Με την ενεργειακή κρίση να δοκιμάζει τις αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας και το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων να έχει εκτοξευθεί, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινό βηματισμό απέναντι σε έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα. Η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες ολοκληρώθηκε έπειτα από πολύωρες και απαιτητικές διαπραγματεύσεις, με την ενέργεια να αναδεικνύεται σε ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» και τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό να προκαλεί νέες αντιπαραθέσεις. O Κυριάκος Μητσοτάκης διεμήνυσε ότι η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί δημοσιονομικές εφεδρείες για τον χειμώνα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια. Την ίδια ώρα, η Αθήνα περιμένει την απάντηση της Κομισιόν στο αίτημά της για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, χωρίς όμως να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη σπουδή της να επιδείξει αντανακλαστικά, παρουσίασε την παράταση – ανακύκλωση πέντε παρεμβάσεων, επιχειρώντας να δώσει μια πρώτη ευρωπαϊκή απάντηση στο κύμα ανατιμήσεων που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, μεταθέτοντας τις δύσκολες αποφάσεις για τον Νοέμβριο. Μητσοτάκης: «Κρατάμε εφεδρείες για να βγάλουμε όλο τον χειμώνα» Το μήνυμα του πρωθυπουργού από τις Βρυξέλλες ήταν ότι η Ελλάδα διαθέτει περιθώρια πρόσθετης στήριξης, χάρη στην πορεία της οικονομίας, αλλά οι παρεμβάσεις θα πρέπει να γίνουν με προσοχή και ανάλογα με τις εξελίξεις. ► Μητσοτάκης από Βρυξέλλες: Δεν θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα, κρατάμε εφεδρείες – Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης «Προφανώς κρατάμε εφεδρείες για να μπορέσουμε να βγάλουμε πέρα όλο τον χειμώνα», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι η κυβέρνηση επανεξετάζει την κατάσταση κάθε δεκαπέντε ημέρες. (AP Photo/Omar Havana) Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει την εφαρμογή μέτρων στήριξης, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν στενότερα δημοσιονομικά περιθώρια. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των παρεμβάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ανέφερε το πετρέλαιο θέρμανσης, επισημαίνοντας ότι η βοήθεια προς τα νοικοκυριά δεν είναι αμελητέα. Ωστόσο, θέλησε να περιορίσει τις προσδοκίες για άμεσες και εύκολες λύσεις στην ενεργειακή κρίση. «Δεν περιμένω ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις και θα βγουν λαγοί από το καπέλο», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση κάνει ό,τι μπορεί σε μια περίοδο εξαιρετικής διεθνούς αβεβαιότητας. Παράλληλα, εξήγησε ότι το ελληνικό αίτημα για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία αφορά τη δυνατότητα χρηματοδότησης προσωρινών μέτρων στήριξης και όχι αλλαγή των συμφωνημένων δημοσιονομικών στόχων. «Δεν θα αλλάξει τίποτα στα πλεονάσματα», ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει θετικά το σχετικό αίτημα και πως η Αθήνα αναμένει πλέον τις συγκεκριμένες προτάσεις της. Τα πέντε μέτρα της Κομισιόν για την ενεργειακή κρίση Οι παρεμβάσεις που παρουσίασε η πρόεδρος της Κομισιόν περιλαμβάνουν: Αναβάθμιση του μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας. Ο υφιστάμενος ευρωπαϊκός μηχανισμός που αφορά την ενεργειακή ζήτηση θα ενισχυθεί, ώστε φορέας της αγοράς να μπορεί να πραγματοποιεί διεθνείς αγορές ενεργειακών πόρων, αξιοποιώντας τη συλλογική αγοραστική ισχύ της ΕΕ. Αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ. Η παρέμβαση προβλέπεται να υλοποιηθεί μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση της προσφοράς στην αγορά. Παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων. Η Κομισιόν επιδιώκει να διευκολύνει τα κράτη-μέλη στην εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών πιέσεων από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Αναβολή του κανονισμού για το μεθάνιο. Προβλέπεται μετάθεση της εφαρμογής του κατά ένα έτος, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την ενεργειακή αγορά. Στρατηγικός διάλογος για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τον κλάδο, με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων. Ενεργειακό σοκ 106 δισ. ευρώ – Άλμα 140% στο φυσικό αέριο Το μέγεθος της κρίσης αποτυπώνεται στα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της Κομισιόν. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, το πρόσθετο κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων για την Ευρωπαϊκή Ένωση, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έχει φτάσει τα 106 δισεκατομμύρια ευρώ. Την ίδια περίοδο, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 140% σε σύγκριση με τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί. AP Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες, καθιστώντας επιτακτική την αναζήτηση κοινών λύσεων για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους. Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση για την ενέργεια αποτέλεσε ένα από τα δυσκολότερα κεφάλαια της Συνόδου, διαρκώντας περίπου τρεις ώρες. Στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι προτεινόμενες αλλαγές στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επιβεβαίωσε ότι οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη συντονισμένης απάντησης και άμεσων, βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων. Το «παζάρι» για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό- Η προειδοποίηση Μακρόν Πέρα από την ενέργεια, ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο άνοιξε στις Βρυξέλλες γύρω από τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαπραγμάτευση εξελίσσεται σε ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να συμφωνήσουν τόσο για το ύψος των διαθέσιμων πόρων όσο και για τον τρόπο κατανομής τους. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επέκρινε την ιρλανδική πρόταση, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει κατά 50% την ευελιξία σε σύγκριση με τον σημερινό προϋπολογισμό. Όπως προειδοποίησε, εάν προκαθοριστεί το 99,5% των δαπανών, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέτει ελάχιστα περιθώρια για να αντιμετωπίσει νέες, απρόβλεπτες κρίσεις. Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετέφερε την προειδοποίηση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για τις δυσκολίες επίτευξης συμφωνίας μετά το τέλος του έτους, καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Ο Μακρόν επισήμανε ότι η μετάθεση των διαπραγματεύσεων για τον Μάρτιο, λίγες εβδομάδες πριν από τις γαλλικές κάλπες, δεν θα είναι σωστή από δημοκρατική άποψη. AP Η «κόκκινη γραμμή» της Αθήνας για αγρότες και συνοχή Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει τη σκληρή γραμμή της στο ζήτημα των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την αγροτική πολιτική και τη συνοχή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να αποδεχθεί περικοπές στη χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής Συνοχής κάτω από τα επίπεδα που προβλέπει η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μάλιστα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, άλλες 15 χώρες συντάσσονται με την ελληνική θέση, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο μέτωπο στις διαπραγματεύσεις. Την ανάγκη για έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό υπογράμμισε και ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επικρίνοντας τα ποσά της ιρλανδικής πρότασης. Όπως ανέφερε, η Ισπανία δεν ζητεί προνομιακή μεταχείριση ή εκπτώσεις στις συνεισφορές της, αλλά έναν προϋπολογισμό που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο μεταξύ, ο Αντόνιο Κόστα επέμεινε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της συμφωνίας εντός του έτους, ώστε να υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος προετοιμασίας για την εφαρμογή του νέου προϋπολογισμού από την 1η Ιανουαρίου 2028. Το ζήτημα αναμένεται να επανέλθει στο επίκεντρο της έκτακτης Συνόδου Κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο. Νέο ευρωπαϊκό εργαλείο για το μεταναστευτικό Σημαντική θέση στις διαβουλεύσεις κατείχε και το μεταναστευτικό, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να επιβεβαιώνει ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει έως το τέλος του έτους νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έκτακτης απόκρισης. Στόχος είναι η αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών μεταναστευτικών αφίξεων, όπως εκείνων που καταγράφηκαν το καλοκαίρι στη Θέουτα. Η πρόεδρος της Επιτροπής προειδοποίησε, παράλληλα, για την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών από κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες, με σκοπό την άσκηση πίεσης στις ευρωπαϊκές αρχές και την πρόκληση διχασμού μεταξύ των κρατών-μελών. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδέεται και με τις ελληνικές διεκδικήσεις για πρόσθετους μηχανισμούς αντιμετώπισης έκτακτων μεταναστευτικών πιέσεων. Στη συζήτηση τέθηκαν επίσης οι ισπανικές αποφάσεις για τη νομιμοποίηση μεταναστών και οι πιθανές συνέπειές τους στις υπόλοιπες χώρες της ζώνης Σένγκεν. AP Η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι οι σχετικές αποφάσεις αποτελούν εθνική αρμοδιότητα, επισήμανε ωστόσο την ανάγκη ευρωπαϊκού συντονισμού, καθώς μπορεί να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Παράλληλα, Μελόνι και Σάντσεθ συμφώνησαν να αναθέσουν στους υπουργούς Εσωτερικών Ιταλίας και Ισπανίας την αναζήτηση λύσης για τους περιορισμούς στα εσωτερικά σύνορα, μετά την κρίση στη Θέουτα. Ουκρανία: Χρηματοδοτικό κενό 70 δισ. ευρώ – Στο τραπέζι και η Κίνα Ένα ακόμη δύσκολο κεφάλαιο αφορά τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας για το 2027. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν να καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών του Κιέβου, το οποίο υπολογίζει το χρηματοδοτικό του κενό σε περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, η σχετική συζήτηση παρατάθηκε, καθώς οι ηγέτες εξέτασαν από κοινού τη στήριξη της Ουκρανίας και τα ευρύτερα ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Τέλος, στο μέτωπο των σχέσεων με την Κίνα, Κόστα και φον ντερ Λάιεν υπογράμμισαν την κοινή στάση των «27» απέναντι στις εμπορικές ανισορροπίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέα εργαλεία για ταχύτερες παρεμβάσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με το Πεκίνο. Με ανοιχτά μέτωπα στην ενέργεια, στον προϋπολογισμό, στη μετανάστευση και στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, η Σύνοδος Κορυφής ολοκληρώθηκε με τους «27» να συμφωνούν στην ανάγκη δράσης, αλλά με κρίσιμες αποφάσεις και δύσκολους συμβιβασμούς να παραμένουν μπροστά τους.
