Σημαντικές Αποφάσεις της ΕΚΤ και οι Επιπτώσεις στην Ελλάδα
Στις 17 Απριλίου 2025, Μεγάλη Πέμπτη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα κληθεί να λάβει κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με τα επιτόκια δανεισμού. Αυτή τη φορά, οι αποφάσεις αυτές έρχονται υπό το βάρος των εξελίξεων που σχετίζονται με τον εμπορικό πόλεμο και τους δασμούς.
Οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ πιθανότατα θα προχωρήσει σε μια νέα μείωση των επιτοκίων κατά 0,25%,ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει και άλλη μία εντός του τρέχοντος έτους. Οι συνέπειες από τους δασμούς στην ευρωπαϊκή ανάπτυξη και τον πληθωρισμό δεν έχουν ακόμα γίνει πλήρως αισθητές.
Η ανησυχία είναι διάχυτη μεταξύ των κεντρικών τραπεζιτών αλλά και στις κυβερνήσεις της Ευρώπης. Παρά το γεγονός ότι οι αμερικανικοί δασμοί κατά της ΕΕ έχουν «παγώσει» για τρεις μήνες, η πραγματικότητα παραμένει δύσκολη: ο φόρος 10% συνεχίζει να ισχύει για τα ευρωπαϊκά προϊόντα, ενώ οι εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου επιβαρύνονται κατά 25%. Στη Φρανκφούρτη γίνεται έντονη συζήτηση σχετικά με τις συνέπειες αυτών των μέτρων στις επόμενες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στην ανάπτυξη καθώς αναμένονται περαιτέρω σημάδια επιβράδυνσης σε μια περίοδο όπου η ευρωπαϊκή οικονομία ήδη παρουσίαζε χαμηλούς αναπτυξιακούς δείκτες.Οι προβλέψεις για φέτος υποδεικνύουν ανάπτυξη μόλις στο 0,9% στην ευρωζώνη χωρίς να ληφθούν υπόψη πιθανές αρνητικές συνέπειες από μια νέα κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου μετά το τρίμηνο.
Όσον αφορά τον πληθωρισμό, οι προσδοκίες είναι λιγότερο σαφείς. Αν κι αναμένεται ότι οι δασμοί θα ασκήσουν ανοδική πίεση στον πληθωρισμό, μέχρι στιγμής η πορεία φαίνεται αρκετά θετική με στόχο το 2% για την ευρωζώνη έως το 2025—εκτός εάν υπάρξουν απρόβλεπτες εξελίξεις που μπορεί να προκαλέσουν νέο πληθωριστικό σοκ.
Με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν μέχρι τώρα καθώς και τις δηλώσεις των κεντρικών τραπεζιτών, είναι πιθανό η ΕΚΤ να αντιδράσει μπροστά στον κίνδυνο ύφεσης εντείνοντας τη διαδικασία μειώσεων στα επιτόκια ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη—πιθανώς ακόμη πιο κάτω από το «ουδέτερο» επίπεδο.
Aυτό όμως εγκυμονεί κινδύνους: συνδυαζόμενο με τις πιέσεις από τους δασμούς στις τιμές μπορεί μια βιαστική μείωση του κόστους χρήματος να οδηγήσει σε ένα νέο κύμα πληθωρισμού που θα διαταράξει κάθε στρατηγικό σχεδιασμό. Οικονομολόγοι από έρευνα του Bloomberg Economics μάλιστα προτείνουν ακόμα και αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ έως τον Φεβρουάριο του 2026.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης στην ελληνική οικονομία είναι άμεσες αλλά κι έμμεσες. Οι άμεσες αφορούν κυρίως τις αρνητικές επιπτώσεις στους ελληνικούς εξαγωγικούς τομείς λόγω του φόρου ύψους 10%, ο οποίος πλήττει ήδη εξαγωγές αξίας περίπου €2,4 δις ευρώ. Μια πιθανή καθυστέρηση στη ζήτηση προϊόντων λόγω μιας γενικής οικονομικής πτώσης στη ζώνη ευρώ θα μπορούσε επίσης να έχει σοβαρές συνέπειες για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Aκόμα μεγαλύτερες δυσκολίες μπορεί ν’ αντιμετωπίσουμε εάν αρχίσουν εφαρμογή νέοι φόροι στα αμερικανικά προϊόντα εισαγόμενα στη χώρα μας—αυτό θα μπορούσε ν’ αυξήσει σημαντικά τις τιμές πολλών αγαθών ενισχύοντας έτσι τον πληθωρισμό.
Aπό την άλλη πλευρά υπάρχουν κι έμμεσοι αντίκτυποι λόγω της πολιτικής Τραμπ που δημιουργεί εμπόδια στη σταθερότητα της νομιματικής πολιτικής στην Ευρώπη—οι αποφάσεις σχετικά με τα επιτόκια επηρεάζουν άμεσα όλες τις χώρες συμπεριλαμβανομένης φυσικά κι Ελλάδας.
Σε κάθε περίπτωση υψηλοί στόχοι ανάπτυξης απαιτούν ένα «χαλαρό» χρηματοοικονομικό περιβάλλον ώστε ν’ αποδώσουν καρπούς.
Η επικείμενη νέα μείωση κατά 0,25% θεωρείται ως μέρος ενός στρατηγικού πλάνου προς αυτήν την κατεύθυνση.
Ωστόσο αν υπάρξει πιο γρήγορη πορεία μειώσεων πέρα απ’ όσα έχουν προβλεφθεί αυτό σίγουρα θ’ έχει επίδραση στον ήδη υψηλό πληθωρισμό μας ο οποίος παραμένει πιο επίμονος συγκριτικά μ’ άλλες χώρες της ζώνης ευρώ κυρίως λόγω υπηρεσιών.
Αντίθετα αν καθυστερήσουν περαιτέρω μειώσεις τότε αυτό θ’ έχει αρνητική επίδραση στις επενδύσεις καθώς επίσης στο κόστος χρήματος κάτι που θ’ περιορίσει δημοσιονομικά περιθώρια αφήνοντας λιγότερους πόρους διαθέσιμους για παροχές ή ελαφρύνεις στους πολίτες.
