Οι δημόσιες εκδηλώσεις στη Σερβία προς τιμήν του Ράτκο Μλάντιτς κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τις σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, προειδοποίησαν οι Βρυξέλλες ενόψει της κηδείας του ανθρώπου που έχει χαρακτηριστεί ως «Χασάπης της Βοσνίας» και έχει καταδικαστεί ως εγκληματίας πολέμου. Μάλιστα, η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ ακύρωσε προγραμματισμένη επίσκεψή της στη χώρα. Ο πρώην διοικητής του Στρατού των Σερβοβοσνίων κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, από το 1992 έως το 1995, πέθανε την περασμένη εβδομάδα στη φυλακή της Χάγης, όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Το φέρετρό του, καλυμμένο με τη σερβική σημαία, μεταφέρθηκε την Πέμπτη στο Βελιγράδι με κυβερνητικό αεροσκάφος και πρόκειται να ταφεί τη Δευτέρα, μετά από τελετή στον Οίκο του Στρατού, στην οποία αναμένεται να παραστούν χιλιάδες άνθρωποι. Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, δήλωσε στο Politico ότι η δημόσια υποστήριξη προς τον Μλάντιτς είναι ασύμβατη με την αίτηση της Σερβίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η εξύμνηση εγκληματιών πολέμου δεν έχει καμία θέση. Αντιβαίνει κατάφωρα στις ευρωπαϊκές αξίες και δεν έχει χώρο ούτε στα κράτη-μέλη της ΕΕ ούτε στις υποψήφιες χώρες», δήλωσε. «Παρακολουθούμε την κατάσταση πολύ προσεκτικά […] και θα δούμε τι θα συμβεί τις επόμενες ημέρες, όπως επίσης και ποιες θα είναι οι ενέργειες της κυβέρνησης», πρόσθεσε η Κος. «Υπάρχει ασφαλώς θέση για τη Σερβία στην ΕΕ, όμως [η Ένωση] δεν απαιτεί μόνο την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων. Οι στρατηγικές συμμαχίες ή ο στρατηγικός προσανατολισμός στον τομέα της κοινής πολιτικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία». «Οι αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώνεται το κοινό μας μέλλον δεν είναι διαπραγματεύσιμες», ανέφερε η Κος σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή, μετά τη συνέντευξή της στο Politico. «Σε αυτό το πλαίσιο, αποφάσισα να μην πραγματοποιήσω, στην παρούσα φάση, την προγραμματισμένη επίσκεψή μου στη Σερβία». Σέρβος κυβερνητικός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας προκειμένου να εκφραστεί ελεύθερα, επέμεινε ότι το κράτος δεν εμπλέκεται άμεσα στις εκδηλώσεις της Δευτέρας. «Η εκδήλωση μνήμης δεν διοργανώνεται από το υπουργείο Άμυνας ή το Γενικό Επιτελείο των Σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά από την Ένωση Απόστρατων Στρατηγών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο Μλάντιτς δεν θα τιμηθεί με ταφή ούτε στη Λεωφόρο των Μεγάλων ούτε στη Λεωφόρο των Διακεκριμένων Πολιτών. Γιατί ο Μλάντις ονομάστηκε ο «Χασάπης της Βοσνίας» Υπό τη διοίκηση του Μλάντιτς, ο Στρατός των Σερβοβοσνίων πολιόρκησε το Σαράγεβο για σχεδόν τέσσερα χρόνια, διακόπτοντας τον ανεφοδιασμό του άμαχου πληθυσμού και μετατρέποντας τους δρόμους της πόλης σε πεδία δράσης ελεύθερων σκοπευτών, όπου χιλιάδες άμαχοι πυροβολήθηκαν. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον πόλεμο στην πρώην Γιουγκοσλαβία έκρινε τον Μλάντιτς υπεύθυνο για τη σφαγή περισσότερων από 8.000 Βόσνιων Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα, καθώς και για θηριωδίες που διαπράχθηκαν από τις δυνάμεις του σε ολόκληρη τη χώρα. Η σύλληψη του Μλάντιτς το 2011, έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία κατά την οποία κρυβόταν, πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες προτού η Σερβία αποκτήσει καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για σημαντική οικονομική και διοικητική στήριξη από την Ένωση. Η απόφαση να εκδοθεί στη Χάγη προκειμένου να δικαστεί προκάλεσε αντιδράσεις στη Σερβία, καθώς δημοσκοπήσεις εκείνης της περιόδου έδειχναν ότι έως και το 40% των Σέρβων τον θεωρούσε ήρωα. Μετά τον θάνατό του πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις προς τιμήν του σε πόλεις και κωμοπόλεις της Βοσνίας όπου πλειοψηφεί ο σερβικός πληθυσμός. Ο εξέχων ηγέτης των Σερβοβοσνίων Μίλοραντ Ντόντικ δήλωσε ότι «ο Μλάντιτς έχαιρε σεβασμού από τον σερβικό λαό. Ως διοικητής στάθηκε για να υπερασπιστεί τους Σέρβους». Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν, ο οποίος προεδρεύει την Παρασκευή σε συνάντηση υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών στο Δουβλίνο, δήλωσε ότι, μολονότι «στην πραγματικότητα δεν πραγματοποιείται κρατική κηδεία […] είναι πολύ πιθανό υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη να τιμήσουν τη μνήμη αυτού του ανθρώπου, και αυτό δεν είναι αποδεκτό». «Είναι σίγουρα καιρός να αφήσουμε πίσω μας το παρελθόν και να εργαστούμε για τη συνέχιση της συμφιλίωσης στην περιοχή», πρόσθεσε ο Μπερν. «Αυτό που συμβαίνει εκεί, κατά την άποψή μου, εξακολουθεί να πληγώνει ανθρώπους, ιδιαίτερα στην περιοχή, αλλά και σε ορισμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
