Διαφορές στις προτάσεις ΗΠΑ και ΕΕ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία
Σημαντικές διαφωνίες αναδύονται ανάμεσα στα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την επίλυση του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς αξιωματούχοι από την Ουκρανία και την Ευρώπη εκφράζουν αντιρρήσεις σε κρίσιμα σημεία των αμερικανικών προτάσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες από το Reuters, οι αξιωματούχοι αυτοί αντέτειναν τις αμερικανικές προτάσεις αυτή την εβδομάδα, υποβάλλοντας εναλλακτικές λύσεις που καλύπτουν θέματα όπως η εδαφική ακεραιότητα και οι κυρώσεις.
Οι συζητήσεις που διεξήχθησαν μεταξύ Αμερικανών, Ευρωπαίων και Ουκρανών αξιωματούχων στο Παρίσι στις 17 Απριλίου καθώς και στο Λονδίνο στις 23 Απριλίου αποκάλυψαν τις εσωτερικές διαδικασίες της διπλωματίας που εξελίσσεται εν μέσω προσπαθειών του Αμερικανού προεδρεύοντος Ντόναλντ Τραμπ να επιτύχει μια γρήγορη λύση στον πόλεμο. Οι κύριες διαφορές επικεντρώνονται στη σειρά επίλυσης των ζητημάτων σχετικά με τα εδάφη, τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας καθώς και το μέγεθος του στρατού της Ουκρανίας.
Το πρώτο κείμενο περιλαμβάνει τις προτάσεις που παρουσίασε ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ στους Ευρωπαίους αξιωματούχους στο Παρίσι. Αυτές οι προτάσεις στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στους εκπροσώπους της Ουκρανίας σύμφωνα με πηγές κοντινές στις συνομιλίες.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε αυτές τις προτάσεις ως ένα «ευρύ πλαίσιο» για τον εντοπισμό διαφορών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Το δεύτερο έγγραφο δημιουργήθηκε μία εβδομάδα μετά από συνομιλίες μεταξύ ουκρανών και ευρωπαίων αξιωματούχων στο Λονδίνο κι έχει παραδοθεί στην αμερικανική πλευρά σύμφωνα με πληροφορίες. Την Πέμπτη ο πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε ότι πιστεύει πως ένα έγγραφο που συνδέεται με αυτές τις συνομιλίες βρίσκεται πλέον στα χέρια του Τραμπ.
Η διπλωματική αυτή προσπάθεια είναι η πιο οργανωμένη μέχρι σήμερα για να σταματήσουν οι συγκρούσεις από τους πρώτους μήνες της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.Οι δυνάμεις της Μόσχας κατέχουν σχεδόν το 20% της ουκρανικής επικράτειας αυτή τη στιγμή.
Αναφορικά με τα εδάφη, οι προτάσεις Γουίτκοφ ζητούν τη de jure (νομική) αναγνώριση από τις ΗΠΑ ότι η Ρωσία ασκεί έλεγχο στην Κριμαία –την περιοχή που κατέλαβε το 2014– καθώς επίσης τη de facto (καθ’ ύλη) αναγνώριση περιοχών νότιας και ανατολικής Ουκρανίας υπό τον έλεγχο των ρωσικών δυνάμεων.Αντίθετα, το ευρωπαϊκό-ουκρανό κείμενο καθορίζει ότι θα πρέπει να αποφεύγεται οποιαδήποτε λεπτομέρεια σχετικά με τα εδάφη μέχρι να ολοκληρωθεί μια συμφωνία κατάπαυση πυρός χωρίς να γίνεται λόγος για αναγνωρίσει οποιοδήποτε ουσιαστικό έλεγχο από τη Ρωσία σε ουκρανό έδαφος.
Όσο αφορά την μακροπρόθεσμη ασφάλεια της χώρας αυτής, το κείμενο Γουίτκοφ δηλώνει ότι η Ουкранία θα έχει «ισχυρές εγγύησης ασφαλείας» μέσω συνεργασιών με ευρωπαϊκά κράτη αλλά δεν παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες ούτε επιβεβαιώνει κάποια πρόθεση ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Aπό την άλλη πλευρά, το αντίστοιχο κείμενο είναι πιο συγκεκριμένο όσον αφορά τους περιορισμούς στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή λέγοντας πως δεν θα υπάρχουν περιορισμοί ούτε στους συμμάχους που στέλνονται στρατεύματα εκεί – κάτι πιθανώς ανησυχούντες για τη Μόσχα. Προτείνει ισχυρές εγγύησης ασφαλείας προς το Κίεβο συμπεριλαμβανομένων δεσμεύσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες βάσει μιας «σύμβασης τύπου άρθρου 5», παραπέμποντας στη διάταξη συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Aναφορικά με οικονομικά μέτρα , οι αρχικές προτάσεις Γουίτκοφ προβλέπουν ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας λόγω προσάρτησης Κριμαίας θα αρθούν ως μέρος μιας συμφωνίας υπό συζήτηση ενώ αντίθετα οι αντιπροτάξεις υποδεικνύουν μια «σταδιακή χαλάρωση» αυτών μόνο μετά την επίτευξη βιώσιμης ειρηνευστικής συμφωνίας όπου μπορεί επίσης να επανέλθουν αν υπάρξει παραβίαση εκ μέρους της Ρωσίας.
Το ευρωπαϊκό-ουρανικό σχέδιο περιλαμβάνει επίσης αποζημίωση προς την Ουкраλία για ζημιές λόγω πολέμου μέσω παγωμένων περιουσιακών στοιχείων στη ξένες χώρες ενώ ο Γουίτκοφ απλά σημειώνει πως η χώρα θα αποζημιωθεί χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις σχετικά πηγής χρηματοδότησης.
