καταστολή της διαφωνίας. 4. Η Μέση Ανατολή έχει αποσταθεροποιηθεί, εκθέτοντας τους συμμάχους των ΗΠΑ Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ είχε ως στόχο να εξαλείψει το Ιράν ως απειλή για τη Μέση Ανατολή, όμως αναλυτές υποστηρίζουν ότι, αντίθετα, έχει ενθαρρύνει την Τεχεράνη και έχει αφήσει την περιοχή λιγότερο ασφαλή. Οι επιθέσεις του Ιράν με πυραύλους και drones εναντίον των αραβικών κρατών του Κόλπου που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές και διπλωματικές εγκαταστάσεις και προκάλεσαν διαταραχές στις αεροπορικές μεταφορές. Οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων, σε συνδυασμό με έναν αποκλεισμό των Χούθι που στοχεύει τη ναυτιλιακή κίνηση που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα, έχουν αυξήσει το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς σε ολόκληρη την περιοχή. Οι επιπτώσεις εκτείνονται πολύ πέρα από τις μεμονωμένες επιθέσεις εναντίον πλοίων, διαταράσσοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού και αυξάνοντας την αβεβαιότητα για τις οικονομίες του Κόλπου. 5. Ενδέχεται να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να κατασκευάσει το Ιράν πυρηνικό όπλο Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά τη διάρκεια μιας προηγούμενης επίθεσης τον Ιούνιο του 2025, καθώς και κατά την αρχική φάση του τρέχοντος πολέμου, προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε τρεις από τις γνωστές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού του Ιράν και σε τοποθεσίες που θεωρούνται ύποπτες για εργασίες σχετικές με την ανάπτυξη όπλων, ενώ ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες. Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών τον Μάιο τοποθετούσαν τον εκτιμώμενο «χρόνο διάσπασης» του Ιράν — δηλαδή τον χρόνο που απαιτείται για την παραγωγή επαρκούς ποσότητας σχάσιμου υλικού για μια βόμβα — έως και στον έναν χρόνο, από έως και έξι μήνες πριν από τον πόλεμο. Η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί τον βασικό δηλωμένο στόχο του Τραμπ για τον πόλεμο. Ωστόσο, η πραγματική κατάσταση του πυρηνικού προγράμματος παραμένει αβέβαιη, επειδή οι επιθεωρητές του ΟΗΕ δεν έχουν επιστρέψει στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει την τοποθεσία περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% από τις επιθέσεις του 2025. Αυτό το απόθεμα θα μπορούσε ενδεχομένως να εμπλουτιστεί περαιτέρω, ώστε να φτάσει σε επίπεδο κατάλληλο για χρήση σε όπλο, σε μια μυστική εγκατάσταση. Το Ιράν έχει εδώ και χρόνια αρνηθεί ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικής βόμβας. 6. Η στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ έχει μειωθεί Από την έναρξη του πολέμου, 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί και περισσότεροι από 750 έχουν τραυματιστεί. Ο αμερικανικός στρατός έχει επίσης χάσει drones και αεροσκάφη, τόσο από ιρανικά πυρά όσο και από ατυχήματα. Έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου τον Μάιο ανέφερε ότι 42 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη είχαν χαθεί στη σύγκρουση. Τα πυρομαχικά αποτελούν σημαντική ανησυχία. Το Reuters ανέφερε ότι ο στρατός έχει χρησιμοποιήσει «σχεδόν όλο» το παγκόσμιο απόθεμά του από ορισμένους πυραύλους ακριβείας. Εκτίμηση του Center for Strategic and International Studies ανέφερε ότι μέχρι τον Ιούλιο οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν χρησιμοποιήσει περίπου το 65% των αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot και είχαν μειώσει το απόθεμα των αναχαιτιστικών πυραύλων THAAD (Terminal High-Altitude Area Defense) κατά τουλάχιστον 38%. Η Ουάσινγκτον έχει μεταφέρει μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και άλλα στρατιωτικά μέσα στη Μέση Ανατολή από την Ευρώπη και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, παρατείνοντας τις αναπτύξεις και προκαλώντας ερωτήματα σχετικά με τη στρατιωτική ετοιμότητα σε άλλες περιοχές. Το USS Gerald R. Ford παρέμεινε σε ανάπτυξη για περισσότερο από έναν χρόνο, τη μεγαλύτερη περίοδο ανάπτυξης από τον πόλεμο του Βιετνάμ, ενώ οι νομοθέτες εξέφρασαν ανησυχίες για τις συνθήκες στο USS Abraham Lincoln μετά από 200 συνεχόμενες ημέρες στη θάλασσα. Το αεροπλανοφόρο αντικαταστάθηκε την περασμένη εβδομάδα από ένα άλλο αεροπλανοφόρο που βρισκόταν στον Ειρηνικό, γεγονός που αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος επιβαρύνει και δεσμεύει τα αμερικανικά στρατιωτικά μέσα
