Οικονομικές Προοπτικές για το 2024: Πλεονάσματα και Αβεβαιότητες

Με κύριο πλεονέκτημα το υπερβάλλον πλεόνασμα στον προϋπολογισμό του 2024 και βασικό μειονέκτημα την πιθανότητα ύφεσης, καθώς και την αβεβαιότητα που προκαλεί ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος που ξεκίνησε στις 2 Απριλίου, το οικονομικό επιτελείο της χώρας εισέρχεται στο δεύτερο κρίσιμο τρίμηνο του έτους.

Ακόμη κι αν ο ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός αντέξει τις υφεσιακές πιέσεις που προκαλεί ο δασμολογικός πόλεμος από τις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς σοβαρές αποκλίσεις, μια μείωση στην ανάπτυξη ή ακόμα χειρότερα μια ύφεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό ή ακόμη και πάγωμα των αυξήσεων στις κύριες συντάξεις όπως προβλέπει ο ασφαλιστικός νόμος για τον Δεκέμβριο του 2025.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών πριν από περίπου ένα μήνα, το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2024 αναμένεται να φτάσει στο 3,5% του ΑΕΠ (λόγω της υπεραπόδοσης στα έσοδα), αντί των αρχικών εκτιμήσεων που ήταν στο 2,5%. Πηγές από τραπεζικούς κύκλους αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται η επίτευξη ποσοστού άνω του 3,5%.

Αυτό υποδηλώνει ότι τους πρώτους μήνες του 2025 θα συνεχιστεί η ίδια υπεραπόδοση στα έσοδα. Έτσι δημιουργείται ένα «μαξιλάρι» για τυχόν απώλειες εάν οι προβλέψεις ανάπτυξης στην ευρωζώνη επιδεινωθούν περαιτέρω λόγω των δασμών Τραμπ κ.α., επηρεάζοντας έτσι την ελληνική οικονομία.

Η Κομισιόν μέχρι στιγμής έχει αποφύγει να κάνει επίσημες δηλώσεις σχετικά με τις προβλέψεις για το ΑΕΠ της ευρωζώνης μετά τις αρχές Απριλίου. Το βασικό σενάριο δείχνει ανάπτυξη κάτω από το 0,9% φέτος στην ευρωζώνη – κάτι που θα αποτελούσε δεύτερη προς τα κάτω αναθεώρηση αφού η πρώτη πρόβλεψη έκανε λόγο για ανάπτυξη στο επίπεδο του 1,2%.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, ενδέχεται να δώσει σήματα χαμηλότερης ανάπτυξης στην ευρωζώνη κατά τη διάρκεια δηλώσεών της την Πέμπτη στις 17 Απριλίου σχετικά με τα νέα μειωμένα επιτόκια.

Tι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα; Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι μια περαιτέρω μείωση στον αναπτυξιακό δείκτη (κάτω από το 0,9%) μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση κάτω από το όριο του 2%, ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις μιλούσαν για ποσοστό γύρω στο 2,3%.

Aντίβαρο στη μείωση αυτή είναι η πτώση των διεθνών τιμών πετρελαίου καθώς επίσης και οι προσδοκίες περί μειώσεων στα επιτόκια της ΕΚΤ και πληθωρισμού. Επιπλέον η ενίσχυση της αξίας ευρώ μπορεί να ωφελήσει τη χώρα μας κάνοντάς τις εισαγωγές πιο προσιτές σε χώρες εκτός ΕΕ.

Ωστόσο σημαντικό μέτωπο παραμένει αυτό της Ευρώπης: σύμφωνα με μοντέλα ανάλυσης κάθε απώλεια κατά μία μονάδα % στο ΑΕΠ της ευρωζώνης συνεπάγεται αντίστοιχη απώλεια στην ελληνική οικονομία – αν και πρόσφατα αυτή η σχέση έχει διαφοροποιηθεί σε περίπου μεταξύ ενός προς τρία έως μισό % λόγω χρηματοδότησης μέσω Ταμείου Ανάκαμψης.

Aν υπάρξει καθίζηση στην ευρωπαϊκή οικονομία, τότε αυτό θα γίνει εμφανές τον Ιούλιο όταν λήξει η τρίμηνη αναστολή των δασμών ύψους20%. Αν τελικά εφαρμοστούν αυτοί οι δασμοί τον Ιούλιο τότε είναι πολύ πιθανό πως θα μπούμε σε ύφεση κατά τη διάρκεια γ΄ τριμήνου συγκρινόμενοι με β΄ τρίμηνο του ’25 όπου ίσως καταγραφεί αύξηση μόλις γύρω στο μισό %.