Οι επιπτώσεις της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ στην Ευρώπη

Η πιθανότητα ταχύτερης μείωσης των επιτοκίων μπορεί να είναι μία από τις ελάχιστες θετικές συνέπειες της επιθετικής και απρόβλεπτης δασμολογικής στρατηγικής που ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Πριν από τις ανατρεπτικές δηλώσεις του προεδρικού γραφείου στις 2 Απριλίου σχετικά με τους «ανταποδοτικούς» δασμούς, η προοπτική για μια νέα μείωση κατά 25 μονάδες βάσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση της Μεγάλης Πέμπτης, 17 Απριλίου, φαινόταν δύσκολη. Ωστόσο, οι αναλυτές και οι αγορές τώρα δείχνουν ότι η κατεύθυνση αυτή είναι πιο πιθανή. Αν τελικά υλοποιηθεί αυτή η απόφαση, θα πρόκειται για την έβδομη μείωση μετά τον Ιούνιο του 2024, μειώνοντας το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2,25%.

Αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο

Η νέα κατάσταση που διαμορφώνεται στο διεθνές εμπόριο εξαιτίας των ΗΠΑ έχει επηρεάσει σημαντικά τις μακροοικονομικές προβλέψεις που καθορίζουν τη νομισματική πολιτική και κυρίως τις προσδοκίες ανάπτυξης. Στις αρχές Μαρτίου, η ΕΚΤ είχε εκτιμήσει ότι ο αντίκτυπος του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας θα οδηγούσε σε μια ασθενή ανάκαμψη της ευρωζώνης γύρω στο 0,9%.

Μετά την ανακοίνωση των ανταποδοτικών δασμών ύψους 20% για πολλές εισαγωγές από χώρες της ΕΕ, οι προοπτικές ανάπτυξης χειροτέρευσαν ακόμη περισσότερο. Παρά τη μείωση αυτού του ποσοστού στο 10% για διάστημα τριών μηνών στη συνέχεια, παραμένει αβέβαιο το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ ευρωπαϊκών αξιωματούχων και Αμερικανών συναδέλφων τους. Γι’ αυτόν τον λόγο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε πρόσφατα ότι τα αντίμετρα θα ενεργοποιηθούν αν δεν υπάρξουν θετικά αποτελέσματα στις συνομιλίες.

Επιπτώσεις στις εξαγωγές

Οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη υποστεί πλήγμα λόγω των ισχυόντων ελάχιστων δασμών ύψους 10%, καθώς επίσης και λόγω ειδικών δασμών ύψους 25% που είχαν αναφερθεί προηγουμένως για προϊόντα όπως ο χάλυβας και τα αυτοκίνητα. Έτσι το επιχειρηματικό περιβάλλον έχει αλλάξει δραστικά σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς εμπορίου.

Aβεβαιότητα στην αγορά

Eπιπλέον, η αβεβαιότητα γύρω από τη δασμολογική πολιτική δημιουργεί ένα κλίμα αναστάτωσης στους επιχειρηματίες κι οδηγεί σε καθυστερήσεις επενδύσεων μέχρι να ξεκαθαρίσει το σκηνικό σχετικά με τους νέους κανόνες εμπορίου.

Aυτό ενισχύει τον κίνδυνο περαιτέρω υποβάθμισης των ήδη χαμηλών προσδοκιών ανάκαμψης στην Ευρώπη. Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στον Reuters, οι αρνητικές συνέπειες αυτών των μέτρων θα υπερβαίνουν τα πιθανά οφέλη από την αύξηση δημόσιων επενδύσεων στη Γερμανία ύψους €500 δις για υποδομές μέσα στα επόμενα χρόνια καθώς επίσης κι αύξηση στρατιωτικών κονδυλίων.

Mείωση πληθωρισμού

Mια γρήγορη πτώση στα επιτόκια μπορεί να προσφέρει στήριξη στην ευρωπαϊκή οικονομία δεδομένου ότι ο πληθωρισμός κινείται σύμφωνα με τους προκαθορισμένους στόχους.Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat τον Μάρτιο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη μειώθηκε στο επίπεδο του 2,2%, κοντά στον στόχο του 2%.Σημαντικό είναι επίσης πως παρατηρείται πτώση στον πληθωρισμό υπηρεσιών.

Tαυτόχρονα η μεγάλη ενίσχυση του ευρώ έναντι του δολαρίου κατά τους τελευταίους δύο μήνες λόγω της πολιτικής Τραμπ συμβάλλει περαιτέρω στη συγκράτηση του πληθωρισμού μαζί με τη σημαντική πτώση τιμών πετρελαίου όπου το μπρεντ έχει πέσει έως $60-65 ανά βαρέλι.

Aπό την άλλη πλευρά όμως υπάρχει πιθανότητα αν απαντήσει η ΕΕ στους αμερικανικούς δασμούς τότε ίσως υπάρξει άνοδος στον πληθωρισμό κάτι όμως που δεν φαίνεται πριν υπάρξουν σαφή αποτελέσματα στις διαβουλεύσεις μεταξύ ΗΠΑ-ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση πάντως φαίνεται πως δεν υπάρχει κίνδυνος εκτροχιασμού του πληθωρισμού πέραν των στόχων μας.