Γιατί ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός στην Ελλάδα;

Δύο ερωτήματα που απασχολούν τα ελληνικά νοικοκυριά είναι γιατί ο πληθωρισμός συνεχίζει να επιμένει στη χώρα μας, ενώ σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης παρατηρείται επιβράδυνση, καθώς και γιατί οι υπηρεσίες κοστίζουν τόσο ακριβά. Κάθε μήνα, οι πολίτες βλέπουν τους μισθούς τους να εξαντλούνται νωρίς μέσα στον μήνα.

Κατηγορίες υπηρεσιών όπως η εστίαση, η διαμονή σε καταλύματα, τα ενοίκια και οι αεροπορικές μεταφορές σχετίζονται άμεσα με τον τουρισμό της Ελλάδας και αποτελούν βασικούς παράγοντες που κρατούν ψηλά τον πληθωρισμό. Αυτό αποδεικνύεται από τα μηνιαία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καθώς και από την πρόσφατη έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννη Στουρνάρα.

Επιπλέον, το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις αυξήσεις τιμών στον τομέα των υπηρεσιών αλλά επηρεάζει συνολικά την οικονομία αυξάνοντας τα επίπεδα του πληθωρισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν και σε όλη την Ευρωζώνη οι υπηρεσίες συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση του πληθωρισμού, η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη επίδραση αυτού του τομέα.

Στην Ευρωζώνη, οι χώρες με τη μεγαλύτερη βαρύτητα στις υπηρεσίες είναι η Αυστρία, η Γαλλία και η Ισπανία. Η Ελλάδα έρχεται τέταρτη στη σειρά ενώ τις χαμηλότερες θέσεις κατέχουν χώρες όπως η Σλοβακία, η Λετονία και η Κροατία.

Aιτίες για την ακρίβεια των υπηρεσιών στην Ελλάδα

Στην έκθεση του κ. Στουρνάρα αναφέρεται ότι ο ενεργειακός πληθωρισμός κορυφώθηκε τον Μάιο του 2022 μαζί με τις μεγάλες αυξήσεις στα τρόφιμα και τις δυσκολίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες κατά τη διάρκεια της πανδημίας.Αυτά τα στοιχεία ενσωματώθηκαν καθυστερημένα στον πληθωρισμό των υπηρεσιών συνδυασμένα με διάφορους εγχώριους παράγοντες.

Από όλες τις κατηγορίες υπηρεσιών ξεχωρίζουν αυτές που σχετίζονται κυρίως με τον τουρισμό: παροχή καταλυμάτων και εστιατόρια καθώς επίσης αεροπορικά εισιτήρια κι ενοίκια κατοικιών. Η συνολική συμβολή αυτών των κατηγοριών στο ποσοστό αύξησης του πληθωρισμού για το 2023 φτάνει το 81%, ενώ για το 2024 εκτιμάται στο 72%.

Aυξητικές τάσεις στις συγκεκριμένες υπηρεσίες

Οι λόγοι πίσω από την αύξηση τιμών στις συγκεκριμένες κατηγορίες περιλαμβάνουν:

• Mισθολογικές αυξήσεις: Ένα μεγάλο ποσοστό εργαζομένων στους κλάδους αυτούς λαμβάνει τον κατώτατο μισθό που έχει πρόσφατα ανέβει στα 880 ευρώ από την 1η Απριλίου.
• Kόστη τροφίμων & ενέργειας: Οι δραματικές ανατιμήσεις στα τρόφιμα αλλά κι οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος έχουν επηρεάσει σημαντικά αυτές τις αγορές.
• Tουριστική ζήτηση: Η υψηλή ζήτηση στον τομέα αυτό λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι» για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Aναφορικά με τα αεροπορικά εισιτήρια που παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις τιμών:

• Eνεργειακό κόστος: Οι τιμές τους επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές στο κόστος καυσίμων για πτήσεις.
• Tουριστική ζήτηση: Αντικατοπτρίζουν επίσης τη μεγάλη ζήτηση ταξιδιών προς τη χώρα μας.

Tέλος σχετικά με τα ενοίκια κατοικιών σύμφωνα με πληροφορίες από την ΤτΕ: Η ακρίβεια εδώ προέρχεται κυρίως από εγχώρια ζητήματα αν κι υπάρχει κάποιος συσχετισμός με τη διαθεσιμότητα κατοικιών μακροχρόνιας μίσθωσης έναντι βραχυχρόνιων λόγω υψηλής ζήτησης στον τουριστικό τομέα.
Η πρόγνωση της ΤτΕ για το έτος 2025 δείχνει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα εξαιτίας των μισθολογικών αυξήσεων καθώς επίσης λόγω φορολογικών αλλαγών που θα ισχύσουν σύντομα.
Οι μισθολογικές εξελίξεις αναμένονται θετικές φέτος ενώ προβλέπονται φορολογικές επιβαρύνσεις σχετικές προς κλιματική κρίση.
Το ίδιο έτος αναμένονται επίσης μεγάλα επίπεδα επισκεψιμότητας λόγω Τουρισμού γεγονός που θα κρατήσει ψηλές τις τιμές.
Η εκτίμηση είναι πως ο γενικός δείκτης πληθωτισμού θα υποχωρήσει λίγο στο 2.9% μέχρι τότε ωστόσο ο δομικός (που αφορά κυρίως τις παρεχόμενες υπηρεσίες) πιθανόν να παραμείνει σταθερός.