Αν ρωτούσες κάποιον περαστικό στον δρόμο ποια χώρα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό παχύσαρκων στον κόσμο, θα έλεγε σίγουρα τις ΗΠΑ λόγω της κουλτούρας του junk food, των τεράστιων μερίδων και των drive-through. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Στην πραγματικότητα, όμως, τα πρωτεία κατέχει το Ναουρού, ένα μικροσκοπικό νησιωτικό κράτος στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Αν και οι φωτογραφίες με τις λευκές αμμουδιές και τους φοίνικες παραπέμπουν σε τροπικό παράδεισο, τα φαινόμενα απατούν: το Ναουρού είναι μια χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, θύμα μιας ιστορικής και οικονομικής δυστοπίας. Ένας παράδεισος με ποσοστά σοκ Το Ναουρού είναι το τρίτο μικρότερο κράτος στον κόσμο, με έκταση μόλις 21 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Μέσα σε 20 με 30 λεπτά μπορείς να κάνεις τον κύκλο του νησιού. Επίσης, είναι μια από τις λιγότερο τουριστικές χώρες του κόσμου, καθώς δέχεται μόνο μερικές εκατοντάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Shutterstock Για μια τόσο μικρή χώρα, τα στατιστικά της είναι τρομακτικά: πάνω από το 90% από τους περίπου 13.000 κατοίκους θεωρούνται υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ το 40% του πληθυσμού πάσχει από διαβήτη τύπου 2, το υψηλότερο ποσοστό παγκοσμίως. Είναι προφανές ότι σε έναν τόσο μικρό πληθυσμό, οι αριθμοί διογκώνονται εύκολα, όμως το πρόβλημα δεν είναι στατιστικό σφάλμα. Είναι το αποτέλεσμα μιας βίαιης αλλαγής στον τρόπο ζωής που επιβλήθηκε από εξωτερικούς παράγοντες. Από τον πλούτο στη χρεοκοπία Η ιστορία του Ναουρού είναι ένα σκληρό μάθημα για το πώς η αποικιοκρατική εκμετάλλευση μπορεί να καταστρέψει ένα έθνος. Τη δεκαετία του 1960, το Ναουρού ήταν μια πολύ πλούσια χώρα, χάρη στα τεράστια αποθέματα φωσφορικών αλάτων. Όμως, η εντατική εξόρυξη από δυτικές δυνάμεις ισοπέδωσε το 80% του εδάφους του, αφήνοντας πίσω ένα «σεληνιακό τοπίο» από άγονους βράχους. Όταν τα αποθέματα εξαντλήθηκαν, η χώρα βρέθηκε σε οικονομική άβυσσο. Σήμερα, το Ναουρού είναι ουσιαστικά χρεοκοπημένο και εξαρτάται από την οικονομική βοήθεια της Αυστραλίας. Για να επιβιώσει, η κυβέρνηση έχει καταφύγει σε ακραίες λύσεις, όπως η πώληση «χρυσών διαβατηρίων» έναντι 105.000 δολαρίων για τη χρηματοδότηση έργων κατά της κλιματικής αλλαγής. Η εξάρτηση από την Αυστραλία έχει και ένα σκοτεινό τίμημα. Το Ναουρού φιλοξενεί εδώ και χρόνια ένα αμφιλεγόμενο περιφερειακό κέντρο κράτησης μεταναστών της Αυστραλίας. Η χώρα μετατράπηκε ουσιαστικά σε μια «αποθήκη ψυχών» για λογαριασμό της Δύσης, με αντάλλαγμα χρηματικά κονδύλια που κρατούν την τοπική οικονομία ζωντανή. Η χώρα που είναι εξαρτημένη από το junk food Αυτή η απομόνωση και η μετατροπή του νησιού σε έναν τόπο περιορισμού αντανακλάται και στην καθημερινότητα των ίδιων των πολιτών του. Με το έδαφος κατεστραμμένο από τις εξορύξεις και το μικρό νησάκι ούτως ή άλλως να έχει πεπερασμένους φυσικούς πόρους, η παραδοσιακή γεωργία είναι αδύνατη. Σχεδόν όλα τα τρόφιμα εισάγονται με πλοία. Όταν ένα φρέσκο μάνγκο μπορεί να κοστίζει 20 δολάρια και τα λαχανικά είναι είδος πολυτελείας, ο ντόπιος πληθυσμός αναγκάζεται να στραφεί στα φθηνά, επεξεργασμένα προϊόντα της Δύσης. Το SPAM (κονσερβοποιημένο κρέας), το λευκό ρύζι και τα ζαχαρώδη αναψυκτικά έγιναν η βάση της διατροφής τους. Aντίστοιχη τύχη έχουν και άλλα μικρά νησιωτικά έθνη της περιοχής που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με τις πιο παχύσαρκες χώρες του κόσμου, όπως η Τόνγκα, τα νησιά Σαμόα και το Τουβαλού. Το Ναουρού δεν επέλεξε το junk food. Του επιβλήθηκε ως η μόνη προσιτή πηγή θερμίδων σε ένα νησί που η Δύση πρώτα αποστράγγισε από πλούτο και μετά εγκατέλειψε στη μοίρα του.
