Η απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε οκτώ συμμάχους που αντιτίθενται στο σχέδιό του για την προσάρτιση της Γροιλανδίας ς προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από Ευρωπαίους ηγέτες. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σύμφωνα με το BBC ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι η κίνηση είναι «εντελώς λανθασμένη», ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τη χαρακτήρισε «απαράδεκτη». Τα σχόλια έγιναν αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι δασμός 10% σε προϊόντα από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου, με πιθανή αύξηση στο 25% αργότερα — και θα παραμείνει έως ότου επιτευχθεί συμφωνία. Ο Τραμπ επιμένει ότι το αυτόνομο έδαφος της Δανίας είναι κρίσιμο για την ασφάλεια των ΗΠΑ και δεν έχει αποκλείσει ακόμη και τη χρήση βίας για την απόκτησή του. Έκτακτη σύνοδος της ΕΕ και διαδηλώσεις σε Γροιλανδία και Δανία Μετά τις απειλές του Τραμπ, η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση στις 17:00 (τοπική ώρα) στις Βρυξέλλες την Κυριακή. Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν οι πρέσβεις και των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Την ίδια ώρα, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους της Γροιλανδίας και της Δανίας το Σάββατο για να διαμαρτυρηθούν κατά της προτεινόμενης αμερικανικής εξαγοράς. Η Γροιλανδία είναι αραιοκατοικημένη αλλά πλούσια σε φυσικούς πόρους, ενώ η γεωγραφική της θέση μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Αρκτικής την καθιστά ιδανική για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σε περίπτωση πυραυλικών επιθέσεων και για την παρακολούθηση ναυτικών κινήσεων στην περιοχή. Ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει το έδαφος «με τον εύκολο τρόπο» ή «με τον δύσκολο τρόπο». Οι ευρωπαϊκές χώρες συσπειρώθηκαν γύρω από τη Δανία, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της Αρκτικής πρέπει να αποτελεί κοινή ευθύνη του ΝΑΤΟ. Η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έστειλαν μικρό αριθμό στρατευμάτων στη Γροιλανδία στο πλαίσιο μιας λεγόμενης αποστολής αναγνώρισης. Πολιτικές αντιδράσεις και κλιμάκωση των δασμών Ανακοινώνοντας τους νέους δασμούς με ανάρτησή του στο Truth Social το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι χώρες αυτές παίζουν «ένα πολύ επικίνδυνο παιχνίδι». Όπως είπε, διακυβεύεται η «ασφάλεια, η προστασία και η επιβίωση του πλανήτη μας». Ανέφερε ότι ο προτεινόμενος δασμός 10% στα προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ θα αυξηθεί στο 25% τον Ιούνιο και θα παραμείνει «πληρωτέος έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας». Ο Στάρμερ απάντησε: «Η επιβολή δασμών σε συμμάχους επειδή επιδιώκουν τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ είναι εντελώς λανθασμένη. Θα το θέσουμε απευθείας στην αμερικανική κυβέρνηση». Η αντιπολίτευση στο Ηνωμένο Βασίλειο άσκησε επίσης κριτική. Η επικεφαλής των Συντηρητικών Κέμι Μπάντενοχ χαρακτήρισε τους δασμούς «τρομερή ιδέα», ενώ ο ηγέτης του Reform UK και σύμμαχος του Τραμπ, Νάιτζελ Φάρατζ, δήλωσε ότι «θα μας βλάψουν». Ο αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Εντ Ντέιβι χαρακτήρισε τη συμπεριφορά του Τραμπ «εκτός ελέγχου», αλλά τόνισε ότι έχει μεγάλη σημασία ο τρόπος αντίδρασης του Ηνωμένου Βασιλείου. Η βουλευτής των Πρασίνων Έλι Τσάουνς δήλωσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «αντιμετωπίζει τη διεθνή σκηνή σαν παιδική χαρά, προσπαθώντας να εκφοβίσει άλλες χώρες για να συμμορφωθούν με την ιμπεριαλιστική του ατζέντα». Ο Μακρόν είπε: «Οι απειλές για δασμούς είναι απαράδεκτες σε αυτό το πλαίσιο… Δεν θα υποκύψουμε σε καμία μορφή εκφοβισμού». Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε: «Δεν θα επιτρέψουμε να μας εκβιάσουν», προσθέτοντας ότι η Σουηδία βρίσκεται σε εντατικές διαβουλεύσεις με άλλες χώρες της ΕΕ, τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο για κοινή απάντηση. Διεθνείς επιπτώσεις, εμπορικές συμφωνίες και αντιδράσεις από ΗΠΑ Σε ανάρτησή της στο X, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία είναι θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου». Πρόσθεσε ότι «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα εγκυμονούσαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης». Ο Τραμπ θα συναντηθεί με τη φον ντερ Λάιεν και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, όπως τον Μακρόν, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα. Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας δήλωσε ότι «η Κίνα και η Ρωσία θα τρίβουν τα χέρια τους» μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, σημειώνοντας ότι «αυτοί είναι που επωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ συμμάχων». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα απόλυτα σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου». Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι η απειλή «ήρθε ως έκπληξη». Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μάνφρεντ Βέμπερ ανέφερε ότι η κίνηση Τραμπ θέτει ερωτήματα για τη μη ακόμη επικυρωμένη εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτή, είχε συμφωνηθεί δασμός 15% των ΗΠΑ σε όλα τα προϊόντα της ΕΕ και μηδενικοί δασμοί για ορισμένα αμερικανικά προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτζ δήλωσε ότι η Δανία «δεν διαθέτει τους πόρους ή την ικανότητα να κάνει όσα χρειάζονται στον βόρειο τομέα», προσθέτοντας ότι η ζωή των Γροιλανδών θα ήταν «ασφαλέστερη, ισχυρότερη και πιο ευημερούσα υπό την ομπρέλα των Ηνωμένων Πολιτειών». Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 85% των κατοίκων της Γροιλανδίας αντιτίθενται στην ένταξη στις ΗΠΑ. Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε πόλεις της Δανίας και στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, με πλακάτ όπως «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία» και «Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς». Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν συμμετείχε στις διαδηλώσεις, καθώς οι συγκεντρώσεις συνέπεσαν με επίσκεψη αντιπροσωπείας του αμερικανικού Κογκρέσου στην Κοπεγχάγη. Ο επικεφαλής της, γερουσιαστής Κρις Κουνς, χαρακτήρισε τη ρητορική του Τραμπ «μη εποικοδομητική».
