Μια ήττα του Πέδρο Σάντσεθ θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και να αποδυναμώσει περαιτέρω την κεντρώα πλειοψηφία που παραδοσιακά στηρίζει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, σημειώνει το Euronews μετά την απόφαση του Ισπανού πρωθυπουργού να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Η απώλεια της τελευταίας κεντροαριστερής κυβέρνησης σε ένα μεγάλο κράτος-μέλος θα μπορούσε να ενισχύσει τις συντηρητικές δυνάμεις και να καταστήσει τους προοδευτικούς νομοθέτες λιγότερο πρόθυμους να συνεργαστούν πέρα από τις κομματικές γραμμές. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες γενικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου , αφού το κοινοβούλιο απέρριψε την Παρασκευή δύο διατάγματα για τη στέγαση. Η κυβέρνησή του, η οποία θεωρείται ευρέως το τελευταίο μεγάλο προπύργιο προοδευτικών πολιτικών στην Ευρώπη, βρισκόταν ήδη υπό πίεση λόγω σκανδάλων διαφθοράς, της ανεπίλυτης μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα και των διαμαρτυριών για την έλλειψη κατοικιών. Μια ήττα θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις Βρυξέλλες. Αρκετοί αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν στο Euronews, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι η ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιθανότατα θα υιοθετούσε μια πιο συγκρουσιακή στάση. ► Πρόωρες εκλογές στην Ισπανία: Η 87χρονη Μαρικάρμεν ανάγκασε τον Σάντσεθ να στήσει κάλπες τον Νοέμβριο Αποσταθεροποίηση Οι υποστηρικτές του Σάντσεθ λένε ότι είναι πολύ νωρίς για να θεωρηθεί τελειωμένη η πολιτική του πορεία. Διέψευσε τις προσδοκίες μετά τις εκλογές του 2023, παραμένοντας στην εξουσία ως επικεφαλής μιας κυβέρνησης μειοψηφίας που στηριζόταν από καταλανικά και βασκικά κόμματα υπέρ της ανεξαρτησίας. Ωστόσο, οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα και το ακροδεξιό Vox θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία, καθιστώντας δυσκολότερο τον σχηματισμό μιας ακόμη κυβέρνησης μειοψηφίας υπό τον Σάντσεθ. Αξιωματούχοι της ΕΕ με άμεση γνώση του θέματος δήλωσαν ότι η ίδια η προεκλογική εκστρατεία ήταν απίθανο να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή πολιτική, πέρα από ορισμένες συμβολικές ψηφοφορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μια άμεση δοκιμασία είναι η επανεκλογή της συμμάχου του Σάντσεθ, Ιράτσε Γκαρσία Πέρεθ (Ισπανία/S&D), στην ηγεσία της ομάδας S&D, της δεύτερης μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας του Κοινοβουλίου. Δεν έχει εμφανιστεί κάποιος αντίπαλος, αν και η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων είναι η 13η Οκτωβρίου. Οι μεγαλύτερες συνέπειες θα μπορούσαν να προκύψουν μετά τις εκλογές, ιδιαίτερα εάν ο Σάντσεθ χάσει το αξίωμά του. Τότε, οι Σοσιαλιστές θα είχαν κίνητρα για συμβιβασμό με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), δήλωσαν αξιωματούχοι της ΕΕ. «Η ομάδα θα ήταν πολύ πιο επικριτική απέναντι στην ατζέντα της [προέδρου της Επιτροπής] φον ντερ Λάιεν», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ στο Euronews, προσθέτοντας ότι οι κεντροαριστεροί νομοθέτες θα αντιμετώπιζαν λιγότερους πολιτικούς περιορισμούς εάν ο Σάντσεθ βρισκόταν στην αντιπολίτευση στη Μαδρίτη. Ένας άλλος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι οι δεσμοί μεταξύ Μαδρίτης και Βρυξελλών είχαν γίνει ασυνήθιστα στενοί, με τον Σάντσεθ να φαίνεται κατά καιρούς ότι καθόριζε τον τόνο για την ευρύτερη ομάδα S&D (Σοσιαλιστές). Κλονιζόμενη πλειοψηφία Η Κομισιόν, υπό την ηγεσία της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, βασίζεται επί του παρόντος σε μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία που αποτελείται από το κεντροδεξιό EPP, το κεντρώο Renew Europe και την κεντροαριστερή S&D. Οι Πράσινοι/EFA επίσης υποστηρίζουν σε γενικές γραμμές την Επιτροπή, παρά το γεγονός ότι δεν αποτελούν μέρος της συμφωνίας συνασπισμού. Αυτές οι κεντρώες δυνάμεις αποτελούσαν παραδοσιακά την πολιτική ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Όμως, η άνοδος κομμάτων τόσο από την άκρα αριστερά όσο και από την άκρα δεξιά θα μπορούσε να τα εμποδίσει να εξασφαλίσουν πλειοψηφία στο επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Με μία από τις μεγαλύτερες σοσιαλιστικές αντιπροσωπείες της ΕΕ να ενδέχεται να αποχωρεί από την κυβέρνηση στη Μαδρίτη, οι προοδευτικοί ευρωβουλευτές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη πίεση να αμφισβητήσουν συμφωνίες με το EPP. ► Ισπανία: Από τις σκηνές στη Puerta del Sol στις πρόωρες εκλογές – Το μεγάλο στοίχημα του Σάντσεθ «Ο Σάντσεθ ήταν ένας τεράστιος παράγοντας σταθεροποίησης. Ήταν ο βασικός εγγυητής της φον ντερ Λάιεν, πιέζοντας πάντα για την εξεύρεση συμβιβασμού με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα», δήλωσε στο Euronews ένας ευρωβουλευτής, ζητώντας να μην κατονομαστεί. Η πρώτη θεσμική δοκιμασία θα μπορούσε να έρθει με τον ανασχηματισμό στα μέσα της θητείας, ο οποίος είχε σχεδιαστεί με την παραδοχή ότι ο σοσιαλιστής Αντόνιο Κόστα και η Ρομπέρτα Μέτσολα (Μάλτα/EPP) θα παρέμεναν πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αντίστοιχα. Χωρίς τους Ισπανούς Σοσιαλιστές στην κυβέρνηση, η S&D θα μπορούσε να δυσκολευτεί περισσότερο να αντισταθεί σε μια συμβολική πρόκληση προς τη Μέτσολα, ενδεχομένως από την Καταρίνα Μπάρλεϊ (Γερμανία/S&D). Το EPP στηρίζει μια τρίτη θητεία της Μέτσολα, η οποία είναι δημοφιλής μεταξύ των ευρωβουλευτών. Βάσει μιας άτυπης συμφωνίας που επιτεύχθηκε από τις κεντρώες πολιτικές ομάδες στην αρχή της κοινοβουλευτικής περιόδου, η S&D πρόκειται να αναλάβει την προεδρία του Κοινοβουλίου. Όμως, η αλλαγή στη Μαδρίτη θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες. Με τον Σάντσεθ, βασικό υποστηρικτή του Κόστα, εκτός εξουσίας, το EPP θα μπορούσε επίσης να επιδιώξει να διεκδικήσει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Στροφή προς τα δεξιά «Εάν ο πρωθυπουργός της Ισπανίας προερχόταν στο μέλλον από το κεντροδεξιό PP (EPP), η επιρροή της S&D θα μειωνόταν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με τρόπο που δεν έχουμε δει τουλάχιστον από τις αρχές της δεκαετίας του 1990», δήλωσε στο Euronews ο Τόμπιας Γκέρχαρντ Σμίνκε, ιδρυτής του εκλογικού παρατηρητηρίου Europe Elects. Τότε, μόνο η Δανία, η Λιθουανία και η Μάλτα θα είχαν κεντροαριστερές κυβερνήσεις. Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου στη Σουηδία θα μπορούσαν να προσθέσουν ακόμη μία κεντροαριστερή πρωθυπουργό, τη Μαγκνταλένα Άντερσον, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση. Με τον Σάντσεθ εκτός εξουσίας, η Μέτε Φρεντέρικσεν της Δανίας θα γινόταν η πιο υψηλόβαθμη προοδευτική ηγέτιδα. Η μεταναστευτική της πολιτική, η οποία βρίσκεται πιο κοντά στη δεξιά, έχει ήδη φέρει τη Φρεντέρικσεν σε αντιπαράθεση με τον Σάντσεθ και έχει προκαλέσει εντάσεις στο εσωτερικό της S&D. Ο Σάντσεθ έχει επίσης εξελιχθεί σε εξέχουσα φωνή διαφωνίας σε ζητήματα που περιλαμβάνουν τη μετανάστευση, το Ισραήλ, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τις αμυντικές δαπάνες και την πράσινη ατζέντα. Οι επικριτές λένε ότι η πλειοψηφία της φον ντερ Λάιεν εμφανίζει ήδη σημάδια πίεσης, με το EPP να σχηματίζει τακτικά εναλλακτικές πλειοψηφίες με δεξιούς νομοθέτες σε ζητήματα που περιλαμβάνουν την αποψίλωση των δασών, την εταιρική βιωσιμότητα και τη μετανάστευση. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι σοσιαλιστές φοβούνται ότι η ανατροπή της φον ντερ Λάιεν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα ακόμη λιγότερο ευνοϊκό για την κεντροαριστερά, καθώς περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ μετακινούνται προς τα δεξιά. «Είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση. Η ΕΕ χωρίς τον σοσιαλδημοκρατικό της πυλώνα αλλάζει θεμελιωδώς. Αυτό μεταβάλλει την ιστορική ισορροπία στη λήψη αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο» , δήλωσε ένας ακόμη ευρωβουλευτής.
