Πόλεμοι για το Νερό: Η Διαμάχη Ινδίας και Πακιστάν

«Κάποτε θα γίνονται πόλεμοι για το νερό», προειδοποιούσαν οι προηγούμενες γενιές και φαίνεται ότι αυτή η εκτίμηση μπορεί να αποδειχθεί αληθινή. Οι συγκρούσεις για τους φυσικούς πόρους του πλανήτη δεν έχουν σταματήσει ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας, με το νερό να είναι αναμφίβολα ο πιο πολύτιμος από αυτούς.

Η Σύγκρουση γύρω από τον Ποταμό Ινδό

Ο ποταμός Ινδός αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των εντάσεων που προκύπτουν μεταξύ κρατών, ειδικότερα ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ινδία μπορεί να περιορίσει τη ροή του ποταμού προς το Πακιστάν. Αυτή η ανησυχία έχει ενταθεί μετά την αναστολή μιας σημαντικής συμφωνίας που ρυθμίζει τη διαχείριση των υδάτων έξι ποταμών της λεκάνης του Ινδού,ως αντίδραση σε μια σοβαρή τρομοκρατική επίθεση κατά τουριστών στο Κασμίρ την περασμένη Τρίτη (22/4). Η Συνθήκη για τα Ύδατα του Ινδού (IWT), που υπογράφηκε το 1960, «επέζησε» δύο πολέμων μεταξύ αυτών των πυρηνικών γειτόνων και θεωρείται πρότυπο διαχείρισης υδάτων σε διεθνές επίπεδο.

Η αναστολή της συμφωνίας είναι μόνο ένα από τα πολλά μέτρα που έχει λάβει η Ινδία κατά του Πακιστάν, κατηγορώντας την τελευταία ότι υποστηρίζει τη διασυνοριακή τρομοκρατία – μια κατηγορία που απορρίπτει κατηγορηματικά το Ισλαμαμπάντ.

Από την άλλη πλευρά, το Πακιστάν απαντά με δικά του μέτρα και δηλώνει ότι οποιαδήποτε διακοπή στη ροή των υδάτων «θα θεωρηθεί πράξη πολέμου».Σύμφωνα με τη συνθήκη, οι τρεις ανατολικοί ποταμοί -Ravi, Beas και Sutlej- παραχωρήθηκαν στην Ιαπωνία ενώ περίπου το 80% των τριών δυτικών ποταμών -Indus, Jhelum και Chenab- δόθηκαν στο Πακιστάν.

Kλιματική Αλλαγή: Ο Καθοριστικός παράγοντας

Οι αντιπαραθέσεις έχουν επανεμφανιστεί στο παρελθόν καθώς οι πακιστανοί αντιτίθενται σε ορισμένα έργα υποδομής ύδατος της Ιαπωνίας ισχυριζόμενοι ότι αυτά θα μειώσουν τις ροές στους ποταμούς παραβιάζοντας έτσι τη συνθήκη. Όπως επισημαίνει δημοσίευμα του BBC,πάνω από το 80% της γεωργικής παραγωγής στο Πακιστάν καθώς επίσης σχεδόν ένα τρίτο της υδροηλεκτρικής ενέργειας εξαρτώνται από τα ύδατα αυτής της λεκάνης.

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας πιέζει επίσης για αλλαγές στη συνθήκη επικαλούμενη τις μεταβαλλόμενες ανάγκες λόγω κλιματολογικών παραγόντων όπως η ξηρασία ή οι απαιτήσεις άρδευσης.

Δυνατότητα Ελέγχου Ροής Νερών

Aυτή είναι η πρώτη φορά που κάποια πλευρά ανακοίνωσε αναστολή – συγκεκριμένα η Ελλάδα – δίνονταν έτσι γεωγραφικό πλεονέκτημα στην ίδια. Ωστόσο τίθεται ερώτημα σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες εφαρμογής αυτής της πολιτικής; Μπορεί πραγματικά να περιορίσει ή να εκτρέψει τα νερά προς τον γείτονά;

Eιδικοί επισημαίνουν:

• “Είναι σχεδόν αδύνατο για την Ελλάδα να συγκρατήσει δεκάδες δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.”
• “Δεν διαθέτει ούτε τις απαραίτητες υποδομές ούτε κανάλια.”

Pροβλήματα Υποδομών

The Indian infrastructure primarily consists of hydroelectric plants that do not require massive water storage capabilities to function effectively. Experts argue that the inadequate infrastructure has hindered India from fully utilizing even its allocated share of the river waters as per the treaty—an argument for building more storage facilities which Pakistan opposes citing treaty provisions.

Pροοπτικές Μελλοντικών Σχεδίων

“Σε αντίθεση με πριν,” δήλωσε ο Thakkar “η Ελλάδα δεν θα χρειάζεται πλέον να μοιράζεται έγγραφα έργου.” Ωστόσο υπάρχουν προκλητικά ζητήματα όπως δύσκολες γεωγραφικές συνθήκες αλλά κι εσωτερικές αντιπαραθέσεις σχετικά με κάποια σχέδια ανάπτυξης.”

Pλημμύρες & Δεδομένα Υδρολογίας

“Η Συνθήκη απαιτεί από την Ελλάδα να μοιράζεται δεδομένα σχετικά με πλημμύρες,” δήλωσε πρώην επίτροπος Saxena “και αυτό τώρα μπορεί ν’ αλλάξει.”

Bόμβα Νερού: Ένα Επικίνδυνο Όπλο

“Μπορεί μια χώρα ν’ αξιοποιήσει προσωρινά τους πόρους;” Οι ειδικοί λένε πως αυτό εγκυμονεί κινδύνος πλημμυρών ακόμη κι εντός ελληνικού εδάφους.”

Kινήσεις Κίνας στον Υδρολογικό Χάρτη

“Το Πεκίνο μπλόκαρε έναν παραπόταμο,” σημείωσε ένας εμπειρογνώμονες “ως μέρος ενός έργου κοντινού στα σύνορα.” Αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με τον έλεγχο στις υδάτινες πηγές.”