Σε σοβαρό εμπόδιο για τις προοπτικές του Πέδρο Σάντσεθ να παραμείνει στην εξουσία εξελίσσεται η αδυναμία των αριστερών κομμάτων της Ισπανίας να συγκροτήσουν ένα ενιαίο εκλογικό μέτωπο ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε μερική συμφωνία, καθώς το Podemos έμεινε εκτός του κοινού ψηφοδελτίου, περιορίζοντας τις δυνατότητες της Αριστεράς να αξιοποιήσει το εκλογικό σύστημα της χώρας. Η εξέλιξη ενισχύει τις προοπτικές του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), υπό τον Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, να διεκδικήσει την εξουσία έπειτα από οκτώ χρόνια σοσιαλιστικής διακυβέρνησης στη Μαδρίτη. Την ίδια στιγμή, η ευρύτερη στροφή προς τη Δεξιά που καταγράφεται σε ευρωπαϊκές χώρες εντείνει την πίεση στο στρατόπεδο του Ισπανού πρωθυπουργού. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η αποτυχία συνεννόησης προκαλεί απογοήτευση στις δυνάμεις που βρίσκονται αριστερότερα των Σοσιαλιστών. Η υπουργός Υγείας Μόνικα Γκαρθία, υποψήφια με το αριστερό μέτωπο Broad Front, προειδοποίησε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι η Αριστερά κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε «εγωισμούς, ανησυχίες, εσωτερικές διαμάχες και εκλογικούς ή προσωπικούς υπολογισμούς», προς όφελος της Δεξιάς. Το Broad Front χωρίς το Podemos Το Broad Front συγκροτήθηκε μετά την προκήρυξη των εκλογών, με στόχο να ενώσει κόμματα και πολιτικές δυνάμεις που βρίσκονται αριστερότερα του Σάντσεθ. Στο σχήμα συμμετέχουν το Sumar, ο μικρότερος εταίρος της σημερινής κυβέρνησης, οι Καταλανοί Comuns, η κομμουνιστική Ενωμένη Αριστερά (IU), το Más Madrid και περιφερειακά αριστερά κόμματα. Επικεφαλής του εκλογικού συνδυασμού θα είναι η Άντα Κολάου, πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης. Ωστόσο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει το Podemos, ένα από τα σημαντικότερα κόμματα της ισπανικής Αριστεράς, με εξαίρεση τη συνεργασία σε ορισμένες περιφέρειες, όπως τα Κανάρια Νησιά και η Βαλένθια. Οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν έπειτα από ημέρες εντατικών συζητήσεων, με τις διαφωνίες να αφορούν τις υποψηφιότητες και τις ανησυχίες του Podemos ότι θα έχανε την αυτονομία του μέσα στο ευρύτερο σχήμα. Η προθεσμία για την καταχώριση των εκλογικών συμμαχιών έληγε τα μεσάνυχτα της Παρασκευής, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για νέα συμφωνία. Την επόμενη ημέρα, η Κολάου ζήτησε συγγνώμη από τους αριστερούς ψηφοφόρους για την αποτυχία συνεννόησης με το Podemos. «Αν κάποιος δεν θέλει να καθίσει στο τραπέζι, δεν μπορείς να τον αναγκάσεις», δήλωσε, αναφερόμενη στις δύσκολες διαπραγματεύσεις. Το εκλογικό σύστημα της Ισπανίας ευνοεί τις συμμαχίες, καθώς η κατανομή των εδρών σε σχετικά μικρές εκλογικές περιφέρειες μπορεί να αφήσει εκτός εκπροσώπησης κόμματα που συγκεντρώνουν διάσπαρτα ποσοστά. Ο Κίκο Λιανέρας, αναλυτής δημοσκοπήσεων της εφημερίδας El País, εκτιμά ότι η ισχυρή παρουσία των κομμάτων αριστερότερα των Σοσιαλιστών είναι απαραίτητη για να μπορέσει ο Σάντσεθ να σχηματίσει ξανά κυβέρνηση. «Ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να κυβερνήσει ξανά είναι να υπάρχει ισχυρή παρουσία στα αριστερά των Σοσιαλιστών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «το Broad Front δεν είναι τελικά και τόσο ευρύ». Όπως εξήγησε, όταν τα κόμματα συγκεντρώνουν λιγότερο από το 10% των ψήφων, η μετατροπή της εκλογικής τους δύναμης σε κοινοβουλευτικές έδρες γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη. Σε περιφέρειες που εκλέγουν μόλις έξι ή επτά βουλευτές, η διαίρεση της ψήφου μεταξύ συγγενών πολιτικών σχηματισμών μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όλων των διαθέσιμων εδρών. Η δυσκολία αυτή επιβαρύνει ιδιαίτερα το Sumar, την κυρίαρχη δύναμη του Broad Front. Σύμφωνα με τον συγκεντρωτικό δείκτη δημοσκοπήσεων του POLITICO, το ποσοστό του έχει υποχωρήσει στο 5%, από επίπεδα υπερδιπλάσια στις εκλογές του 2023. Ο πολιτικός επιστήμονας Πάμπλο Σιμόν, του Πανεπιστημίου Carlos III της Μαδρίτης, σημειώνει ότι οι μικρότεροι κυβερνητικοί εταίροι συχνά χάνουν εκλογική δύναμη, καθώς δυσκολεύονται να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους και να διατηρήσουν την προβολή τους. Παράλληλα, το Sumar δεν διαθέτει πλέον μια ισχυρή, αναγνωρίσιμη προσωπικότητα στην πρώτη γραμμή: η υπουργός Εργασίας και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιολάντα Ντίαθ, η οποία στο παρελθόν είχε παρουσιαστεί ως πιθανή διάδοχος του Σάντσεθ, δεν θα είναι υποψήφια. «Η συμφωνία είναι καλύτερη από το να μην είχε υπάρξει καμία συμφωνία, αλλά τα πράγματα εξακολουθούν να είναι δύσκολα», εκτιμά ο Σιμόν. Το ναυάγιο της ευρύτερης συμμαχίας Η αποτυχία ενσωμάτωσης του Podemos δεν ήταν η μόνη χαμένη ευκαιρία για την ισπανική Αριστερά. Τους προηγούμενους μήνες είχε ανοίξει συζήτηση για μια ακόμη ευρύτερη εκλογική συμμαχία, με πρωταγωνιστή τον Γκαμπριέλ Ρουφιάν, κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της Καταλανικής Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς (ERC). Ο Ρουφιάν είχε υποστηρίξει την ανάγκη πρωτοφανούς ενότητας ενόψει των εκλογών, με στόχο να αποτραπεί η είσοδος της Ακροδεξιάς στην κυβέρνηση. Η δημοτικότητά του πέρα από την Καταλονία είχε δημιουργήσει προσδοκίες ότι θα μπορούσε να ηγηθεί ενός πανεθνικού συνδυασμού. Ωστόσο, οι δεσμεύσεις του απέναντι στο κόμμα του και η προσήλωσή του στην καταλανική ανεξαρτησία περιόρισαν τα περιθώρια συμμετοχής του σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Τελικά, ανακοίνωσε ότι θα είναι υποψήφιος μόνο με την ERC. «Αποτύχαμε και, συγκεκριμένα, απέτυχα εγώ», παραδέχθηκε. Ο Χουάν Κάρλος Μονεντέρο, συνιδρυτής του Podemos και πρώην κορυφαίο στέλεχος του κόμματος, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει πρόσωπο με την απαραίτητη πολιτική επιρροή για να πετύχει μια ενιαία αριστερή συμμαχία. Όπως είπε, ο Ρουφιάν φάνηκε αρχικά να εξετάζει σοβαρά την προοπτική, αλλά τελικά η πίστη του στην ERC αποδείχθηκε ισχυρότερη. Η πίεση στον Σάντσεθ και το σενάριο PP – Vox Ο Πέδρο Σάντσεθ ποντάρει σε μια ισχυρή επίδοση των Σοσιαλιστών και σε ανάκαμψη του Sumar και των υπόλοιπων αριστερών κομμάτων, ώστε να διατηρήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Απέναντί του βρίσκεται το Λαϊκό Κόμμα του Φεϊχόο, το οποίο οι περισσότερες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν σε θέση να διεκδικήσει την εξουσία μέσω κυβερνητικής συνεργασίας με το ακροδεξιό Vox. Το τελευταίο έχει ενισχυθεί, μεταξύ άλλων, προβάλλοντας μια ιδιαίτερα επιθετική πολιτική στο μεταναστευτικό. Η αδυναμία της Αριστεράς να παρουσιάσει ένα ενιαίο εκλογικό μέτωπο περιπλέκει την προσπάθεια του Σάντσεθ να ανατρέψει τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις. Παρότι το Broad Front προσφέρει ένα κοινό σχήμα σε αρκετές δυνάμεις, η απουσία του Podemos και η αποτυχία μιας ευρύτερης συμμαχίας αφήνουν αναπάντητο το βασικό ερώτημα: αν οι δυνάμεις αριστερότερα των Σοσιαλιστών θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους και έδρες ώστε να στηρίξουν μια νέα κυβέρνηση.
