Δηλώσεις Κυριάκου Μητσοτάκη για τις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ

Σήμερα (23.5.2025), ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, μίλησε στο CNBC σχετικά με την πρόκληση που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προεδρικού γραφείου των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των αμυντικών τους δαπανών.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει από τα μέλη της συμμαχίας να αυξήσουν τη συνεισφορά τους στην ασφάλεια στο 5% του ΑΕΠ τους – μια πρόταση που ο κ. Μητσοτάκης θεωρεί δύσκολα υλοποιήσιμη. «Πιστεύω ότι το 5% είναι πραγματικά πολύ υψηλό», δήλωσε σε συνέντευξή του στη Silvia Amaro από το CNBC.

«Όσον αφορά τις σκληρές αμυντικές δαπάνες,πιστεύω ότι το 3,5% είναι πιθανώς το ανώτατο όριο… αυτό που θα μπορούσε κάπως να γίνει αποδεκτό»,πρόσθεσε ο Έλληνας πρωθυπουργός. Ωστόσο, σημείωσε ότι η επίτευξη ενός στόχου στο 5% θα μπορούσε να εξεταστεί ως μακροπρόθεσμος στόχος εάν συμπεριλαμβάνονταν και άλλες κρίσιμες υποδομές στις συνολικές δαπάνες. «Είναι θέμα λογιστικής»,τόνισε.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει προτείνει στα κράτη μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 3,5% και επιπλέον ένα 1,5% για ευρύτερες θεματικές ασφάλειας. Πολλές χώρες έχουν ιστορικά δυσκολευτεί να φθάσουν τον σημερινό στόχο της συμμαχίας για το 2%, γεγονός που έχει προκαλέσει την απογοήτευση του Τραμπ.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να ξοδέψουν περίπου το 3,4% του ΑΕΠ τους για άμυνα το 2024 και μόνο δύο άλλοι σύμμαχοι – η Πολωνία και η Εσθονία – διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό των οικονομικών τους πόρων σε θέματα ασφάλειας αυτή την περίοδο. Η Πολωνία έχει ήδη δεσμευτεί να φθάσει στο επίπεδο του 5% στις αμυντικές της δαπάνες τα επόμενα χρόνια ενώ άλλες χώρες εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τη διαχείριση τέτοιων αυξήσεων.

Η Γερμανία μέσω του υπουργού Εξωτερικών Γιόχαν Βαντεφούλ εξέφρασε επίσης υποστήριξη προς τον στόχο που έθεσε ο Τραμπ λέγοντας πως «το αποτέλεσμα της πρότασης Ρούτε είναι πράγματι αυτό που ζήτησε ο πρόεδρος». Οι νέοι στόχοι αναμένονται στην επόμενη σύνοδο κορυφής των κρατών μελών στα τέλη Ιουνίου.

Mιλώντας στο CNBC, ο κ.Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι οι απαιτήσεις Τραμπ ήταν σωστές: «Ήταν σωστός όταν είπε πως δεν κάνουμε όσα μας αναλογούν». Ανέφερε επίσης πως πλέον κατανοούμε ότι δεν υπάρχουν δωρεάν παροχές και πρέπει όλοι μας να συμβάλουμε ανάλογα.

Σύμφωνα με στοιχεία από το ΝΑΤΟ, η Ελλάδα πέρυσι ξόδεψε σχεδόν το 3,1% του ΑΕΠ της σε θέματα άμυνας υπερβαίνοντας εδώ και χρόνια τον ελάχιστο στόχο ύψους 2%. Από το 2020 ξεκίνησαν περαιτέρω αυξήσεις λόγω εντεινόμενων εντάσεων με την Τουρκία γύρω από ζητήματα όπως τα θαλάσσια σύνορα.

“Ξοδεύουμε περισσότερα από το 3% λόγω συγκεκριμένων λόγων”,δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης προσθέτοντας πως έχουν γίνει βελτιώσεις στους ευρωπαϊκούς κανόνες ώστε οι χώρες μέλη να μπορούν πιο εύκολα να επενδύσουν περισσότερους πόρους στην άμυνα.
Οι δημοσιονομικοί κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζουν εδώ και χρόνια τη δυνατότητα χρέους και ελλειμάτων μιας χώρας μέλους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόσφατα έκανε βήματα προς τη χαλάρωση αυτών των περιορισμών μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ασφαλείας ενώ σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη είναι σημαντικό οι συζητήσεις γύρω από μια πιθανή ευρωπαϊκή διευκόλυνση στήριξης των αμυντικών εξόδων συνεχώς προχωρούν.