Συρία: Παράδοση Αρχείων Ελί Κοέν στο Ισραήλ
Η Συρία έδωσε το «πράσινο φως» για την επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων του -εδώ και πολλές δεκαετίες- αποθανόντος κατασκόπου Ελί Κοέν στο Ισραήλ, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στη μείωση της εχθρότητας από πλευράς Ισραηλινών και στην επίδειξη καλής θέλησης προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όπως ανέφεραν τρεις πηγές στο Reuters. Το Ισραήλ ανακοίνωσε την Κυριακή (18/5) ότι απέκτησε έναν «θησαυρό» από έγγραφα, φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα που σχετίζονται με τον Κοέν, προσθέτοντας ότι η υπηρεσία πληροφοριών Μοσάντ συνεργάστηκε με μια μη κατονομαζόμενη ξένη υπηρεσία για να εξασφαλίσει το υλικό.
Ωστόσο, σύμφωνα με μια συριακή πηγή ασφαλείας καθώς και έναν σύμβουλο του προεδρικού γραφείου Άχμεντ αλ-Σαράα, το υλικό αυτό προσφέρθηκε ως έμμεση χειρονομία από τον Σαράα προκειμένου να μειωθούν οι εντάσεις και να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη με τον Τραμπ. Ο Ελί Κοέν ήταν ένας κατάσκοπος που απαγχονίστηκε το 1965 στη Δαμασκό μετά από επιτυχείς διειδύσεις στην πολιτική ελίτ της Συρίας. Στο Ισραήλ θεωρείται ήρωας και ο πιο αναγνωρίσιμος πράκτορας της Μοσάντ λόγω των στρατηγικών πληροφοριών που παρείχε κατά τη διάρκεια του πολέμου της Μέσης Ανατολής το 1967.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Κοέν θρύλο και «τον μεγαλύτερο πράκτορα μυστικών υπηρεσιών στην ιστορία του ισραηλινού κράτους». Η ζωή του έχει μεταφερθεί σε σειρά Netflix υπό τον τίτλο «Ο Κατάσκοπος», η οποία γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Το αίτημα επιστροφής της σορού του έχει τεθεί εδώ και χρόνια από το Ισραήλ,ενώ η παράδοση των αρχείων -που κρατούνταν επί 60 χρόνια από τη συριακή υπηρεσία πληροφοριών- χαιρετίστηκε ως ένα σημαντικό επίτευγμα για τη Μοσαντ.
Το πώς ακριβώς αποκτήθηκαν τα αρχεία δεν έχει δημοσιοποιηθεί δημόσια από το Ινστιτούτο αλλά αναφέρεται ότι είναι αποτέλεσμα μιας μυστικής επιχείρησης συνεργασίας μεταξύ της Μοσαντ και μιας ξένης υπηρεσίας πληροφοριών.
Μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη Δεκεμβρίου από τους αντάρτες υπό την καθοδήγηση του Σαράα, βρέθηκε ο φάκελος Κοέν σε κτήριο κρατικής ασφάλειας. Ο Σαράα αποφάσιζε γρήγορα να χρησιμοποιήσει αυτό το υλικό ως μέσο πίεσης καθώς συνειδητοποιούσε τη σημασία αυτού για τους Ισμαηλινούς. Η επιστροφή αυτού θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική διπλωματική χειρονομία εν μέσω προσπαθειών βελτίωσης σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά από χρόνια εμφύλιου πολέμου.
Το Ιισrael θεωρεί τους πρώην αντάρτες υπό την καθοδογή Σαράa ως δυνητικούς τζιχαντιστές ενώ οι ισχυρισμοί περί εισβολής στις συνοριακές περιοχές έχουν επανειλημμένα εγερθεί τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με πρόσφατες ειδήσεις, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δημιουργήσει κανάλια επικοινωνίας μεταξύ Συρίας και Ιορδανίας προκειμένου να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης την επιστροφή λειψάνων τριών ισλαμιστών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στον Λίβανο κατά τις αρχές της δεκαετίας ’80 καθώς επίσης κι άλλες κινήσεις οικοδόμησης εμπιστοσύνης όπως αυτή σχετικά με τα αρχεία του Κόεν.
