Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Νέα Στρατηγική για τα Επιτόκια

Οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προετοιμάζονται να προχωρήσουν σε περαιτέρω μείωση των επιτοκίων,καθώς αναμένουν μόνιμες αρνητικές συνέπειες στην οικονομία από τους δασμούς που επιβάλλει η Αμερικανική κυβέρνηση,ακόμα και αν η διοίκηση του Ρεπουμπλικανού Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να χαλαρώσει τη στάση της στο άμεσο μέλλον.

Μετά από έντονες συζητήσεις στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αυτή την εβδομάδα, οι περισσότεροι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αποχώρησαν απογοητευμένοι από την Ουάσιγκτον.Προβλέπουν ότι η απρόβλεπτη συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ θα συνεχίσει να εντείνει την αβεβαιότητα, περιορίζοντας τις επενδύσεις και τις δαπάνες – γεγονός που θα έχει αντίκτυπο στον πληθωρισμό για αρκετό διάστημα ακόμη. Η αύξηση της αξίας του ευρώ, οι αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες λόγω των αυξημένων κρατικών δαπανών και η πτώση των τιμών ενέργειας αναμένεται επίσης να επηρεάσουν αρνητικά τις τιμές, υποστηρίζοντας έτσι την ανάγκη για μια όγδοη μείωση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο.

Η κατεύθυνση που θα πάρει η κατάσταση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενημερωμένες προβλέψεις σχετικά με τον πληθωρισμό το επόμενο έτος και μετά.

Οικονομολόγοι από τράπεζες όπως η Bank of America, Deutsche Bank και Morgan Stanley εκτιμούν ήδη ότι το επιτόκιο καταθέσεων -που σήμερα βρίσκεται στο 2,25%- μπορεί να μειωθεί τουλάχιστον στο 1,5% φέτος ώστε να ενισχυθεί η ζήτηση. Ενώ ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτοί στη δυνατότητα μείωσης των επιτοκίων σε αυτά τα επίπεδα, άλλοι προειδοποιούν για υπερβολικές παρεμβάσεις στην αγορά υποστηρίζοντας ότι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες των πρόσφατων εξελίξεων παραμένουν ασαφείς.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ διατήρησε τη στάση της σύμφωνα με τη γραμμή της τράπεζας. «Όταν το μέγεθος και ο χαρακτήρας των σοκ είναι εξαιρετικά αβέβαιοι, δεν μπορούμε να προσφέρουμε βεβαιότητα δεσμευόμενοι σε μια συγκεκριμένη πορεία επιτοκών», δήλωσε στους υπουργούς Οικονομικών και στους συναδέλφους κεντρικούς τραπεζίτες την Παρασκευή (25.4.2025).

Nωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ανέφερε ότι η ΕΚΤ πρέπει να είναι «ιδιαίτερα ευέλικτη στις αποφάσεις της». Οι περισσότερες πρόσφατες εκθέσεις δείχνουν ασθενέστερη ανάπτυξη στο μέλλον.Μια έρευνα διευθυντών αγορών αποκάλυψε χαμηλή εμπιστοσύνη και περιορισμένη ζήτηση ενώ οι προβλέψεις του ΔΝΤ που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη (22.4.2025) υποβάθμισαν την ανάπτυξη οικονομίας στις 20 χώρες μόλις στο 0,8% φέτος από 1% προηγουμένως.

Η πιο ήπια ανάπτυξη συνοδεύεται συνήθως από χαμηλότερο πληθωρισμό. Το ΔΝΤ προβλέπει όπως κι η ΕΚΤ πως οι πιέσεις στις τιμές θα φτάσουν το 2% κάποια στιγμή κατά το δεύτερο εξάμηνο αυτού του έτους αλλά συγκριτικά με κάποιους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που επισκέφθηκαν πρόσφατα την Ουάσιγκτον απ’την Ευρώπη το μήνυμα τους φαίνεται πιο απαισιόδοξο.

“Η επίτευξη στόχου του 2% μπορεί πιθανώς να γίνει μέσω μιας ακόμη μείωσης κατά 25 μονάδες βάσης”, δήλωσε ο Άλφρεντ Κάμερ διευθυντής ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ στους δημοσιογράφους την Παρασκευή.
“Δεν βλέπουμε λόγο για περαιτέρω πτώση κάτω από το 2%” εφόσον δεν υπάρξουν “σοβαρές διαταραχές”. Αυτό θεωρείται ως ένα σημείο αναφοράς κοντά στον ουδέτερο τόπο όπου δεν υπάρχει ούτε διευκόλυνση ούτε περιορισμός στη ζήτηση.

Aυτό μπορεί ν’ αποτελέσει κρίσιμο σημείο όπου κάποιοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ίσως διστάσουν ν’ αγγίζουν.
“Αν ο πληθωρισμός παραμένει σημαντικά κάτω απ’ τον στόχο για μεγάλο χρονικό διάστημα τότε λογικά θα ήταν σκόπιμο ν’ εξεταστεί μια νέα πτώση στα επίπεδα κινήτρων”, δήλωσε ο Kazaks επικεφαλής κεντρικής τράπεζας Λετονίας σε συνέντευξή του χτες Σάββατο (26.4.2025). “Προς το παρόν αυτό δεν ισχύει”.

Ο Ολλανδός συνάνθρωπος Klaas Knot υποστήριξε σε δημόσια παρέμβασή του αυτήν την εβδομάδα πως γενικά πρέπει ν’ υπάρχει ουδετερότητα.
Αν κι ο πληθωρισμός μπορεί ν’ επιβραδυνθεί γρηγορότερα απ’ όσα είχαν αρχικά εκτιμηθεί ωστόσο ανέφερε πως οι μακροχρόνιες συνέπειες εμπορικών διαταραχών καθώς επίσης υψηλών κρατικών δαπανών στην άμυνα κι υποδομές παραμένουν λιγότερο σαφείς.

Aναφορές δείχνουν πως στην τελευταία συνεδρίασή τους πριν τελειώσει θητεία τους στις 5 Ιουνίου ίσως χρειαστεί ν’ αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις προσδοκίες τους σχετικά μ’ αύξησης τιμών καταναλωτή ερχόμενης χρονιάς απ’ το αρχικό ποσοστό ύψους 1,9%. Ωστόσο εκείνη που αφορά τον χρόνο μέχρι το ’27 θ’ αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία ώστε ν’ αξιολογηθεί αν οι τιμές θ’ παραμείνουν σταθερές μετά απο αυτό.
Παρά όλες αυτές τις αβεβαιότητες κάποιοι συνεργοί σχεδόν δηλώνουν ήδη τη νίκη τους.
O Γάλλος Francois Villeroy de Galhau είπε χαρακτηριστικά πως «παρούσα στιγμή δεν υπάρχει κίνδυνος πληθωρισμού στην Ευρώπη». O Peter Kazimir απο Σλοβακία συμφώνησε λέγοντας πως περιμένει τον πληθυσμό κοντά στον στόχο μέσα στους επόμενους μήνες – αντί γι΄ αυτό όπως είχε ειπωθεί πριν έναν μήνα περί αρχής ’26.