Γροιλανδία: Μια Πολυδιάστατη Ταυτότητα

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επαναλάβει πολλές φορές την επιθυμία του να ενσωματωθεί η Γροιλανδία στην αμερικανική επικράτεια «είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο» για λόγους εθνικής ασφάλειας. Από την άλλη πλευρά, η Δανία, που είναι η κυρίαρχη χώρα της Γροιλανδίας, έχει δηλώσει ότι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου «δεν είναι προς πώληση». Παρόλο που η Δανία θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης, όπως αναφέρεται σε άρθρο του IFL Science, η Γροιλανδία ανήκει ουσιαστικά στη Βόρεια Αμερική.

Η Τεκτονική Πλάκα και οι Σχέσεις της

Η Γροιλανδία βρίσκεται πάνω στη βορειοαμερικανική τεκτονική πλάκα. Ωστόσο, το ζήτημα της ιστορικής και πολιτιστικής της ταυτότητας είναι πολύ πιο περίπλοκο. Αυτή η τεκτονική πλάκα περιλαμβάνει μεγάλο μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών καθώς και περιοχές όπως ο Καναδάς και το Μεξικό αλλά εκτείνεται επίσης σε χώρες όπως η Κούβα και οι Μπαχάμες. Αν και αυτές οι περιοχές συνδέονται γεωλογικά κάτω από την επιφάνεια της γης,πολιτικά διαχωρίζονται.

Ειδικότερα, χώρες όπως η Ισλανδία και οι Αζόρες έχουν ευρωπαϊκή πολιτική ταυτότητα ενώ άλλες περιοχές όπως η Κούβα ανήκουν στη Λατινική Αμερική. Οι Μπαχάμες βρίσκονται στην Καραϊβική ενώ τμήματα της βορειοδυτικής Σιβηρίας και βόρειας Ιαπωνίας έχουν σαφή ασιατική ταυτότητα.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ούτε καν ολόκληρη η επικράτεια των ΗΠΑ δεν βρίσκεται αποκλειστικά πάνω στη βορειοαμερικανική πλάκα καθώς μέρη όπως οι Χαβάες ανήκουν στην πλακά του Ειρηνικού Ωκεανού.

Η Πολυδιάστατη Ταυτότητα της Γροιλανδίας

Όταν εξετάζουμε τις ιστορικές σχέσεις και τις πολιτικές συνδέσεις με τη Βόρεια Αμερική γίνεται φανερό ότι αυτά τα ζητήματα είναι περίπλοκα. Η Γροιλανδία διαθέτει μια σύνθετη ταυτότητα που προκύπτει από ένα μοναδικό μίγμα εσωτερικών παραγόντων αλλά κι εξωτερικών επιρροών.

Aρχαίοι δεσμοί με τη Βόρεια Αμερική υπάρχουν μέσω των Ινουίτ καθώς αυτοί μοιράζονται κοινές ρίζες με τους αυτόχθονες πληθυσμούς των ΗΠΑ. Παρόλα αυτά οι σύγχρονες σχέσεις μεταξύ αυτών των δύο περιοχών είναι λιγότερες σε αριθμό. Ένα παράδειγμα αποτελεί το Camp Century – μια στρατιωτική βάση που κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου – που λειτούργησε από το 1959 έως το 1967 ως ένδειξη στρατηγικού ενδιαφέροντος για την περιοχή αλλά δεν δημιούργησε μόνιμη σύνδεση.

Σήμερα, πολιτικά μάλιστα θεωρείται αυτόνομη περιοχή υπό τη Δανία όπου διακυβερνάται σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα ενώ παράλληλα διατηρεί στοιχεία από τον πολιτισμό των Ινουίτ.

Ο Ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ

Tην τελευταία φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε δημόσια αυτή την άποψη ήταν λίγο πριν ξεκινήσει τη δεύτερη θητεία του στον Λευκό Οίκο όταν δήλωσε στα social media ότι «για τους σκοπούς της εθνικής ασφάλειας», απαιτείται έλεγχος επί αυτού του νησιού λόγω στρατηγικών συμφερόντων.
Παρ’ όλα αυτά πολλοί θεώρησαν αυτή την ιδέα ως μη ρεαλιστική αφού οι αρχές στο νησί υπερασπίστηκαν σθεναρά το δικαίωμα αυτοδιάθεσης τους δηλώνοντας πως «η χώρα δεν είναι προς πώληση». Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις σχεδόν όλοι οι κάτοικοι επιθυμούν ανεξαρτησία από τη Δανία χωρίς να θέλουν να γίνουν μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Eπίλογος

Eίναι προφανές πως η Γروιλάνδια αποφεύγει εύκολες κατηγοριοποιήσεις: γεωλογικά μπορεί να θεωρείται βορειοαμερικανικό έδαφος αλλά ιστορικά συνδέεται στενά με τους αυτόχθονες πληθυσμούς ενώ πολιτικά εντάσσεται στην Ευρώπη.
Το μέλλον αυτής θα καθοριστεί είτε από τις δικές τις αποφάσεις είτε από εξωτερικούς παράγοντες γύρω απ’ αυτήν.