Η Gazprom Παραιτείται από τα Σχέδια Δημιουργίας Κόμβου Φυσικού Αερίου στην Τουρκία
Η ρωσική εταιρεία Gazprom PJSC αποφάσισε να εγκαταλείψει ήσυχα την ιδέα της ανάπτυξης ενός νέου κόμβου διανομής φυσικού αερίου στην Τουρκία. Αυτή η κίνηση σηματοδοτεί, τουλάχιστον προσωρινά, το κλείσιμο μιας πιθανής ευκαιρίας για την επαναφορά της πρόσβασης στις ευρωπαϊκές αγορές, που είχε χαθεί μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Με τους αγωγούς Nord Stream προς τη Γερμανία εκτός λειτουργίας και τη μεταφορά μέσω Ουκρανίας να ολοκληρώνεται το 2024, η Gazprom είχε στραφεί προς την Τουρκία – ήδη συνδεδεμένη με δύο σημαντικούς ρωσικούς αγωγούς – ως εναλλακτική οδό για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από το Bloomberg, μετά από μήνες αξιολόγησης των δεδομένων, η εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο δεν είναι βιώσιμο και έχει ουσιαστικά σταματήσει τις σχετικές εργασίες. Αυτή η απόφαση έκλεισε μια πόρτα που θα μπορούσε να αποκαταστήσει τουλάχιστον ένα μέρος των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, οι οποίες απέφεραν στη Gazprom περίπου 8 δισεκατομμύρια δολάρια μηνιαίως. Παρά τη στήριξη που υπήρχε εντός της εταιρείας για αυτήν την ιδέα, αρκετά στελέχη είχαν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με τη βιωσιμότητά της εξαρχής.
Ακόμη και με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να υποστηρίζει επίσημα το σχέδιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2023, οι προκλήσεις παρέμεναν σοβαρές. Η Τουρκία δεν διαθέτει επαρκείς υποδομές εξαγωγής φυσικού αερίου προς τη Νότια Ευρώπη και αρνήθηκε επίσης να παραχωρήσει στη Gazprom δικαιώματα συνεκμετάλλευσης του φυσικού αερίου — περιορίζοντας έτσι τον έλεγχο που θα μπορούσε να ασκήσει ο ρωσικός κολοσσός στον προγραμματισμένο κόμβο.
Η Πρόταση Πούτιν και οι Προοπτικές
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η ιδέα ενός κόμβου στην Τουρκία παρουσιάστηκε αρχικά από τον Πούτιν τον Οκτώβριο του 2022 λίγες εβδομάδες μετά τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream. Καθώς η επιρροή της Ρωσίας στον ενεργειακό χάρτη μειωνόταν συνεχώς, ο Ρώσος πρόεδρος παρουσίασε ένα φιλόδοξο σχέδιο μεταφοράς έως και 55 δισεκ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως στην Τουρκία — ποσότητα ισοδύναμη με αυτή των κατεστραμμένων Nord Stream.
Το σχέδιο απαιτούσε νέους πολυδάπανους αγωγούς μέσω της Μαύρης Θάλασσας αλλά σύμφωνα με τον Πούτιν θα ήταν «οικονομικά βιώσιμο» και πιο ασφαλές σε σύγκριση με άλλα ευρωπαϊκά δίκτυα.
Πηγές αναφέρουν ότι αυτή η ιδέα δεν προήλθε απευθείας από τη Gazprom αλλά ήταν προϊόν πολιτικών κύκλων κοντά στο Κρεμλίνο. Οι υπεύθυνοι της εταιρείας εξέφρασαν έκπληξη όταν ο Πούτιν δημοσιοποίησε την πρόταση αλλά κινητοποιήθηκαν γρήγορα για να εξετάσουν τις δυνατότητες υλοποίησης αυτής της πρωτοβουλίας.
Δυσκολίες Υλοποίησης
Aρχικά υπήρχε αισιοδοξία σχετικά με έναν νέο κόμβο καθώς πολλοί πίστευαν ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα αρχή μετά τις απώλειες στις διεθνείς αγορές. Η Άγκυρα φιλοδοξεί επίσης να γίνει περιφερειακός κόμβος φυσικού αερίου προσφέροντας έναν δικό της δείκτη τιμών.
Pαρ’ όλα αυτά παρά τις διαβεβαιώσεις τόσο από πλευράς Άγκυρας όσο και Μόσχας ότι οι διαπραγματεύσεις θα ολοκληρώνονταν σύντομα μέσα στο 2022-2023 , τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως αναμενόταν.
Kαθώς οι λεπτομέρειες εξετάζονταν περαιτέρω ,η αρχική αισιοδοξία άρχισε σταδιακά να ξεθωριάζει. Η Άγκυρα ήθελε αυτονομία στη διαχείριση του φυσικού αερίου που θα παραλάμβανε ενώ η Gazprom παρέμενε απλός προμηθευτής — κάτι που δεν ήταν αποδεκτό για τους Ρώσους αξιωματούχους .
Tα Εμπόδια Συνεχιζονται
Eπιπλέον ,η υπάρχουσα δυναμικότητα των τουρκικών αγωγών προς χώρες μέλη ΕΕ όπως Ελλάδα & Βουλγαρία είναι ανεπαρκής ώστε ν’ αντέξει σημαντικές πρόσθετες ποσότητες , γεγονός που καθιστούσε ανέφικτο έναν πλήρη κόμβο μ’ αυτόνομο δείκτη τιμών.
Kai oι εκπρόσωποι τόσο τoy Kremlin όσο κι oι αξιωματούχοι τoy υπουργείου ενέργειας τoy Botas αρνήθηκαν ν’ απαντήσουν σε αιτήματα σχολιασμό .
Aλλά παρόλα αυτά ,η Tουρκική πλευρά φαίνεται πως θέλει ακόμα συνεργασία . Σύμφωνα μ’ έναν Τούρκο αξιωματούχο γνωστό στις συνομιλίες ,η Άγκυρα παραμένει θετική σ’ ένα κοινό εγχείρημα αν κι έχει παραδεχθεί πως υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στους χρόνους υλοποίησης .
Tέλος πάντων ,παρόλη αυτή κατάσταση δε φαίνεται ν’ επηρεάζει ιδιαίτερα εμπορικές σχέσεις μεταξύ Gasprom & Tης Tουρκικής αγοράς καθώς εκείνη συνεχίζει ν’ αποτελεί μία εκ των μεγαλύτερων πελατών τους ενώ παράλληλα καταδεικνύει πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα γιά ΡΩΣΙΑ πια ως προμηθεύτρια χώρα ενέργειας στην EΥΡΩΠΗ υπό αυτές τις γεωπολιτικές συνθήκες.
