Διπλωματικές Σχέσεις και Ηπια Ισχύς: Μια Νέα Προσέγγιση
Είναι γνωστό ότι οι θέσεις πρεσβευτών δεν δίνονται αποκλειστικά σε επαγγελματίες διπλωμάτες του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιλογή του Τζο Μπάιντεν το 2021, ο οποίος επέλεξε τον ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Τζορτζ Τζέιμς Τσούνη για τη θέση αυτή. Από τις πρώτες πληροφορίες που ήρθαν στο φως ήταν η μακροχρόνια σχέση του με τον πρώην πρόεδρο, καθώς είχε διατελέσει πρόεδρος της οργάνωσης «Ελληνοαμερικανοί για τους Ομπάμα-Μπάιντεν» κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2012. Επιπλέον, είχε στενές σχέσεις με τον υπουργό Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν.
Αυτή η τάση συνεχίζεται και το 2025 υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.Η υποψηφιότητα της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ για την Πρεσβεία στην Αθήνα δεν προέρχεται από το Υπουργείο Εξωτερικών αλλά από τον κύκλο των συνεργατών του πρώην προεδρικού γραφείου. Είναι γνωστό ότι η Γκίλφοϊλ υπηρέτησε ως βασικό στέλεχος στην προεκλογική καμπάνια των Ρεπουμπλικανών και θεωρείται άτομο εμπιστοσύνης του Τραμπ.
Στις 12 Απριλίου,η Γκίλφοϊλ χαιρέτισε τις δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου σχετικά με τον Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική ιστοσελίδα Breitbart,αναφερόμενη στις σχετικές αναρτήσεις που έκανε ο δημοσιογράφος Μάθιου Μπόιλ μετά τη συνέντευξη που πήρε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη σχετικά με μια «win-win» λύση στα εμπορικά ζητήματα μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε: “Ανυπομονούμε για την άφιξή της και θα την ενημερώσω για πολλά βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν προς τη σωστή κατεύθυνση, αργά αλλά σταθερά… Οι Έλληνες είναι άνθρωποι φιλότιμοι, έντιμοι και εργατικοί… Χάρηκα πολύ όταν έμαθα για το διορισμό της.” Ανάρτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊл στο Facebook επιβεβαίωνε αυτή τη θετική προσδοκία.
Όπως σημείωσε πρόσφατα ο Αντώνης Πανούτσος στο Protagon, “η εποχή των σκληρών διπλωμάτων όπως ο Τζέφρι Πάιατ έχει παρέρθει”. Οι επιλογές τόσο του Τζορτζ Τσούνη όσο και της Κίμπερλι Γκίλοφιλ αποδεικνύουν αυτή τη νέα πραγματικότητα ενώ ταυτόχρονα ανοίγουν μια άλλη διάσταση: εκείνη της «ήπιας ισχύος».Αυτή η έννοια υποδηλώνει ότι οι διεθνείς σχέσεις μπορούν να επηρεαστούν όχι μόνο μέσω στρατηγικής ή οικονομικής δύναμης αλλά επίσης μέσω πολιτιστικών αξιών.
Η ιδέα αυτή απαιτεί περαιτέρω ανάλυση ώστε να γίνει κατανοητή πλήρως. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Χάρβαρντ Τζόζεφ Νάι στο βιβλίο του «Soft Power: The Means to Success in World Politics», “Η ήπια ισχύς αφορά την ικανότητα να ελκύεις και να πείθεις”, σε αντίθεση με τη σκληρή ισχύ που σχετίζεται με στρατιωτική ή οικονομική πίεση.
Η Ελλάδα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτή την ήπια ισχύ στον σύγχρονο κόσμο. Για πολλούς αναλυτές αποτελεί εργαλείο επίτευξης στόχων ασφάλειας χωρίς ενεργοποίηση στρατηγικών πιέσεων.Τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν πολιτιστικά στοιχεία όπως θρησκεία και δημοκρατικές αξίες.
Pρέσβεις εκτός διπλωματικής καριέρας προσφέρουν κάτι μοναδικό στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις μέσω πολιτιστικής διπλωματίας που μπορεί να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο από τους αυξανόμενους αριθμούς Αμερικανών επισκεπτώ ν (και διασήμων) στην Ελλάδα.
Mία ακόμη σημαντική διάσταση ασφαλείας συνδέεται με το θρησκευτικό στοιχείο στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις—ιδιαίτερα τώρα που Αθήνα κι Άγκυρα ίσως χρειαστεί να ανταγωνιστούν για την προσοχή ενός νέου διοικητικού κύκλου υπό τον Trump.
Η Κίμπερλι Γκίλοφιλ ήδη χρησιμοποιεί τα social media ώστε να αναδείξει αυτές τις πτυχές.
Οι επαφές μεταξύ Ελλάδας κι ΗΠΑ γίνουν κυρίως σε επίπεδο κυβερνήσεων όμως κάθε κίνηση προς ανάδειξη συγκριτικών πλεονεκτημάτων είναι ευεργετική—ίσως πιο χρήσιμη απ’ όσα πιστεύουμε!
