Προκλήσεις για την Ελληνική Οικονομία το Καλοκαίρι του 2025

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο σημαντικές προκλήσεις καθώς πλησιάζει το καλοκαίρι του 2025, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις συντάξεις και τους μισθούς. Η πρώτη πρόκληση είναι η πιθανότητα ύφεσης και η δεύτερη αφορά την ισχυρή αξία του ευρώ.

Η ύφεση μπορεί να εισέλθει στην ελληνική οικονομία εάν οι δασμοί που επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε όλες τις εισαγωγές από την ΕΕ (10%) προκαλέσουν σοβαρές αναταραχές. Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ ανέστειλε τον υψηλότερο συντελεστή των 20% μέχρι τον Ιούλιο του 2025, η αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές αποφάσεις και οι δασμοί της τάξης του 145% στην Κίνα δεν ευνοούν τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Επιπλέον, η ισχυρή αξία του ευρώ, αποτέλεσμα της υποτίμησης του δολαρίου, πλήττει τις εξαγωγές της ΕΕ προς άλλες χώρες εκτός των ΗΠΑ λόγω αύξησης τιμών.

Στο μεταξύ, υπάρχει ανησυχία στις Βρυξέλλες ότι η Κίνα θα μεταφέρει μέρος των εξαγωγών της από τις ΗΠΑ σε άλλες αγορές, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών χωρών, ενδεχομένως εκτοπίζοντας πιο ακριβά προϊόντα από αυτές.

Από την άλλη πλευρά, η πρόσφατη μείωση επιτοκίων κατά 0.25 μονάδες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στις 17 Απριλίου δεν φαίνεται να προσφέρει ουσιαστική στήριξη στην ευρωπαϊκή οικονομία απέναντι στις «εξωτερικές» πιέσεις που προέρχονται από τον εμπορικό πόλεμο ούτε να ενισχύσει τα σχέδια για νέες μεγάλες επενδύσεις ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ όπως προβλέπει η Λευκή Βίβλος ReArmEU 2030 που παρουσίασε η Κομισιόν στις 19 Μαρτίου.

Μόνο δύο χώρες μέλη της ΕΕ έχουν δείξει σαφή διάθεση να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες: Γερμανία και Ελλάδα. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι το γερμανικό πακέτο των 1.1 τρισ. ευρώ θα μπορούσε να έχει θετική επίδραση όχι μόνο στη γερμανική αλλά και στην ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά.

Οι παραπάνω προκλήσεις (η ισχυρή αξία του ευρώ και οι πιθανότητες ύφεσης) θα έχουν κυρίως έμμεσες αρνητικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία λόγω της μεγάλης εξάρτησής μας από την ΕΕ τόσο σε επίπεδο εξαγωγών όσο και χρηματοδότησης ή ξένων επισκεπτών.

Kάθε πλήγμα στην ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να έχει αντίκτυπο στην ελληνική οικονομίας με αναλογία περίπου στο μισό: δηλαδή κάθε πτώση κατά ποσοστό στο ΑΕΠ της Ευρώπης μπορεί να σημαίνει απώλειας περίπου μισού ποσοστιαίου σημείου στο ελληνικό ΑΕΠ.

Aντίθετα όμως,μια ισχυρή αξία ευρώ διευκολύνει τη διαδικασία εισαγωγής προϊόντων όπως πετρέλαιο από τρίτες χώρες καθιστώντας τα πιο προσιτά στους Έλληνες καταναλωτές.

Aλλά αυτή τη στιγμή υπάρχει ανησυχία πως αυτό μπορεί επίσης να μειώσει τη ζήτηση μη Ευρωπαίων επισκεπτών φέτος το καλοκαίρι ειδικά εκείνων που έρχονται από ΗΠΑ – μια αγορά που έχει γίνει ολοένα πιο σημαντική τα τελευταία χρόνια για τον ελληνικό Τουρισμό.

Kάθε πτώση στον αναπτυξιακό δείκτη σημαίνει λιγότερα έσοδα για το κράτος μέσω φόρων αλλά επίσης περιορίζει δυνατότητες αύξησης κύριων συντάξεων ή μισθών στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα σύμφωνα με υφιστάμενους νόμους όπως ο νόμος Κατρούγκαλου ή ο νόμος Κεραμέως έως το έτος 2026 όπου αυτές οι αυξήσεις σχετίζονται άμεσα με τον ετήσιο δείκτη ανάπτυξης.

Eάν συμβεί ένα σενάριο ύφεσης μέσα στο τρέχον έτος τότε είναι πολύ πιθανό πως θα υπάρξει πάγωμα αυξήσεων στους βασικούς μισθούς καθώς επίσης στις κύριες συντάξεις μέχρι το τέλος αυτούς χρονιάς!