Στρωμένος με αγκάθια είναι ο δρόμος προς τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μεγάλη κρίση χρέους και κοινωνικές αναταραχές. Οι ανησυχίες για μετάδοση της κρίσης στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν αυξάνονται, ενώ η κατάσταση προκαλεί συγκρίσεις με την κρίση κρατικού χρέους που συγκλόνισε την Ευρωπαϊκή Ένωση τη δεκαετία του 2010. «Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Γαλλίας ξεφεύγουν από τον έλεγχο. Η μετάδοση της κρίσης στην υπόλοιπη Ευρώπη με υψηλό χρέος εξελίσσεται με ταχύτητα», έγραψε πρόσφατα ο Robin Brooks του Brookings σύμφωνα με το Axios . Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Χειρότερη η κατάσταση στη Γαλλία Οι αποδόσεις του κρατικού χρέους αυξάνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη και στις ΗΠΑ, όμως η κατάσταση στη Γαλλία είναι χειρότερη. Οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατούν γαλλικό χρέος, σε σύγκριση με τα ομόλογα της Γερμανίας, τα οποία θεωρούνται ασφαλέστερη επιλογή. Την Παρασκευή, η διαφορά —ή spread— μεταξύ των αποδόσεων των ομολόγων των δύο χωρών ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί από την εποχή της κρίσης χρέους. Το spread διευρύνεται λόγω του «υψηλότερου κινδύνου αθέτησης του γαλλικού δημοσίου», έγραψε την Πέμπτη σε σημείωμά του ο Thierry Wizman της Macquarie, με τίτλο: «Μήπως οι Γάλλοι έχουν καεί;». Οι προκλήσεις της Γαλλία Η Γαλλία αντιμετωπίζει προκλήσεις που θα πρέπει να ακούγονται οικείες στους Αμερικανούς: ένα διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα, έναν γηράσκοντα πληθυσμό που αυξάνει τις δαπάνες και ολοένα μεγαλύτερη πολιτική πόλωση. Οι πιέσεις αυτές είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται πριν από τον πόλεμο στο Ιράν. Η σύγκρουση έχει επιδεινώσει τα πράγματα, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος και επιβραδύνοντας την οικονομική ανάπτυξη. Την περασμένη εβδομάδα, διαδηλώσεις μαθητών λυκείου σε ολόκληρη τη Γαλλία εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια. Το επίπεδο του κινδύνου αυξάνεται. «Οι επενδυτές ανησυχούν για μια επικείμενη δημοσιονομική κρίση, η οποία θα μπορούσε να υπονομεύσει το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρεται σε σημείωμα της Evercore. «Οι ενδείξεις μετάδοσης της κρίσης, ιδιαίτερα προς την Ιταλία, προκαλούν ανησυχία, καθώς σηματοδοτούν μια ευρύτερη αστάθεια». Καταλύτης η πολιτική παράλυση Η γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να περικόψει τον προϋπολογισμό της για να καθησυχάσει τους επενδυτές, αλλά ουσιαστικά βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής μέχρι τις εκλογές του επόμενου έτους. Και αυτό είναι που έχει κάνει τους επενδυτές νευρικούς. «Η πολιτική παράλυση είναι ο καταλύτης», λέει ο Gianluca Benigno, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης. Οι αγορές προεξοφλούν το κατά πόσο η Γαλλία θα μπορέσει να περιορίσει τις δαπάνες της. Η υποψήφια της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, προηγείται στις δημοσκοπήσεις και έχει προτείνει να ενσωματωθεί στο Σύνταγμα ένας «χρυσός κανόνας» που θα περιορίζει το έλλειμμα, ώστε να συγκρατηθούν οι δαπάνες, καθώς και να μειωθούν οι φόροι. Ο υποψήφιος της γαλλικής άκρας Αριστεράς για την προεδρία, Ζαν Λικ Μελανσόν, έχει προτείνει, από την άλλη, η κεντρική τράπεζα της χώρας να ακυρώσει περίπου το 18% του γαλλικού χρέους που κατέχει: «Πάρτε το και κάψτε το». Μια τέτοια ενέργεια θα ήταν σαν να βάζεις φωτιά στο σπίτι σου για να διορθώσεις τους σπασμένους σωλήνες. «Τρελές λύσεις» Όμως, καθώς οι κρίσεις χρέους εντείνονται, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τείνουν να καταφεύγουν σε ολοένα πιο ακραίες ιδέες, λέει ο Mitu Gulati, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, ο οποίος μελετά το κρατικό χρέος και συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους το 2012. «Οι κακές χρηματοπιστωτικές συνθήκες γεννούν τρελές λύσεις», λέει. Κατά τη διάρκεια της κρίσης της δεκαετίας του 2010, οι επενδυτές στράφηκαν στις ΗΠΑ αναζητώντας ασφάλεια — αγοράζοντας αμερικανικά κρατικά ομόλογα, με αποτέλεσμα οι αποδόσεις τους να υποχωρήσουν απότομα. Αυτή τη φορά, όμως, ο ρόλος των ΗΠΑ ως ασφαλούς καταφυγίου είναι λιγότερο βέβαιος — δεν είναι σαφές αν θα συνέβαινε ξανά το ίδιο. Στην πραγματικότητα, η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου είναι σήμερα υψηλότερη από εκείνη του γαλλικού χρέους. Είναι ακόμη νωρίς και είναι πιθανό ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα παρέμβει για να βοηθήσει. Οι αιτίες της σημερινής κρίσης διαφέρουν από εκείνες που οδήγησαν στα γεγονότα πριν από περισσότερο από μία δεκαετία — σήμερα, οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν προσαρμοστεί σε μια νέα εποχή, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία μπορούσαν να δανείζονται χρήματα με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια.
