«Η κατάσταση είναι κρίσιμη…». Αυτές είναι οι τέσσερις λέξεις που επέλεξε ένας κορυφαίος Ευρωπαίος διπλωμάτης όταν το Sky News του ζήτησε να σχολιάσει τη θέση του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία . Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Άλλοι χρησιμοποίησαν παρόμοια γλώσσα… «άνευ προηγουμένου», «εξαιρετικά ασυνήθιστη», «επείγουσα», «σοβαρή». Ειλικρινά, πρόκειται για μια πραγματικά παράξενη κατάσταση για τους Ευρωπαίους συμμάχους της Αμερικής, υπογραμμίζει το βρετανικό μέσο. Μετά τις απειλές του Τραμπ, η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση στις 17:00 (τοπική ώρα) στις Βρυξέλλες την Κυριακή. Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν οι πρέσβεις και των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Την ίδια ώρα, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους της Γροιλανδίας και της Δανίας το Σάββατο για να διαμαρτυρηθούν κατά της προτεινόμενης αμερικανικής εξαγοράς. Για τον λαό της Γροιλανδίας οι απειλές Τραμπ βιώνονται ως υπαρξιακό ζήτημα. Πολύ συχνά σε όλη αυτή τη συζήτηση φαίνεται να ξεχνιέται ότι η Γροιλανδία είναι ένα έθνος, ένας λαός, ένας πολιτισμός. Ο Τραμπ δεν μπλοφάρει Πρώτον, ανεξάρτητα από τις τακτικές «Art of the Deal» του Τραμπ, η άποψη της κυβέρνησης της Δανίας —η οποία ενισχύθηκε μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών με την ομάδα του Τραμπ την περασμένη εβδομάδα— είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι σοβαρός, δεν μπλοφάρει. Θέλει την κυριότητα της Γροιλανδίας. Η πρόκληση είναι να βρεθεί ένας συμβιβασμός — ένα κοινό έδαφος — αν υπάρχει. Καμία σύγκλιση Αυτό είναι το δεύτερο σημείο: φαίνεται να μην υπάρχει καμία απολύτως σύγκλιση μεταξύ της θέσης του προέδρου Τραμπ και της θέσης της ΕΕ, της Δανίας και της Γροιλανδίας. Η δανική κυβέρνηση προσπαθεί να υπενθυμίσει στους Αμερικανούς —και το έκανε ξανά στην υψηλού επιπέδου συνάντηση της περασμένης εβδομάδας— ότι είναι ευέλικτη και ανοιχτή στον διάλογο και σε κοινό έδαφος. Η μόνη «κόκκινη γραμμή» για τη Δανία είναι οποιαδήποτε συζήτηση περί παραχώρησης εδάφους και κυριαρχίας. Οι Αμερικανοί μπορούν να τοποθετήσουν όσα στρατεύματα θέλουν στη Γροιλανδία, μπορούν να μετονομάσουν μια βάση σε «Fort Trump» αν το επιθυμούν, μπορούν να συζητήσουν την πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά. Όλα αυτά είναι πιθανά. Τα πάντα, εκτός από την παράδοση της Γροιλανδίας και του λαού της στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, μου λένε ότι κατ’ ιδίαν η αμερικανική θέση ταυτίζεται πλήρως με τη δημόσια ρητορική του Τραμπ. Ουσιαστικά συνοψίζεται στο εξής: «Εκτιμούμε όλες τις προτάσεις και τη συνεργασία σας, αλλά ο πρόεδρος πιστεύει πλέον ότι ο μόνος τρόπος να προστατευθεί η Γροιλανδία από κινεζικές και ρωσικές απειλές είναι να γίνει αμερικανικό έδαφος». Αυτό καθιστά κάθε διάλογο εξαιρετικά δύσκολο και είναι δύσκολο να φανεί πού θα μπορούσε να βρεθεί κάποιος συμβιβασμός. Μπορεί να ασκηθεί πίεση στη Δανία να «κλείσει μια συμφωνία», αλλά δεν είναι καθόλου σαφές ποιο θα ήταν το ενδιάμεσο σημείο ή πώς θα έμοιαζε μια τέτοια συμφωνία. Παρεμπιπτόντως, η αίσθηση εδώ στην Ουάσιγκτον είναι ότι εντός της αμερικανικής κυβέρνησης υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για τη σοφία της στάσης Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας. Όμως, όπως γνωρίζουμε, ο πρόεδρος παίρνει τις αποφάσεις και κανείς δεν τον αμφισβητεί. Θα υποκύψει η Ευρώπη; Το τρίτο σημείο είναι κατά πόσο οι Ευρωπαίοι θα υποκύψουν ξανά στον Τραμπ. Έχουν επανειλημμένα «γονατίσει» μπροστά στον Αμερικανό πρόεδρο, υποχωρώντας στις απαιτήσεις του και φοβούμενοι τις συνέπειες των απειλών του για δασμούς. Όμως αυτή τη φορά, η αίσθηση που λαμβάνω είναι ότι έχουν κουραστεί από τα παιχνίδια του. Ενδέχεται να κρατήσουν σκληρή στάση, επειδή η παραχώρηση ευρωπαϊκού εδάφους στις ΗΠΑ —υπό πίεση ή όχι— είναι αδιανόητη. Παρόλα αυτά, αν ο Τραμπ προχωρήσει πράγματι στους δασμούς, αυτοί θα είναι επώδυνοι. Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας Αξίζει να τονιστεί ότι υπάρχουν αδιαμφισβήτητοι στρατηγικοί λόγοι για στενή σχέση της Γροιλανδίας με τις ΗΠΑ. Η Αρκτική ανοίγει και καθώς οι πάγοι λιώνουν, ο «Υψηλός Βορράς» μετατρέπεται σε νέο μέτωπο ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων. Οι ευρωπαϊκές χώρες και η Γροιλανδία το αναγνωρίζουν αυτό. Όμως το ευρωπαϊκό επιχείρημα είναι ότι οι ΗΠΑ μπορούν να έρθουν πολύ πιο κοντά στη Γροιλανδία χωρίς η Γροιλανδία να γίνει αμερικανική. Έχουν περάσει δύο δεκαετίες από την τελευταία φορά που οι ΗΠΑ ζήτησαν ουσιαστική στρατιωτική ενίσχυση των δυνάμεών τους στο νησί. Η άποψη του Τραμπ είναι ότι ο μόνος τρόπος να αποτραπούν μελλοντικές, υποθετικές προσπάθειες της Ρωσίας ή της Κίνας να καταλάβουν τη Γροιλανδία είναι να γίνει αμερικανικό έδαφος. Υποστηρίζει ότι η δανική κυριαρχία δεν θα λειτουργούσε αποτρεπτικά. Είναι ενδεικτικό ότι αγνοεί το γεγονός πως η Γροιλανδία προστατεύεται από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο επίθεση σε ένα μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα. Δύσκολη θέση για το Ηνωμένο Βασίλειο Ακόμα, οι απειλές Τραμπ για «εχθρική εξαγορά» της Γροιλανδίας φέρνουν σε δύσκολη θέση το Ηνωμένο Βασίλειο. Ενώ άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν τον Τραμπ αναξιόπιστο σύμμαχο, ο πρωθυπουργός σερ Κιρ Στάρμερ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Βρετανία «ξέρει πώς να τον χειριστεί» — κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδείχθηκε από την «ανώτερη» εμπορική συμφωνία που εξασφάλισε. Όλα αυτά μοιάζουν πλέον αρκετά άβολα, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος κλιμακώνει ξανά τις απειλές του για την εχθρική εξαγορά της Γροιλανδίας.
