Η Αμερική και οι Δασμοί του Τραμπ

«Η Αμερική χάθηκε», είχε δηλώσει κάποτε ο Βασιλιάς Γεώργιος Γ’ αναφερόμενος στην Αμερικανική Επανάσταση, αναλογιζόμενος τις συνέπειές της. «Θα έρθει η μέρα που ο σημερινός ‘μονάρχης’ των ΗΠΑ θα μετανιώσει για την απώλεια αυτή;», διερωτάται το Politico, προσθέτοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι άτομο που παραδέχεται τα λάθη του – ούτε δείχνει να εκφράζει μεταμέλεια. Αντίθετα, καθώς οι αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές κατέρρεαν μετά την ανακοίνωση αυστηρών δασμών σε 180 χώρες, ο Τραμπ διαβεβαίωνε ότι η αγορά θα ανακάμψει σύντομα.

Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τους επικριτές των δασμών που εστιάζουν μόνο στο βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα: «Θα έχουμε μια ακμάζουσα χρηματιστηριακή αγορά για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω της επένδυσης στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε.Ωστόσο, η πολιτική δασμών που επέβαλε ο Τραμπ -βασισμένη σε λανθασμένους υπολογισμούς και οικονομικές θεωρίες- είναι εξίσου «παράλογη» με τις περιοριστικές εμπορικές πρακτικές του βασιλιά Γεωργίου προς τις αμερικανικές αποικίες – και τουλάχιστον εκείνος είχε την ελαφρυντική δικαιολογία της ψυχικής ασθένειας, όπως σχολιάζει καυστικά το Politico.

Οι επιπτώσεις των δασμών στην αμερικανική οικονομία

Ο προστατευτισμός που υιοθετείται από τον 19ο αιώνα ισοδυναμεί με κλείσιμο της πόρτας στον υπόλοιπο κόσμο – πιθανώς οδηγώντας τον υπόλοιπο πλανήτη να δημιουργήσει μια νέα παγκόσμια εμπορική τάξη ως αντίκτυπο στην εγκατάλειψη της υπάρχουσας από την Αμερική.

Αυτή η κατάσταση θα έχει επίσης γεωπολιτικές συνέπειες καθώς πολλές χώρες εξετάζουν νέες διμερείς εμπορικές συμφωνίες ή σκέφτονται πώς να ενισχύσουν περιφερειακά εμπορικά μπλοκ. Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα επιδιώκουν να ενδυναμώσουν τους εμπορικούς δεσμούς τους με την Κίνα και συζητούν τη δυνατότητα ταχύτερης ολοκλήρωσης μιας τριμερούς συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου. Παράλληλα, μέλη οργανισμών όπως η Ένωση Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας προγραμματίζουν γρηγορότερη συνεργασία.

Για πολλούς πολίτες στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και παγκοσμίως, αυτή η αυτοανακηρυγμένη «Ημέρα Ελευθερίας» από τον Τραμπ μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οικονομική κρίση – πιθανόν ακόμη και παγκόσμια ύφεση.

Προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία

Η διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι δασμοί αποτελούν «σημαντικό κίνδυνο» για τη διεθνή οικονομία. Οι αναλυτές της JPMorgan έχουν αυξήσει τις προβλέψεις κινδύνου για ύφεση στο 60%, σημειώνοντας ότι οι συνέπειες μπορεί να επιδεινωθούν από αντίποινα ή διαταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Διαπραγματεύσεις ή στρατηγικός σχεδιασμός;

Pολύ θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιδράσουν άλλες χώρες στους δασμούς αυτούς.Αν υπάρξουν αντίποινα, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αντεγκλήσεων που θα πλήξει περαιτέρω τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές. Ωστόσο, αυτές οι αντιδράσεις συνδέονται επίσης με το τι πραγματικά επιδιώκει ο Τραμπ – κάτι που παραμένει θολό.

Eίναι οι δασμοί ένα εργαλείο διαπραγματεύσεων ώστε να αποκτήσει ευνοϊκές συμφωνίες; Ο Έρικ Τρανmp δήλωσε: «Δεν θέλω να είμαι τελευταία χώρα στη σειρά διαπροσωπείας με τον μπαμπά μου». Ο ίδιος ο πρόεδρος φάνηκε ανοικτός σε συνομιλίες σχετικά με τους δασμούς αν υπάρξουν εκπληκτικές προσφορές από άλλες χώρες.

Aποτελεσματικότητα των ΔΑΣΜΩΝ

Tοιχογραφώντας μια εικόνα διαφορετική απ’ όσα λένε οι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου σχετικά με τη μη διαπρακτική φύση των δρακόντειων μέτρων κατά των εισαγωγών – σύμφωνα με τον κορυφαίο σύμβουλο Πίτερ Ναβάρο – φαίνεται πως υπάρχει ασυνέχεια στη στρατηγική πίσω από αυτούς τους φόρους.

Tα δεδομένα στα οποία βασίζονται αυτοί οι υπολογισμοί είναι προβληματικά κι έχουν δημιουργηθεί μέσω μιας περίεργης εξίσωσης: λαμβάνοντας το εμπόριο αγαθών ανά χώρα κι εφαρμόζοντας συγκεκριμένες μαθηματικές διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό νόημα.
Eίναι λοιπόν σαφές πως δεν μπορούν όλοι αυτοί οι φόροι ν’ αλλάξουν τα δεδομένα γύρω απ’ τα ελλείμματα; Υπό αυτές τις συνθήκες τίθενται πολλά ερωτήματα σχετικά μ’ αυτό αν τελικά λειτουργούν ως φορολογικό εργαλείο ή όχι.

Aνάγκη επαναφοράς παραγωγής;

Mήπως τελικά στόχος είναι ν’ αποκατασταθεί η παραγωγή στη χώρα μας; Όμως ακόμα κι αυτό δεν φαίνεται τόσο εύκολο όσο πιστεύεται λόγω προηγούμενων αλλαγών στην τεχνολογία.
Tελικός σκοπός όλων αυτών παραμένει θολός ενώ φίλοι κι αντίπαλοι καλούνται ν’ αποφάσιζουν ποια στάση πρέπει ν’ κρατήσουν απέναντι σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα.