Φωνές και ένταση στη Γενεύη πριν την επίθεση στο Ιράν – Οι διάλογοι που οδήγησαν στη ρήξη

Φωνές και ένταση στη Γενεύη πριν την επίθεση στο Ιράν – Οι διάλογοι που οδήγησαν στη ρήξη

Η ύστατη απόπειρα να αποτραπεί μια γενικευμένη σύρραξη πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη στη Γενεύη . Εκεί, εκπρόσωποι της διοίκησης Τραμπ ξεκαθάρισαν στην ιρανική αντιπροσωπεία ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να προχωρήσει στα βήματα που απαιτούνται για την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η συζήτηση ήταν τεταμένη και υπήρχαν φωνές από την αίθουσα. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η Ουάσινγκτον διαμήνυσε ότι για την επόμενη δεκαετία το Ιράν δεν θα έχει δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, αντέτεινε πως η Ισλαμική Δημοκρατία διαθέτει «αναφαίρετο δικαίωμα» να προχωρήσει στον εμπλουτισμό. Η ένταση στη Γενεύη και η ρήξη Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο NBC υπό καθεστώς ανωνυμίας, ο Στιβ Γουίτκοφ απάντησε ότι και οι ΗΠΑ έχουν «αναφαίρετο δικαίωμα» να εμποδίσουν μια τέτοια εξέλιξη. Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε, με τον Αραγτσί να υψώνει τον τόνο της φωνής του και τον Γουίτκοφ να λέει: «Αν προτιμάτε, μπορώ να φύγω». Μετά το πέρας της συνάντησης ενημερώθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ. Αν και αρχικά εμφανίστηκε ψύχραιμος, τα γεγονότα εξελίχθηκαν ραγδαία. Μέχρι τα ξημερώματα του Σαββάτου οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη περάσει σε πολεμική φάση. Στις 2.30 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ανακοίνωσε μέσω βίντεο: «Μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν έχουν ξεκινήσει». Η απόφαση για εκτεταμένα πλήγματα και για στοχοποίηση της ιρανικής ηγεσίας ήρθε ύστερα από μήνες διαβουλεύσεων που, κατά αξιωματούχους, είχαν αφήσει τον Αμερικανό πρόεδρο πεπεισμένο ότι δεν υπήρχε πλέον περιθώριο διπλωματικής λύσης. Όπως είπε, η Τεχεράνη «δεν ήταν διατεθειμένη να σταματήσει την πυρηνική της έρευνα» και «δεν ήταν διατεθειμένη να πει ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο». Παρά τη ρητορική του κατά των «ατελείωτων πολέμων», ο Τραμπ είχε δεσμευθεί ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνική ισχύ. Σε ομιλία του στο Κογκρέσο είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο ιρανικών πυραύλων με δυνατότητα πλήγματος κατά των ΗΠΑ, ενώ στο παρασκήνιο υπήρχε ανησυχία για ενδεχόμενη προληπτική ενέργεια της Τεχεράνης εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή. Εκτιμήσεις για τη διάρκεια και το πολιτικό μέλλον του Ιράν Σε συνέντευξή του την Κυριακή, ο Τραμπ εκτίμησε ότι η σύγκρουση μπορεί να ολοκληρωθεί «σε τέσσερις εβδομάδες ή και λιγότερο». Στο διάγγελμά του εξέφρασε την επιθυμία να δει τον ιρανικό λαό να ανατρέπει το καθεστώς. Πριν από την έναρξη των επιθέσεων, η CIA είχε αξιολογήσει ότι ακόμη και σε περίπτωση θανάτου του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η διαδοχή θα μπορούσε να περάσει σε εξίσου σκληροπυρηνικά στελέχη. Ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε τελικά στα πλήγματα, χωρίς να είναι σαφές ποιος –και με ποια στήριξη– θα μπορούσε να αναλάβει την εξουσία. Τον Ιανουάριο ο Τραμπ είχε αναφέρει ότι ο Ρεζά Παχλαβί «φαίνεται πολύ καλός», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν γνωρίζει αν είναι ο κατάλληλος ηγέτης για τη χώρα. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ διατυπώνονται διαφορετικές εκτιμήσεις. Ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Τζον Μπόλτον προειδοποίησε ότι μια περιορισμένη στρατιωτική εκστρατεία «σίγουρα δεν θα αρκούσε για την ανατροπή του καθεστώτος», εκφράζοντας ανησυχία για έλλειψη συνολικής στρατηγικής. Αντίθετα, ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θεωρεί το Ιράν σοβαρή απειλή και είναι έτοιμη να προχωρήσει σε νέα πλήγματα εφόσον χρειαστεί. Οι συνομιλίες των προηγούμενων μηνών είχαν συνοδευτεί από ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή. Συναντήσεις έγιναν στις 6 Φεβρουαρίου στο Ομάν και στις 17 Φεβρουαρίου στη Γενεύη, ενώ στην περιοχή αναπτύχθηκε και το αεροπλανοφόρο USS «Gerald R. Ford».