Συνέντευξη Τύπου για την Πυρκαγιά στο Μάτι: 5 Χρόνια Μετά
Στις δραματικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της «μαύρης» ημέρας, στις 23 Ιουλίου 2018, όταν η φονική πυρκαγιά στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους στο Μάτι, αναφέρθηκε σήμερα (7/4) το διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου συγγενών θυμάτων και εγκαυματιών σε μια συνέντευξη Τύπου.
Η κα Κάλλι Αναγνώστου, πρόεδρος του Συλλόγου και μία από τις επιζήσασες της τραγωδίας, συγκλόνισε με τα λόγια της. Υπογράμμισε ότι τόσο η ίδια όσο και τα υπόλοιπα μέλη του διοικητικού συμβουλίου βρέθηκαν στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ για να εκπροσωπήσουν τους αγαπημένους τους που χάθηκαν αλλά και τους επιζώντες «σε έναν δικαστικό αγώνα που έχει δοκιμάσει κάθε αντοχή μας».
«Προσπαθούμε να διαχειριστούμε το πένθος των αγαπημένων μας προσώπων καθώς και τον πόνο από τις μόνιμες πληγές μας», δήλωσε η κα Αναγνώστου. Ανέφερε επίσης ότι αντιμετωπίζουν έναν απίστευτο παραλογισμό με κοινωνικές προεκτάσεις: «Αντί το σύστημα να αναλάβει τις ευθύνες του και να χαρακτηρίσει ως κακούργημα τη δολοφονία περισσότερων από 160 ψυχών, προσπαθεί ουσιαστικά να μετατρέψει εμάς τους θύτες σε θύματα… Αν είχαν αναγνωρίσει τα εγκληματικά λάθη τους νωρίς και είχαν τιμωρηθεί οι υπεύθυνοι, ίσως οι επόμενες τραγωδίες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί».
“Κάνουμε τιτάνια προσπάθεια να αναδείξουμε την αλήθεια”
«Και προσωπικά αλλά και συλλογικά», τόνισε η κα Αναγνώστου, «εδώ κι σχεδόν επτά χρόνια καταβάλλουμε τεράστιες προσπάθειες ώστε να αποκαλύψουμε την αλήθεια γύρω από αυτό το τρομακτικό έγκλημα που δυστυχώς ελάχιστοι γνωρίζουν. Φωνάζουμε αλλά δεν ακούμε». Σημείωσε πως κάποιοι άλλοι έχουν προσπαθήσει από την αρχή να πείσουν την κοινή γνώμη ότι αυτό που συνέβη ήταν είτε “ακραίο” είτε “αναμενόμενο”, ενώ πολλοί χρησιμοποίησαν τον πόνο των θυμάτων προς όφελός τους.
«Καταφέρανε μάλιστα να μιλούν “εκ μέρους μας” χωρίς εμάς. Να ντύνουν την αλήθεια μας με ψέματα όπως βολεύει αυτούς», πρόσθεσε.Η κα Αναγνώστου επισήμανε πως η προπαγάνδα σχετικά με τη “κακή πολεοδομία” χρησιμοποιήθηκε ως άλλοθι για τη συγκάλυψη των εγκληματικών παραλείψεων του κράτους στην προστασία των πολιτών.
“Κληθήκαμε να προσαρμοστούμε σε μία πραγματικότητα εξαιρετικά οδυνηρή”
Μετά την ολοκληρωτική καταστροφή που υπέστησαν οι οικογένειες των θυμάτων κατάφεραν δύσκολα μετά από μια μακρά διαδικασία αναγνωρίσεων στα νεκροτομεία των αγαπημένων τους προσώπων,καθώς έπρεπε συνεχώς να μαζεύουν τα κομμάτια τους μέσα στον πόνο της απώλειας. Οι περισσότεροι εγκαυματίες νοσηλεύτηκαν σε κρίσιμη κατάσταση ή ακόμα και σε κώμα για μήνες ή χρόνια.
«Έπρεπε λοιπόν όλοι εμείς οι επιζώντες όχι μόνο ν’ αντιμετωπίσουμε τις σωματικές πληγές αλλά κι ένα νέο τρόπο ζωής γεμάτο δυσκολίες», ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος του Συλλόγου.
“Παρουσιαστήκαμε στο δικαστήριο για ένα πλημμέλημα”
Aφού πέρασαν τέσσερα χρόνια γεμάτα διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα παρουσιάστηκαν τελικά στο Δικαστήριο τον Οκτώβριο του 2022 ώστε ν’ υποστηρίξουν τις κατηγορίες κατά όσων ευθύνονται γι’ αυτήν τη φριχτή τραγωδία.
“Δικάσαμε ένα ‘πλημμέλημα’”, είπε χαρακτηριστικά η κα Αναγνώστου περιγράφοντας τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διεξαγόταν αυτή η δίκη.
Δίκη για την Τραγωδία της Ανατολικής Αττικής
Επιδιώκουμε με κάθε τρόπο να αποκαλυφθεί η αλήθεια, να εντοπιστούν οι υπεύθυνοι και να δικαιωθούν οι ψυχές των θυμάτων που χάθηκαν. Αντιστεκόμαστε στα παιχνίδια που στήθηκαν εις βάρος μας, σε αυτό το φρικτό έγκλημα κατά τη διάρκεια ειρηνικών συνθηκών και όχι σε μια “φυσική καταστροφή”, όπως πολλοί βολικά ισχυρίζονται. Οι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτήν την τραγωδία είναι ανθρωπογενείς, όπως και οι ευθύνες τους.Ένα ανθρώπινο χέρι προκάλεσε αυτή τη φωτιά και πολλά άλλα περιστατικά, ενώ θα μπορούσαν και όφειλαν να την σταματήσουν. Αντίθετα, μας άφησαν στην τύχη μας.Μας εγκατέλειψαν χωρίς καμία βοήθεια! Και στη συνέχεια μας κατηγόρησαν ότι εμείς φταίγαμε για το κακό που συνέβη! Από θύματα γίναμε θύτες. Λίγο έλειψε όλοι να βρεθούμε στο εδώλιο του κατηγορουμένου.
Ορισμένοι από αυτούς τελικά δικάστηκαν. Παρά τις αντιρρήσεις του κόσμου,η εξωφρενική πρωτόδικη απόφαση δεν έγινε αποδεκτή από τη δημόσια συνείδηση και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις,οδηγώντας στην παρέμβαση του Αρείου Πάγου καθώς και του Εισαγγελέα Εφετών ο οποίος ζήτησε επανεξέταση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό.
Η εκδίκαση της νέας δίκης προσδιορίστηκε γρήγορα λόγω των κινδύνων παραγραφής πιθανών ποινικών ευθυνών μέχρι τον Ιούλιο του 2026.
Η Δίκη στον Δεύτερο Βαθμό
Στις 8 Ιουλίου 2024 ξεκίνησε η δίκη λίγο πριν από την έκτη μαύρη επέτειο της τραγωδίας και ολοκληρώνεται σύντομα υπό συνθήκες «Fast Track». Στο εδώλιο κάθισαν ξανά όλοι οι κατηγορούμενοι για τους οποίους ζητήθηκε επανακριτική διαδικασία με τις ίδιες πλημμεληματικές κατηγορίες: 102 ανθρωποκτονίες από αμέλεια καθώς επίσης 32 σωματικές βλάβες από αμέλεια.
Από τις αρχικές 115 κατηγορίες που είχαν απαγγελθεί στους κατηγορούμενους,μόνο 49 παραμένουν στη νέα δίκη παρά τις προσδοκίες όλων για μια πλήρη αναψηλάφηση της υπόθεσης.
Συνθήκες Φωτιάς κατά τη Διάρκεια της Τραγωδίας
Η κυρία Μαίρη Αβραμίδου αναφέρθηκε στις συνθήκες εκείνης της ημέρας όταν γράφτηκε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία της Ελλάδας εν μέσω ειρήνης. Όλοι σχεδόν οι κατηγορούμενοι υποστήριξαν ότι: «Θα ήταν επικίνδυνο να ειδοποιήσουμε τον κόσμο». Ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν διαφορετικά πράγματα.
“Η φωτιά ξεκίνησε γύρω στις 16:20”, είπε η κ. Αβραμίδου “και έκαψε περίπου 14.000 στρέμματα μέχρι να σβήσει μόνη της όταν έφτασε στη θάλασσα”.Περισσότεροι από 3000 άνθρωποι κατάφεραν να διασωθούν μόνοι τους μέσα στον πανικό αυτής της καταστροφής.
Sυνθήκες Δίκης
Όπως ανέφερε η κ. Αβραμίδου σχετικά με τη διαδικασία στο δικαστήριο,η πρωτόδικη δίκη βασίστηκε σε ένα τεράστιο όγκο στοιχείων άνω των 300000 σελίδων αλλά υπήρχαν ελλείψεις εγγράφων ή ακόμα κι εξαφανισμένα στοιχεία κατά τη διάρκεια των ακροάσεων.
Δικαστική Διαδικασία και Απουσία Κρίσιμων Μαρτύρων
Στη διάρκεια της δίκης, αναδείχθηκε η απουσία σημαντικών φορέων όπως η Αστυνομία, το Λιμενικό Σώμα, το Δασαρχείο και άλλοι αυτοδιοικητικοί παράγοντες. Αυτοί οι φορείς δεν κλήθηκαν να καταθέσουν, αν και είχαν ουσιαστική εμπλοκή στα γεγονότα ή ήταν απούσες από αυτά. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι περιλαμβάνουν ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες κατά συρροή λόγω “αμέλειας”, με αριθμό αντίστοιχο των θυμάτων.
Η διαδικασία σε πρώτο βαθμό παρουσίασε σοβαρές αδυναμίες. Η πρόεδρος του δικαστηρίου, κυρία Γκιαούρη, είχε δηλώσει ότι επιθυμούσε μια «δίκη σαν προσευχή», όπου η ανομία φαινόταν να κυριαρχεί. Υπήρξε αποδυνάμωση των κατηγοριών από την Έδρα αλλά και από τους δικηγόρους των αντιδίκων μέσω της απόρριψης εκπροσώπων και μαρτύρων μας.
Σημαντικό είναι ότι συγγενείς θυμάτων δεν μπόρεσαν να εκπροσωπηθούν στη δίκη λόγω του ισχυρισμού ότι δεν είχαν άμεσο «στενό» βαθμό συγγένειας. Αυτό οδήγησε στην απαράδεκτη κατάσταση όπου ενήλικα παιδιά που έχασαν τους γονείς τους έμειναν χωρίς εκπροσώπηση.
Επιπλέον, σύμφωνα με την κυρία Αβραμίδου, είχε απορριφθεί το αίτημα υποστήριξης κατηγορίας από εγκαυματία θύμα επειδή υπήρξε παρανόηση σχετικά με τον ισχυρισμό της. Στην επόμενη δίκη σε δεύτερο βαθμό δεν επιτράπηκε η εκπροσώπηση θανούσης από τον μνηστήρα της επειδή «δεν ήταν παντρεμένοι», παρόλο που ήταν μαζί μέχρι τη στιγμή του τραγικού συμβάντος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι μόνο 32 από τους 57 εγκαυματίες αναφέρονται στο βούλευμα και ελάχιστοι κλήθηκαν να καταθέσουν. Παρά τις προσπάθειές μας για συμπερίληψη όλων των θυμάτων στο δικαστήριο, το αίτημά μας απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι οι καταθέσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διαδικασία εναντίον των κατηγορουμένων.
Αντίθετα όμως, κλήθηκαν άλλοι μάρτυρες που δεν είχαν καν παρευρεθεί στο συμβάν ή παρέθεσαν ανακριβείς πληροφορίες. Επίσης απουσίαζαν σημαντικοί μάρτυρες όπως αξιωματικοί φορέων που γνώριζαν τα γεγονότα εκείνης της ημέρας.
Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε επίσης από πιέσεις για “οικονομία δίκης”, καθώς ζητήθηκε να περιοριστεί ο χρόνος κατάθεσης όσων βιώνουν τις φ horrific εμπειρίες τους ενώ στους μάρτυρες υπεράσπισης επιτρεπόταν περισσότερος χρόνος για τις καταθέσεις τους.
Η υπόθεση έχει διαχωριστεί σε διάφορα κομμάτια με παράλληλες δίκες ώστε να μην αναδειχθεί πλήρως η σοβαρότητα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν ούτε ο πιθανός δόλος πίσω απ’ αυτά τα γεγονότα. Παράλληλα διεξάγονται τουλάχιστον τέσσερεις άλλες δίκες σχετικές με κάποιους εκ των ίδιων υπόδικων όπου ήδη έχουν υπάρξει πρωτόδικες αποφάσεις ενοχής για δύο κατηγορούμενους.
