Αύξηση Δαπανών Άμυνας στην ΕΕ μέσω Ρήτρας Διαφυγής
Σήμερα (2.4.25), ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε στη Βουλή την πρόθεση αξιοποίησης της ρήτρας διαφυγής για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο ενός νέου μακροπρόθεσμου προγράμματος εξοπλισμών ύψους 25 δισ. ευρώ.
Ο κος Μητσοτάκης εστίασε σε δύο σημαντικές αποφάσεις που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια του έκτακτου ευρωπαϊκού συμβουλίου στις 6 Μαρτίου 2025:
- Η πρώτη απόφαση, την οποία χαρακτήρισε ως «την πιο κρίσιμη», αφορά την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, η οποία παρέχει «επιπλέον δημοσιονομικό χώρο» για επενδύσεις στον τομέα της άμυνας. Αυτές οι επενδύσεις δεν θα υπολογίζονται στο ανώτατο όριο δαπανών, γεγονός που θα ενισχύσει τις δημοσιονομικές δυνατότητες των χωρών.
- Η δεύτερη απόφαση, όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, σχετίζεται με τη σύσταση του ευρωπαϊκού αμυντικού Ταμείου SAFE, το οποίο θα προσφέρει δάνεια στα κράτη μέλη με ευνοϊκά επιτόκια. Αν και δεν πρόκειται για επιδότηση όπως αυτή του Ταμείου Ανάκαμψης, η χρηματοδότηση αυτού του ταμείου παραμένει προς συζήτηση με διάφορες προτάσεις να εξετάζονται.
Ο κος Μητσοτάκης τόνισε ότι η πρόσθετη δημοσιονομική δυνατότητα «δεν πρέπει και δεν θα οδηγήσει σε υπερβολές». Σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο της Κομμισιόν που παρουσιάστηκε στις 19 Μαρτίου, η εθνική ρήτρα διαφυγής για την άμυνα ισχύει από το 2025 έως το 2028 και μπορεί να παραταθεί.
Το πρόγραμμα εξοπλισμού που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός καλύπτει μια περίοδο δωδεκαετίας (2025 – 2037), επεκτείνοντας έτσι τον αρχικό χρονικό ορίζοντα εφαρμογής της rήτρας διαφυγής κατά επτά χρόνια. Ωστόσο,δεδομένου ότι το πρόγραμμα ReArm EU έχει καθοριστεί μέχρι το 2030,είναι πιθανό να υπάρξει επέκταση και μετά το τέλος αυτής της περιόδου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η αναφορά του πρωθυπουργού σχετικά με τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στον νέο εξοπλιστικό σχεδιασμό καθώς και στη στήριξη εγχώριων βιομηχανιών όπως οι ΕΑΒ και ΕΑΣ καθώς και startups στον ιδιωτικό τομέα.
