Το Ιράν επιμένει ότι μόνο μέσω της διπλωματίας μπορεί να βρεθεί διέξοδος για τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, μετά τη δήλωση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι απέρριψε την πρόταση της Τεχεράνης για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό των εχθροπραξιών. Η Τεχεράνη είχε παρουσιάσει την περασμένη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, πρόταση ειρήνης, η οποία, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, διαβιβάστηκε στην Ουάσινγκτον μέσω μεσολαβητών από το Κατάρ. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε κίνηση για την επαναλειτουργία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού εξαρτάται από την ικανοποίηση των όρων που έχει θέσει η Τεχεράνη. «Οι όροι μας είναι σαφείς και οποιαδήποτε κίνηση προς την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εξαρτάται από την εκπλήρωση αυτών των όρων», ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και, σύμφωνα με το Reuters , πρόσθεσε: «Μόνο μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων μπορεί να τους βγάλει από αυτό το αδιέξοδο». Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο (26/9) ότι απέρριψε το ιρανικό σχέδιο , υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει συμφωνία για τη θαλάσσια δίοδο εξαιτίας της πίεσης που δέχεται στον πόλεμο. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία για να ανοίξουν αμέσως τα Στενά του Ορμούζ, επειδή χάνουν τόσο άσχημα», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. Παρά τη δημόσια τοποθέτησή του, πάντως, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο Axios, την Κυριακή (27/9), ότι αναμένει περισσότερες συνομιλίες με το Ιράν μέσα στην εβδομάδα. Το Ιράν περιμένει την επίσημη θέση των ΗΠΑ Από την πλευρά της, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι μεσολαβητές που διευκολύνουν τις επαφές με την Ουάσιγκτον δεν έχουν ακόμη μεταφέρει επισήμως την απόρριψη του σχεδίου από τις ΗΠΑ. «Περιμένουμε από τους μεσολαβητές να μας μεταφέρουν τις οριστικές θέσεις και θα λάβουμε απόφαση με βάση αυτές», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει οικονομικό αποκλεισμό στο Ιράν, επιδιώκοντας να αυξήσουν την πίεση προς την Τεχεράνη ώστε να σταματήσουν οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Οι επιθέσεις έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τη θαλάσσια δίοδο. Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, Αμίρ Χατάμι, χαρακτήρισε την παρούσα φάση του πολέμου κρίσιμη και αποφασιστική, διαμηνύοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια κατάσταση στην οποία η ίδια δεν θα μπορεί να εμπορεύεται, ενώ ξένες δυνάμεις θα χρησιμοποιούν τις στρατηγικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής. «Εάν το Ιράν δεν μπορεί να εμπορεύεται, εάν το Ιράν δεν μπορεί να ζήσει, κανείς δεν θα μπορεί να εμπορεύεται ή να ζει», δήλωσε ο Αμίρ Χατάμι, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Βαθαίνει η εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας Οι προηγούμενες διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν. Έκτοτε, περίοδοι σχετικής παύσης διαδέχονται νέους γύρους επιθέσεων, με χιλιάδες νεκρούς, σοβαρές απώλειες για τις συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν και πρόσθετη επιβάρυνση για την ήδη δοκιμαζόμενη ιρανική οικονομία. Η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της έχουν απαντήσει διευρύνοντας τη σύγκρουση στην περιοχή. Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, ενώ οι Χούθι στην Υεμένη έχουν πλήξει σαουδαραβικά συμφέροντα. Επισημαίνεται ότι η Σαουδική Αραβία έχει εμπλακεί βαθύτερα στη σύγκρουση μέσα στον Σεπτέμβριο, καθώς οι Χούθι έχουν προελάσει στην Υεμένη, απωθώντας δυνάμεις της – υποστηριζόμενης από το Ριάντ – κυβέρνησης και δημιουργώντας νέα απειλή για τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. Οι Χούθι έχουν επανειλημμένα εξαπολύσει επιθέσεις προς τη Σαουδική Αραβία. Την Κυριακή, γονείς στο Ριάντ έλαβαν ενημερώσεις από σχολεία ότι τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν εξ αποστάσεως για μία εβδομάδα, σύμφωνα με ανθρώπους που έλαβαν τα σχετικά μηνύματα. Στις ειδοποιήσεις δεν αναφερόταν ο λόγος της απόφασης, ενώ οι σαουδαραβικές Αρχές δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχόλιο. Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τους Χούθι στην Υεμένη, ανακοίνωσε ότι επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν και 40 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων παιδιά, σε πλήγμα εναντίον καταστημάτων σε αγορά στον κόμβο Μαουίγια, στην επαρχία Ταΐζ. Αργότερα, η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της είχαν βάλει στο στόχαστρο στρατιωτικό στρατόπεδο των Χούθι και οχήματα στην ίδια περιοχή. Ιράν και ΗΠΑ στο τραπέζι για τα Στενά του Ορμούζ Στο επίκεντρο των διπλωματικών επαφών βρίσκεται το σχέδιο της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ, με το Ιράν να έχει συζητήσει το ζήτημα ακόμη και με τη Σαουδική Αραβία κατά τη διάρκεια των επαφών στη Νέα Υόρκη. Η σημασία της διαπραγμάτευσης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς ο επτάμηνος πόλεμος έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου μέσω μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως και έχει προκαλέσει επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Παρασκευή (25/9) στον ΟΗΕ ότι το σχέδιο της Τεχεράνης προβλέπει αντίστροφη μέτρηση επτά ημερών μέχρι την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, παράλληλα με παύση των εχθροπραξιών στην περιοχή. «Εάν υπάρχει σοβαρή πρόθεση από την πλευρά των ΗΠΑ να καταλήξουμε σε συμφωνία και να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, όλα είναι πλέον έτοιμα», ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί. Εφόσον η Ουάσινγκτον συμφωνούσε, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, οι εμπλεκόμενες πλευρές θα μπορούσαν να περάσουν σε ευρύτερες συνομιλίες «για αμοιβαία συμφωνημένα θέματα». Μεταξύ αυτών θα μπορούσε να βρίσκεται και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως βασικό στόχο να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικό όπλο, μαζί με τον τερματισμό της δυνατότητας της Τεχεράνης να επιτίθεται σε γειτονικές χώρες και τη δημιουργία συνθηκών που, όπως έχει δηλώσει, θα επέτρεπαν στους Ιρανούς να ανατρέψουν την ηγεσία τους. Γιατί ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση της Τεχεράνης Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε την Κυριακή (27/9) στο «State of the Union» του CNN ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την ιρανική πρόταση επειδή προέβλεπε άμεση άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων. «Επομένως, το βασικό είναι ότι ζητούσαν τα πάντα εκ των προτέρων, με την υπόσχεση ότι στη συνέχεια θα συζητούσαν», δήλωσε ο Μάικ Γουόλτς και πρόσθεσε: «Ο Πρόεδρος απλώς δεν είναι πεπεισμένος ότι οι Ιρανοί προσέρχονται με καλή πίστη και ότι θα διαπραγματευτούν πραγματικά τον τερματισμό του πυρηνικού τους προγράμματος». Ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, από την πλευρά του, δήλωσε στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να συζητήσει για το πυρηνικό της πρόγραμμα και άλλα ζητήματα, αλλά δεν πρόκειται να δεχθεί «εκφοβισμό ή εξαναγκασμό». «Το Ιράν δεν επιδιώκει τον πόλεμο, αλλά θα υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε πιέσεις, απειλές και επιθέσεις», δήλωσε ο Μασούντ Πεζεσκιάν και πρόσθεσε ότι έχει ήδη συμφωνηθεί πως «δεν πρέπει να αναπτύξουμε πυρηνικά όπλα».
