Σοβαρές ανησυχίες για την κατάσταση στέγασης στην Ελλάδα

Η κορυφαία γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt αναφέρεται σήμερα (1.6.25) στο κρίσιμο ζήτημα της στέγασης στη χώρα μας.

Η Handelsblatt δεν περιορίζεται μόνο στην περιγραφή του προβλήματος, αλλά υπογραμμίζει ότι η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την πολιτική σταθερότητα της Ελλάδας.

Το δημοσίευμα σημειώνει ότι «η Ελλάδα, η οποία κάποτε βρισκόταν κοντά στη χρεοκοπία, απολαμβάνει τώρα σημαντική διεθνή αναγνώριση. Στην εαρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επαινείται η επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης στον τομέα των δημόσιων οικονομικών και στη μείωση του χρέους.Η Morgan Stanley επίσης προβλέπει αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ κατά 2,2%». Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν για μια απειλή που μπορεί να εμποδίσει αυτήν την ανάπτυξη: τη σοβαρή έλλειψη κατοικιών. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε αύξηση των ενοικίων και κατ’ επέκταση στον πληθωρισμό, μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα και επιδεινώνοντας το ήδη χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης.

Η Handelsblatt τονίζει ότι «σε έρευνα που πραγματοποίησε η Alpha Bank σχετικά με την αγορά κατοικίας στην Ελλάδα,το 54% των συμμετεχόντων δήλωσαν αδύνατο να αποκτήσουν δικό τους σπίτι ενώ το 68% χαρακτήρισε τα ενοίκια ως «απρόσιτα».

«Η έλλειψη στέγης ενισχύει τη στήριξη προς τους λαϊκιστές» προσθέτει η εφημερίδα.

«Αυτό το πρόβλημα δεν έχει μόνο οικονομικές συνέπειες αλλά αρχίζει επίσης να αποσταθεροποιεί τον πολιτικό σκηνικό», συνεχίζει ο αρθρογράφος. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, παρατηρείται απότομη αύξηση υποστήριξης προς τα λαϊκιστικά κόμματα τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά του πολιτικού φάσματος. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις», καταλήγει το άρθρο.

Όπως εξηγεί η Handelsblatt «σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδας οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 72,7% σε εθνικό επίπεδο μεταξύ 2017 και τέλους 2024 ενώ στην Αττική φτάνουν στο 92%. Μόλις τα τελευταία δύο χρόνια οι τιμές ανέβηκαν κατά 22,6%. Στο πρώτο τρίμηνο του 2025 παρατηρήθηκε αύξηση κατά 8,8% συγκριτικά με πέρυσι». Το πρόγραμμα Golden Visa έχει συμβάλει σημαντικά στις αυξήσεις αυτές καθώς προσφέρει άδεια παραμονής στους πλούσιους αλλοδαπούς εκτός ΕΕ όταν αποκτούν ακίνητα.

“Η έλλειψη προσφοράς προκαλεί αύξηση των ενοικίων”

“Τα ενοίκια έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από μέσου όρου σε όλη τη χώρα από το 2017.”

Tον Μάρτιο του τρέχοντος έτους καταγράφηκε αύξηση στα ενοίκια κατά 10,5%, τέσσερις φορές πάνω από τον πληθωρισμό σύμφωνα με στοιχεία της eurostat όπου οι ιδιωτικές νοικοκυριά δαπανούν περίπου το 35% του εισοδήματός τους για κατοικίες – ποσοστό υψηλότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.

“Ο λόγος πίσω από τις αυξήσεις στις τιμές ακινήτων είναι κυρίως η ανεπάρκεια κατοικιών.”

“Σύμφωνα με μια έκθεση της Τράπεζας Πειραιώς υπάρχει έλλειψη περίπου 212.000 διαμερισμάτων.”

Aυτό αποτελεί αποτέλεσμα κυρίως της κρίσης δημόσιου χρέους που πλήγωσε τη χώρα μας πριν μια δεκαετία μειώνοντας δραματικά τις κατασκευαστικές δραστηριότητες.

“Οι βραχυπρόθεσμες μισθώσεις επιδεινώνουν την κατάσταση”

“Περισσότεροι ιδιοκτήτες προτιμούν να νοικιάζουν τα διαμερίσματά τους σε επισκέπτες αντί για μόνιμους κατοίκους.”

“Μόλις πέρυσι υπήρχαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο κλίνες διαθέσιμες μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων.”

Aκόμη ένα πρόβλημα είναι ο μεγάλος αριθμός κενών διαμερισμάτων – μόνο στην Αττική υπάρχουν πάνω από μισό εκατομμύριο κενές μονάδες που αντιστοιχούν στο ένα τέταρτο όλων των διαθέσιμων κατοικιών.

“Το στεγαστικό ζήτημα γίνεται πολιτικό θέμα”

Sύμφωνα με στοιχεία πρόσφατης ανάλυσης ενός ιστότοπου ακινήτων “Spitogatos”, ένα διαμέρισμα μεγέθους περίπου εκατό τετραγωνικών μέτρων κοστίζει γύρω στα €1.125 μηνιαίως ενώ ο μέσος μηνιαίος μισθός ήταν €1.342 πέρυσι.
Το ποσοστό οικογενειακής φτώχειας μεταξύ όσων νοικιάζουν αγγίζει πλέον το τριαντα % σύμφωνα με δεδομένα ΕΛΣΤΑΤ.
Ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης έχει δηλώσει πως γνωρίζει πόσο επείγον είναι αυτό θέμα: “Καταλαβαίνουμε πως πρόκειται για σοβαρό ζήτημα”.

Aπό τον Νοέμβριο παρέχεται μηνιαίο επίδομα στους πολίτες χαμηλού εισοδήματος ώστε να βοηθηθούν στις δαπάνες στέγασης.
Παράλληλα εξετάζονται φορολογικές κινήσεις ώστε να ενθαρρυνθούν οι ιδιοκτήτες να νοικιάσουν άδεια ακίνητα ή ακόμα και υψηλότερους φόρους για αυτά που παραμένουν κενά.
Νέα αιτήματα βραχυχρόνιων μισθώσεων δεν γίνονται πλέον δεκτά στην Αθήνα ενώ παράλληλα έχουν γίνει αλλαγές στο πρόγραμμα Golden Visa ώστε απαιτείται μεγαλύτερη επένδυση ύψους €800k αντί €250k όπως ήταν προηγουμένως.
Υποστηρίζονται επίσης ανακαινίσεις παλιών διαμερισμάτων προκειμένου αυτά να μπορέσουν ξανά ν’ αξιοποιηθούν.»

Tέλος σημειώνει πως “οι χρόνοι εφαρμογής όλων αυτών παραμένουν αβέβαιοι” καθώς “Ο πρωθυπουργός θα πρέπει σύντομα ν’ αντιμετωπίσει νέες εκλογές.” Οι πολίτες δείχνουν δυσαρέσκεια απέναντι στη κυβέρνηση όπως φαίνεται κι απ’ τις τελευταίες δημοσκοπήσεις όπου σχεδόν όλοι θεωρούν ότι χρειάζονται αλλαγές.”