Η Γερμανία ξύπνησε σε ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό τοπίο μετά την ιστορική επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το ακροδεξιό κόμμα κατέκτησε, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, το 44% των ψήφων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία της AfD και για το πλησιέστερο σημείο στο οποίο έχει βρεθεί ακροδεξιό κόμμα στην ανάληψη της εξουσίας σε γερμανικό κρατίδιο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. ASSOCIATED PRESS Η νίκη ήταν μεν σαρωτική, όχι όμως αρκετή για να πάρει και αυτοδυναμία. Η AfD εξασφαλίζει 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου, ενώ για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνταν 42. Τρεις μόλις έδρες χωρίζουν έτσι το κόμμα από τη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνο του και μετατρέπουν την επόμενη ημέρα σε έναν δύσκολο πολιτικό γρίφο. Οι πανηγυρισμοί στο στρατόπεδο της AfD ήταν έντονοι. Ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου της στο κρατίδιο, Ούλριχ Ζίγκμουντ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «ιστορική στιγμή», δηλώνοντας ότι οι πολίτες έστειλαν σαφές μήνυμα πως επιθυμούν πολιτική αλλαγή. «Οι άνθρωποι έδειξαν πολύ καθαρά ότι επιτέλους θέλουν πολιτική αλλαγή. Και πάνω απ’ όλα ότι τη θέλουν μαζί μας», δήλωσε. Ο γρίφος για τον σχηματισμό κυβέρνησης Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι εάν και πώς η AfD μπορεί να μετατρέψει την εκλογική της κυριαρχία σε πραγματική εξουσία. Μπροστά της υπάρχουν δύο βασικοί δρόμοι, είτε να επιχειρήσει να κυβερνήσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας είτε να αναζητήσει έναν εταίρο που θα της δώσει τις λίγες επιπλέον έδρες που χρειάζεται για σταθερή πλειοψηφία. Θεωρητικά, ένας τέτοιος δρόμος θα μπορούσε να περνά από τη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), η οποία ξεπέρασε το όριο του 5% και εισέρχεται στο κοινοβούλιο. Ωστόσο, μέχρι στιγμής τα μηνύματα από την AfD είναι αντιφατικά. Ο Ζίγκμουντ απέκλεισε δημόσια συνεργασία με το BSW, λέγοντας ότι το κόμμα της Σάρα Βάγκενκνεχτ αποτελεί «μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης». «Θέλουμε να καταστήσουμε απολύτως σαφές ότι οι ψηφοφόροι θα πάρουν επιτέλους αυτό που ψήφισαν μετά τις εκλογές», δήλωσε στο ZDF. Από την άλλη πλευρά, ο συμπρόεδρος της AfD Τίνο Κρουπάλα άφησε περισσότερο ανοιχτό το ενδεχόμενο δηλώνοντας ότι το κόμμα είναι έτοιμο να «τείνει χείρα» προς όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Έτσι, η εσωτερική συζήτηση για το εάν η AfD θα πρέπει να επιδιώξει συμφωνία ή να δοκιμάσει τον δρόμο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας φαίνεται ότι έχει ήδη ξεκινήσει. Τα υπόλοιπα κόμματα αποκλείουν συνεργασία Το πρόβλημα για την AfD είναι ότι όλα τα μεγάλα παραδοσιακά κόμματα έχουν αποκλείσει μέχρι σήμερα οποιαδήποτε συνεργασία μαζί της. Το λεγόμενο πολιτικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά εξακολουθεί να ισχύει, με τις υπόλοιπες δυνάμεις να απορρίπτουν ακόμη και τη συνεργασία πάνω σε συγκεκριμένες πολιτικές. Η AfD, η οποία έχει χαρακτηριστεί «εξτρεμιστική» από τις γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών λόγω της αντιμεταναστευτικής και αντιμουσουλμανικής ρητορικής της, χαρακτηρίζει αυτή την απομόνωση «βαθιά αντιδημοκρατική». Οι αριθμοί, πάντως, κάνουν την κατάσταση ακόμη δυσκολότερη για τους αντιπάλους της. Ακόμη και εάν οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις επιχειρούσαν να σχηματίσουν ένα κοινό μέτωπο, δεν θα διέθεταν εύκολα μια ισχυρή κυβερνητική πλειοψηφία απέναντι στην κυριαρχία της AfD. Η ατζέντα που έφερε το 44% Η AfD έδωσε μεγάλο βάρος στην προεκλογική της εκστρατεία στη λεγόμενη πολιτική της «επαναμετανάστευσης», δηλαδή στην επιστροφή μη Γερμανών στις χώρες καταγωγής τους. Παράλληλα, επιδιώκει αυστηρότερους περιορισμούς στη μετανάστευση, μεγαλύτερη έμφαση σε παραδοσιακές αξίες στα σχολεία και στους πολιτιστικούς θεσμούς και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Η AfD διατηρεί ανοιχτά φιλορωσική στάση, αντιτίθεται στην περαιτέρω οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και υποστηρίζει ότι τα χρήματα που κατευθύνονται προς το Κίεβο θα μπορούσαν να διατίθενται στους Γερμανούς πολίτες. Το μεγάλο πλήγμα για τον Μερτς Πέρα από την ίδια τη Σαξονία-Άνχαλτ, το αποτέλεσμα δημιουργεί πλέον σοβαρό πολιτικό πρόβλημα και για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Η CDU έχασε περίπου τη μισή εκλογική της δύναμη στο κρατίδιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η ομοσπονδιακή κυβέρνηση βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με έντονη δυσαρέσκεια. Η δημόσια συζήτηση για το μέλλον του Μερτς αναμένεται πλέον να ενταθεί. Το γερμανικό ARD έθεσε ήδη ανοιχτά το ερώτημα «για πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει», ενώ η Άλις Βάιντελ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, προβλέποντας απομάκρυνσή του και νέες ομοσπονδιακές εκλογές «πριν από τα Χριστούγεννα». Τι μπορεί να συμβεί από εδώ και πέρα Το πρώτο σενάριο είναι η AfD να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας και να αναζητά κατά περίπτωση κοινοβουλευτική στήριξη. Θα ήταν μια λύση πολιτικά ασταθής, αλλά θα επέτρεπε στο κόμμα να διεκδικήσει για πρώτη φορά άμεσα την εξουσία. Το δεύτερο είναι να υπάρξει μεταστροφή στο ζήτημα των συνεργασιών και να ανοίξει διάλογος με το BSW ή άλλη πολιτική δύναμη, παρά τις μέχρι σήμερα δημόσιες απορρίψεις. Το τρίτο είναι τα υπόλοιπα κόμματα να επιχειρήσουν να διατηρήσουν το «τείχος» γύρω από την AfD και να αναζητήσουν μεταξύ τους έναν κυβερνητικό συνδυασμό, ακόμη και εάν αυτός δεν διαθέτει ισχυρή πλειοψηφία.
